Słownik

katalizator
katalizator

substancja chemiczna, której dodatek do reakcji powoduje przyśpieszenie reakcji chemicznej; po zakończeniu reakcji jest w całości odzyskiwana; wyróżniamy katalizatory homogeniczne, czyli będące w takiej samej fazie co substraty, oraz heterogeniczne, które są w innej fazie niż substraty

inhibitor
inhibitor

substancja chemiczna, której dodatek do reakcji powoduje spowolnienie lub zatrzymanie reakcji chemicznej; po zakończeniu reakcji jest w całości odzyskiwana; wyróżniamy inhibitory homogeniczne, czyli będące w takiej samej fazie co substraty, oraz heterogeniczne, które są w innej fazie niż substraty

energia wewnętrzna
energia wewnętrzna

energia, która wynika z ruchów i oddziaływań cząsteczek oraz zawartych w nich elektronów i jąder

reakcja egzoenergetyczna
reakcja egzoenergetyczna

reakcja chemiczna, która przebiega z wydzieleniem energii z układu reakcyjnego do otoczenia

reakcja endoenergetyczna
reakcja endoenergetyczna

reakcja chemiczna, która przebiega z pochłanianiem energii z otoczenia do układu reakcyjnego

entalpia reakcji
entalpia reakcji

ciepło pochłaniane lub wydzielane w czasie reakcji chemicznej, które zostało zmierzone w stałych warunkach ciśnienia i temperatury w stosunku do 1 mola reagentów

zderzenie efektywne
zderzenie efektywne

zderzenie następujące z dostatecznie dużą energią, zwaną energią aktywacji, aby mógł powstać kompleks aktywny

energia aktywacji
energia aktywacji

najmniejsza ilość energii, jaką muszą pobrać cząsteczki substratów do utworzenia kompleksu aktywnego

kompleks aktywny
kompleks aktywny

takie ułożenie atomów/cząsteczek substratów, które pozwala na osiągnięcie maksymalnej energii

reakcja elementarna
reakcja elementarna

reakcja chemiczna, która zachodzi w jednym akcie, bez produktów pośrednich, w procesie, w którym występuje tylko jeden stan przejściowy

katalizator 
katalizator 

(łac. katalysis „rozkład”) substancja, która zwiększa szybkość reakcji chemicznej i najczęściej pozostaje w stanie niezmienionym po zakończeniu reakcji

kompleks aktywny
kompleks aktywny

(łac. complexus „objęcie, połączenie”) stan przejściowy, przez który przebiega reakcja chemiczna; prowadzi do utworzenia produktów

energia aktywacji
energia aktywacji

(gr. enérgeia „działanie”, łac. activus „czynny”) minimalna energia, którą muszą mieć indywidua chemiczne, aby mogła zajść między nimi reakcja chemiczna

energia potencjalna
energia potencjalna

część energii układu, zależna od rozmieszczenia elementów układu i ich położenia

energia kinetyczna
energia kinetyczna

część energii układu, zależna od jego prędkości

reakcja egzoenergetyczna
reakcja egzoenergetyczna

reakcja chemiczna, która przebiega z wydzieleniem energii do otoczenia

reakcja endoenergetyczna
reakcja endoenergetyczna

reakcja chemiczna, która przebiega z pochłanianiem energii z otoczenia

układ
układ

wyodrębniony z otaczającego świata obiekt lub zbiór obiektów, którego właściwości są poddane badaniom i obserwacji

reakcja egzoenergetyczna
reakcja egzoenergetyczna

reakcja chemiczna, która przebiega z wydzieleniem energii do otoczenia

reakcja endoenergetyczna
reakcja endoenergetyczna

reakcja chemiczna, która przebiega z pochłanianiem energii z otoczenia

reakcja endotermiczna
reakcja endotermiczna

reakcja chemiczna przebiegająca z pochłanianiem ciepła z otoczenia (rośnie entalpia reagującego układu)

reakcja egzotermiczna
reakcja egzotermiczna

reakcja chemiczna przebiegająca z wydzielaniem ciepła do otoczenia (maleje entalpia reagującego układu)

entalpia
entalpia

efekt cieplny, który jest równy energii wymienianej na sposób ciepła między układem a otoczeniem, kiedy przemiana zachodzi pod stałym ciśnieniem

katalizator
katalizator

substancja chemiczna, której dodatek do układu reakcyjnego powoduje przyspieszenie reakcji chemicznej, a po zakończeniu reakcji jest w całości odzyskiwana; wyróżniamy katalizatory homogeniczne, czyli będące w takiej samej fazie, co substraty, oraz heterogeniczne, które są w innej fazie niż substraty

inhibitor
inhibitor

substancja chemiczna, której dodatek do układu reakcyjnego powoduje spowolnienie lub zatrzymanie reakcji chemicznej, a po zakończeniu reakcji jest w całości odzyskiwana; wyróżniamy inhibitory homogeniczne, czyli będące w takiej samej fazie, co substraty, oraz heterogeniczne, które są w innej fazie niż substraty

energia wewnętrzna
energia wewnętrzna

energia danego układu termodynamicznego, na którą składa się energia potencjalna i energia kinetyczna

zderzenie efektywne
zderzenie efektywne

takie zderzenie, w wyniku którego tworzone są bądź rozrywane wiązania chemiczne

energia aktywacji
energia aktywacji

najmniejsza ilość energii, jaką muszą mieć cząsteczki substratów do utworzenia kompleksu aktywnego

kompleks aktywny
kompleks aktywny

powstałe w wyniku zderzenia takie ułożenie jader i elektronów (pochodzących od substratów), które w czasie reakcji pozwala na osiągnięcie maks. energii i przez który przebiega reakcja chemiczna

równowaga chemiczna
równowaga chemiczna

stan, do którego dąży układ reakcyjny w trakcie przebiegu reakcji odwracalnej

reakcja nieodwracalna
reakcja nieodwracalna

reakcja przebiegająca tylko w jednym kierunku

reakcja odwracalna
reakcja odwracalna

reakcja, która przebiega w obu kierunkach celem osiągnięcia stanu równowagi

stała równowagi chemicznej
stała równowagi chemicznej

współczynnik opisujący stan równowagi reakcji odwracalnych; jest on równy ilorazowi iloczynu stężeń produktów do iloczynu stężeń substratów (podniesionych do potęg zgodnych ze współczynnikami stechiometrycznymi), które zostały zmierzone w stanie równowagi

równanie stechiometryczne reakcji
równanie stechiometryczne reakcji

zapis przebiegu reakcji chemicznej, uwzględniający stechiometryczne ilości substratów i produktów reakcji (ilość odpowiednich pierwiastków po lewej stronie jest równa tej po prawej stronie)

układ otwarty
układ otwarty

układ reakcyjny, który może wymieniać z otoczeniem materię i energię

układ zamknięty
układ zamknięty

układ, który nie wymienia z otoczeniem materii chemicznej, lecz może wymieniać z otoczeniem energię

układ izolowany
układ izolowany

układ, który nie może i nie wymienia z otoczeniem ani materii, ani energii