Jak graficznie przedstawić wiązania chemiczne?

Rodzaje wiązań chemicznych

RZ7ZLZerY75aQ1

Mapa pojęciowa pt. „Rodzaje wiązań chemicznych”

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Wiązanie jonowe

Wiązanie jonowewiązanie jonoweWiązanie jonowe jest oddziaływaniem elektrostatycznym pomiędzy jonami pierwiastków, które tworzą związek. Zwyczajowo (dla uproszczenia) przedstawia się wzory sumaryczne związków jonowych, np. soli, podając tylko skład pierwiastkowy związku. Wzór chlorku sodu $NaCl$ czy bromku potasu $KBr$ zupełnie nie oddaje charakteru połączenia między atomami. Aby pokazać charakter jonowy tego związku, stosuje się następujący zapis:

RrtZp0mjGW16C

Ilustracja przedstawia mechanizm tworzenia się wiązania jonowego na przykładzie bromku potasu. K, indeks górny x plus Br. Strzałka od x do Br. Wokół Br znajduje się siedem kropek. Strzałka w prawo. K, indeks górny plus, obok w nawiasie kwadratowym: Br otoczony <math aria‑label="siedmioma">7 kropkami i x. — Schemat przedstawia tworzenie się wiązania jonowego pomiędzy fluorkiem sodu.
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Dla zainteresowanych

W procesie tworzenia się wiązania jonowego, pierwszym etapem jest powstawanie jonów. W przypadku reakcji potasu i bromu, zachodzi proces powstawania kationu $K^{+}$ i anionu ${Br}^{-}$ :

K \to K^{+} + e^{-}

Br + e^{-} \to {Br}^{-}

Ćwiczenie 1

Zapoznaj się z danymi zawartymi w poniższym układzie okresowym i odpowiedz na pytanie – jak zmieniają się rozmiary atomów sodu i fluoru?

Zapoznaj się z opisem ilustracji. Odpowiedz na pytanie – jak zmieniają się rozmiary atomów sodu i fluoru?

RRCJ4wAZtM24R

Na ilustracji znajduje się układ okresowy pierwiastków chemicznych. Sód znajduje się w bloku s, w grupie pierwszej i okresie trzecim. Jego promień atomowy wynosi 186, a jonowy 98. Fluor to pierwiastek bloku p, na układzie okresowym znajduje się w grupie czternastej i okresie drugim. Jego promień atomowy wynosi 58, a jonowy 133. — Układ okresowy pierwiastków
Źródło: GroMar Sp. z o.o., na podstawie K. Pazdro, A. Rola–Noworyta, *Chemia Repetytorium dla przyszłych maturzystów i studentów*, Warszawa 2014, licencja: CC BY-SA 3.0.

Zastanów się i odpowiedz, dlaczego tak się dzieje?

R169IU2L3Cdry

Wiązania kowalencyjne niespolaryzowane

Wiązanie kowalencyjnewiązanie kowalencyjneWiązanie kowalencyjne niespolaryzowane powstaje w wyniku tworzenia się pomiędzy atomami wspólnych par elektronowych, które najczęściej przedstawia kreska pomiędzy atomami.

Jeżeli w związku tworzą się wiązania wielokrotne, to zaznaczamy je równoległymi kreskami leżącymi pomiędzy atomami, które tworzą to wiązanie.

RcMnZGKgzFEQZ

Przykłady kowalencyjnych wiązań chemicznych

Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Wiązania kowalencyjne spolaryzowane

W przypadku, gdy atomy tworzące wiązanie kowalencyjne różnią się elektroujemnościąelektroujemnośćelektroujemnością, następuje polaryzacja wiązania i mówimy, że jest to wiązanie kowalencyjne spolaryzowane.

Przyjęto, że wiązanie kowalencyjne spolaryzowane tworzy się pomiędzy atomami, dla których różnica elektroujemności jest następująca:

0,4 < Δ E < 1,7

Istnieją wyjątki, tj. wodorek sodu i inne wodorki metali aktywnych, dla których pomimo występującej różnicy elektroujemności niższej niż $1,7$ występuje wiązanie jonowe.

Polaryzację wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego przedstawiamy albo za pomocą pogrubionej kreski, albo zaznaczając ładunki cząstkowe przy atomach.

R1V170J43zEUC1

Na ilustracji znajduje się wzór strukturalny wody. Na atomie tlenu znajdują się dwie wolne pary elektronowe oznaczone dwiema kreskami przy symbolu pierwiastka. Dwa atomy wodoru przyłączone za pomocą dwóch wiązań pojedynczych do atomu tlenu. — Schemat wiązania w cząsteczce wody
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

R1asTep0ocD101

Dla zainteresowanych

DipoldipolDipol elektryczny i elektryczny moment dipolowy

RwElSqKFgv0Gs

Na ilustracji przedstawiono rozciągnięty wszerz okrąg. Wewnątrz kształtu znajdują się kolejno symbole: plus, strzałka w lewo, minus. — Cząsteczka spolaryzowana jest dipolem, co oznacza, że ładunek dodatni i ujemny znajdują się na przeciwnych biegunach cząsteczki.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Cząsteczka spolaryzowana (posiadająca bieguny dodatni i ujemny) z fizycznego punktu widzenia jest dipolem. Do wielkości, które charakteryzują dipol, należy moment dipolowy (wielkość wektorowa).

Wiązanie koordynacyjne

Wiązanie koordynacyjne jest rodzajem wiązania kowalencyjnego. Tworzy je para elektronowa, pochodząca od jednego atomu tworzącego wiązanie – donora, przesunięta w kierunku drugiego atomu – akceptora. Wiązanie to zaznacza się strzałką skierowaną w stronę akceptora, np. w jonie amonowym – ${NH}_{4}^{+}$ czy w cząsteczce kwasu azotowego( $V$ ) – ${HNO}_{3}$ .

R11VW4DVmUKZ9

Na schemacie znajduje się wzór strukturalny kationu amonowego. Od atomu azotu odchodzą trzy wiązania pojedyncze czyli kreski do trzech atomów wodoru oraz jedna strzałka skierowana do czwartego atomu wodoru. Całość posiada ładunek plus jeden. Obok znajduje się wzór strukturalny kwasu azotowego<math aria‑label="pięć">V). Wiązanie koordynacyjne występuje między atomem azotu a tlenu. Przedstawiono je w postaci strzałki skierowanej od azotu do tlenu niezwiązanego z atomem wodoru. — Schemat przedstawia indywidua chemiczne zawierające w swojej strukturze wiązanie koordynacyjne.
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 1

Jak wiesz, atomy w związkach chemicznych są ze sobą połączone różnego rodzaju wiązaniami. Czy wiesz, w jaki sposób można je graficznie przedstawić? Zapoznaj się z poniższą animacją i wykonaj ćwiczenia.

Rz0WQigC8pHAK

Animacja pt. „Jak graficznie przedstawić rodzaje wiązań?”
Źródło: GroMar Sp. z o.o., Dominika Kruszewska, licencja: CC BY-SA 3.0.

RVZaqPkOZMWFK

Ćwiczenie 2

Rg9dbGGv7Qb0s

Ćwiczenie 3

Rrvjbl8ds5H3N

Ćwiczenie 4

Rodzaje wzorów elektronowych

W celu przedstawienia wiązania chemicznego, można zastosować wzory elektronowe, zwane też wzorami Lewisa. Są to wzory strukturalne z zaznaczonym rozmieszczeniem par elektronowych wiążących (elektrony wspólne) i niewiążących (wolne pary elektronowe). Wyróżnić można trzy rodzaje wzorów elektronowych:

kropkowewzór elektronowy kropkowykropkowe (wszystkie elektrony przedstawione są za pomocą kropek);
kreskowewzór elektronowy kreskowykreskowe (każda para elektronów przedstawiona jest za pomocą kreski);
kreskowo–kropkowewzór elektronowy kreskowo–kropkowykreskowo–kropkowe (wiążąca para elektronowa przedstawiona jest kreską, a wolna para elektronowa zaznaczona jest jako dwie kropki).

Wiązanie koordynacyjne jest rodzajem wiązania kowalencyjnego. Tworzy je para elektronowa pochodząca od jednego atomu tworzącego wiązanie – donora, przesunięta w kierunku drugiego atomu – akceptora. Wiązanie to można zaznaczyć we wzorach kreskowych i kreskowo–kropkowych strzałką skierowaną w stronę akceptora.

Tworzenie wzoru elektronowego cząsteczki fluorowodoru

Podczas powstawania cząsteczek z atomów, w wyniku nakładania się orbitali atomowych z niesparowanymi elektronami, uzyskujemy wiążącą parę elektronową, która tworzy orbital cząsteczkowy ze sparowaną parą elektronową. Możliwe jest też utworzenie wiązania, które stanowi para elektronowa tylko jednego z atomów (wiązanie donorowo–akceptorowe). Z kolei wolne pary elektronowe cząsteczka przejmuje w tej samej postaci, w jakiej znajdowały się na atomach. Zasady tworzenia wzoru elektronowego można przedstawić, korzystając z klatkowego zapisu konfiguracji elektronowej atomów, które biorą udział w tworzeniu cząsteczki – np. fluorowodoru (HF).

R1QBZ6Ina0Q6V1

Ilustracja przedstawiająca zapis klatkowy dla atomu wodoru oraz atomu fluoru. Dla atomu wodoru H o konfiguracji 1s1, to znaczy posiadającego jeden elektron zapis stanowi jedna klatka, w której znajduje się jedna strzałka skierowana do góry. Poniżej wzór elektronowy kropkowy atomu. H kropka. Obok przedstawiono skrócony zapis konfiguracji elektronowej atomu fluoru F o konfiguracji skróconej He2s22p5. Dla 2s2 jedna klatka, w której znajdują się dwie strzałki, pierwsza skierowana do góry, a druga do dołu. Dla 2p5 trzy klatki, w dwóch pierwszych znajdują się po dwie strzałki, pierwsza z każdej pary skierowana do góry, a druga do dołu. W trzeciej klatce znajduje się jedna strzałka skierowana do góry. Strzałki odpowiadają elektronom. Poniżej wzór elektronowy kropkowy atomu. Symbol fluoru F otoczony trzema parami kropek (czyli elektronów), po prawej stronie oraz od góry i od dołu, a także jedną kropką z lewej strony. — Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Atom wodoru posiada jeden niesparowany elektron, ale do uzyskania trwałej walencyjnej konfiguracji elektronowej potrzebuje jeszcze jednego. Podobnie jest w przypadku atomu fluoru, który także potrzebuje jednego elektronu, aby uzyskać trwałą, walencyjną konfiguracją elektronową. Atom fluoru posiada siedem elektronów walencyjnych, w tym trzy pary elektronowe i jeden niesparowany elektron. Miedzy atomami wodoru i fluoru następuje uwspólnienie niesparowanych elektronów i utworzenie tym samym wiążącej pary elektronowej.

R1JchKyNLOBh0

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Tworzenie wzoru elektronowego cząsteczki wody

Atom tlenu posiada sześć elektronów walencyjnych, więc do uzyskania trwałej walencyjnej konfiguracji elektronowej brakuje mu dwóch elektronów. Potrzebne elektrony uzyskuje od dwóch atomów wodoru, z którymi uwspólnia swoje dwa elektrony.

RwogvWf5sP7Jv1

Ilustracja przedstawiająca zapis klatkowy dla dwóch atomów wodoru oraz atomu tlenu. Dla atomów wodoru H o konfiguracji 1s1, to znaczy posiadającego jeden elektron zapis stanowi jedna klatka, w której znajduje się jedna strzałka skierowana do góry, analogicznie dla drugiego atomu wodoru. Poniżej z prawej i z lewej strony ilustracji znajdują się wzory elektronowe kropkowe dwóch atomów wodoru. H kropka. Pomiędzy nimi przedstawiono skrócony zapis konfiguracji elektronowej atomu tlenu O o konfiguracji skróconej He2s22p4. Dla 2s2 jedna klatka, w której znajdują się dwie strzałki, pierwsza skierowana do góry, a druga do dołu. Dla 2p4 trzy klatki, w pierwszej znajdują się dwie strzałki, pierwsza skierowana do góry, a druga do dołu. W drugiej i trzeciej klatce znajduje się po jednej strzałce skierowanej do góry. Każda strzałka odpowiada jednemu elektronowi. Poniżej wzór elektronowy kropkowy dla atomu tlenu. Symbol tlenu O otoczony z dwóch stron przez dwie pary kropek, od góry i z prawej strony. A także przez dwie pojedyncze kropki (to jest niesparowane elektrony) z lewej strony i od dołu. — Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Rlz9JxshSslbs

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Tworzenie wzoru elektronowego jonu hydroniowego

Jeżeli do cząsteczki wody przyłączy się proton, to otrzymany zostanie jon hydroniowy ( $H_{3} O^{+}$ ). W cząsteczce wody oba atomy wodoru i atom tlenu posiadają trwałą walencyjną konfigurację elektronową. Na atomie tlenu znajdują się dwie wolne pary elektronowe, z których jedna zostanie wykorzystana na utworzenie wiązania donorowo‑akceptorowego.

R35yYIoGpwEqe

Wzór elektronowy kropkowy Ilustracja przedstawiająca wzór elektronowy kreskowy jonu hydroniowego zbudowanego z atomu tlenu O połączonego z trzema atomami wodoru H. Każde z trzech wiązań łączących atom tlenu i atom wodoru symbolizowane jest przez dwie kropki znajdujące się pomiędzy symbolami wspomnianych pierwiastków. Ponadto atom tlenu posiada jedną wolną parę elektronową reprezentowaną przez dwie kropki (w sumie są to dwa elektrony). Kąt pomiędzy atomami H O H jest kątem rozwartym i wynosi 104,45 stopnia. Cała struktura znajduje się w nawiasie kwadratowym, względem którego w indeksie górnym znajduje się znak plus., Wzór elektronowy kropkowo–kreskowy Ilustracja przedstawiająca wzór elektronowy kreskowy jonu hydroniowego zbudowanego z atomu tlenu O połączonego z trzema atomami wodoru H. Każde z dwóch wiązań łączących atom tlenu i atom wodoru symbolizowane jest przez kreskę łączącą symbole wspomnianych pierwiastków. Ponadto atom tlenu posiada jedną wolną parę elektronową reprezentowaną przez dwie kropki (w sumie są to dwa elektrony). Atom tlenu posiada również drugą parę elektronową (reprezentowaną przez kreskę) tworzącą wiązanie z trzecim atomem wodoru. Wiązanie to symbolizuje strzałka poprowadzona od wspomnianej pary elektronowej tlenu do trzeciego atomu wodoru. Kąt pomiędzy atomami H O H jest kątem rozwartym i wynosi 104,45 stopnia. Cała struktura znajduje się w nawiasie kwadratowym, względem którego w indeksie górnym znajduje się znak plus., Wzór elektronowy kreskowy Ilustracja przedstawiająca wzór elektronowy kreskowy jonu hydroniowego zbudowanego z atomu tlenu O połączonego z trzema atomami wodoru H. Każde z dwóch wiązań łączących atom tlenu i atom wodoru symbolizowane jest przez kreskę łączącą symbole wspomnianych pierwiastków. Ponadto atom tlenu posiada jedną wolną parę elektronową reprezentowaną przez kreskę (w sumie są to dwa elektrony). Atom tlenu posiada również drugą parę elektronową tworzącą wiązanie z trzecim atomem wodoru. Wiązanie to symbolizuje strzałka poprowadzona od wspomnianej pary elektronowej do trzeciego atomu wodoru. Kąt pomiędzy atomami H O H jest kątem rozwartym i wynosi 104,45 stopnia. Cała struktura znajduje się w nawiasie kwadratowym, względem którego w indeksie górnym znajduje się znak plus.

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Tworzenie wzoru elektronowego cząsteczki kwasu siarkowego( $VI$ )

Kwas siarkowy( $VI$ ) ( $H_{2} {SO}_{4}$ ) składa się z dwóch atomów wodoru, jednego atomu siarki i czterech atomów tlenu.

RnMHNUODYOIEh1

Ilustracja przedstawiająca zapis klatkowy konfiguracji dla atomów wodoru, tlenu oraz siarki. Atomy te tworzą cząsteczkę kwasu siarkowego(<math aria‑label="sześć">VI). Jego wzór elektronowy kropkowy został również uwzględniony na rysunku. Atom wodoru H o konfiguracji 1s1 posiada jeden elekron. Zapis klatowy konfiguracji jest następujący. Stanowi go jedna klatka, w której znajduje się jedna strzałka skierowana do góry. Analogiczny zapis przedstawiono dla drugiego atomu wodoru. Obok przedstawiono skrócony zapis konfiguracji elektronowej dwóch z czterech atomów tlenu O w cząsteczce kwasu siarkowego(<math aria‑label="sześć">VI). Atomy te związane są z atomami wodoru i atomem siarki. Są to atomy tlenu o konfiguracji skróconej He2s22p4. Dla 2s2 narysowano jedną klatkę, w której znajdują się dwie strzałki. Pierwsza skierowana do góry, a druga do dołu. Dla 2p4 trzy klatki, w pierwszej znajdują się dwie strzałki, pierwsza skierowana do góry, a druga do dołu. W drugiej i trzeciej klatce znajduje się po jednej strzałce skierowanej do góry. Dalej przedstawiono skrócony zapis konfiguracji elektronowej dwóch pozostałych z czterech atomów tlenu O w cząsteczce kwasu siarkowego(<math aria‑label="sześć">VI) związanych z atomem siarki. Są to atomy tlenu o konfiguracji skróconej He2s22p4. Dla 2s2 jest to jedna klatka. Znajdują się w niej dwie strzałki, pierwsza skierowana do góry, a druga do dołu. Dla 2p4 trzy klatki, w pierwszej i drugiej znajdują się po dwie strzałki, pierwsza skierowana do góry, a druga do dołu. Trzecia klatka jest pusta, ponieważ następuje utworzenie wiązania poprzez elektrony pochodzące od atomu siarki. Dla atomu siarki o skróconej konfiguracji elektronowej Ne3s23p4 zapis klatkowy składa się z rdzenia gazu szlachetnego Ne oraz z pojedynczej klatki zawierającej dwie strzałki, pierwszą skierowaną do góry, a drugą do dołu dla 3s2. A także z trzech klatek dla 3p4. W pierwszej z nich znajdują się dwie strzałki, jedna skierowana do góry, a druga do dołu. W dwóch kolejnych klatkach znajduje się po jednej strzałce skierowanej do góry. Każda strzałka odpowiada jednemu elektronowi. Obok przedstawiono strukturę cząsteczki kwasu siarkowego(<math aria‑label="sześć">VI). Wzór elektronowy kropkowy składa się z dwóch atomów wodoru. Każdy z nich łączy się z atomem tlenu. Pomiędzy atomami wodoru i tlenu znajdują się dwie kropki symbolizujące parę elektronową biorącą udział w tworzeniu wiązania. Elektrony pochodzące od wodoru zaznaczono kolorem niebieskim (po jednym od każdego atomu pierwiastka). Z kolei elektrony pochodzące od atomu tlenu kolorem czerwonym. Oprócz tego, atomy tlenu posiadają po dwie wolne pary elektronowe, które zaznaczone są jako dwie pary kropek znajdujące się po przeciwnych stronach w obrębie każdego z atomów tlenu. Każdy z wspomnianych atomów tlenu uwspólnia ostatni dostępny elektron z atomem siarki. Ten zaś uwspólnia z każdym z dwóch omawianych atomów tlenu po jednym elektronie. Atom siarki łączy się również z dwoma pozostałymi atomami tlenu, będąc donorem par elektronowych zaznaczonych w postaci dwóch kropek (w kolorze żółtym) pomiędzy atomem siarki oraz pierwszym, jak i drugim atomem tlenu. Każdy z ostatnio wspomnianych dwóch atomów tlenu posiada również trzy wolne pary elektronowe, zaznaczone jako sześć czerwonych kropek otaczających każdy z dwóch atomów tlenu. — Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Atomy wodoru posiadają po jednym niesparowanym elektronie, więc brakuje im jednego elektronu do uzyskania trwałej walencyjnej konfiguracji elektronowej. Potrzebny elektron uzyskają od atomów tlenu, które posiadają po cztery elektrony sparowane i dwa niesparowane. Każdy z atomów tlenu przeznaczy swój jeden elektron niesparowany na wiązanie z atomem wodoru. Drugi niesparowany elektron atomów tlenu weźmie udział w tworzeniu wiążącej pary elektronowej z atomem siarki, której do uzyskania trwałej walencyjnej konfiguracji elektronowej brakuje dwóch elektronów. W ten sposób zarówno atomy wodoru, tlenu, jak i atom siarki uzyskują trwałe, walencyjne konfiguracje elektronowe. W celu przyłączenia dwóch kolejnych atomów tlenu, atom siarki przeznacza swoje dwie wolne pary elektronowe na utworzenie wiązania donorowo‑akceptorowego (atom tlenu, chcąc przyjąć parę elektronową, musi przenieść niesparowany elektron na inny orbital, na którym znajduje się elektron, dzięki czemu pozostawia jeden wolny).

R14bQOlCwcKpt

Wzór elektronowy kropkowy Ilustracja przedstawiająca strukturę cząsteczki kwasu siarkowego(VI). Wzór elektronowy kropkowy składa się z dwóch atomów wodoru, z których każdy łączy się z atomem tlenu. Pomiędzy atomami wodoru i tlenu znajdują się dwie kropki symbolizujące parę elektronową biorącą udział w tworzeniu wiązania. Elektrony pochodzące od wodoru (po jednym od każdego atomu pierwiastka) zaznaczono kolorem niebieski, a elektrony pochodzące od atomu tlenu kolorem czerwonym. Oprócz tego, atomy tlenu posiadają po dwie wolne pary elektronowe, które zaznaczone są jako dwie pary kropek znajdujące się po przeciwnych stronach w obrębie każdego z atomów tlenu. Każdy z wspomnianych atomów tlenu uwspólnia ostatni dostępny elektron z atomem siarki, który z kolei uwspólnia z każdym z dwóch omawianych atomów tlenu po jednym elektronie. Atom siarki łączy się z dwoma pozostałymi atomami tlenu, będąc donorem par elektronowych zaznaczonych w postaci dwóch kropek (w kolorze żółtym) pomiędzy atomem siarki oraz pierwszym, jak i drugim atomem tlenu. Każdy z ostatnio wspomnianych dwóch atomów tlenu posiada również trzy wolne pary elektronowe zaznaczone jako sześć czerwonych kropek otaczających każdy z dwóch atomów tlenu., Wzór elektronowy kropkowo–kreskowy Ilustracja przedstawiająca strukturę cząsteczki kwasu siarkowego(VI). Wzór elektronowy kropkowo‑kreskowy składa się z dwóch atomów wodoru, z których każdy łączy się z atomem tlenu. Pomiędzy atomami wodoru i tlenu znajduje się po jednej kresce łączącej oba symbole pierwiastków. Kreski symbolizują wiążącą parę elektronową biorącą udział w tworzeniu wiązania. Oprócz tego, atomy tlenu posiadają po dwie wolne pary elektronowe, które zaznaczone są jako dwie pary kropek znajdujące się po przeciwnych stronach symbolu w obrębie każdego z atomów tlenu. Każdy z wspomnianych atomów tlenu uwspólnia ostatni dostępny elektron z atomem siarki, który z kolei uwspólnia z każdym z dwóch omawianych atomów tlenu po jednym elektronie, co symbolizuje po jednej kresce łączącej każdy z dwóch wspomnianych atomów tlenu z atomem siarki. Atom siarki łączy się z dwoma pozostałymi atomami tlenu, będąc donorem par elektronowych zaznaczonych w postaci kreski pomiędzy atomem siarki oraz pierwszym, jak i drugim atomem tlenu. Każdy z ostatnio wspomnianych dwóch atomów tlenu posiada również trzy wolne pary elektronowe zaznaczone jako sześć czerwonych kropek otaczających każdy z dwóch atomów tlenu., Wzór elektronowy kreskowy Ilustracja przedstawiająca strukturę cząsteczki kwasu siarkowego(VI). Wzór elektronowy kreskowy składa się z dwóch atomów wodoru, z których każdy łączy się z atomem tlenu. Pomiędzy atomami wodoru i tlenu znajduje się po jednej kresce łączącej oba symbole pierwiastków. Kreski symbolizują wiążącą parę elektronową biorącą udział w tworzeniu wiązania. Oprócz tego, atomy tlenu posiadają po dwie wolne pary elektronowe, które zaznaczone są jako dwie kreski znajdujące się po przeciwnych stronach symbolu w obrębie każdego z atomów tlenu. Każdy z wspomnianych atomów tlenu uwspólnia ostatni dostępny elektron z atomem siarki, który z kolei uwspólnia z każdym z dwóch omawianych atomów tlenu po jednym elektronie, co symbolizuje po jednej kresce łączącej każdy z dwóch wspomnianych atomów tlenu z atomem siarki. Atom siarki łączy się z dwoma pozostałymi atomami tlenu, będąc donorem par elektronowych zaznaczonych w postaci kreski pomiędzy atomem siarki oraz pierwszym, jak i drugim atomem tlenu. Każdy z ostatnio wspomnianych dwóch atomów tlenu posiada również trzy wolne pary elektronowe zaznaczone jako trzy kreski otaczające każdy z dwóch atomów tlenu.

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 2

Zapoznaj się z filmem pt. „Tworzenie wzorów jonów złożonych”, a następnie rozwiąż poniższe ćwiczenia.

RuNgQs78C37er

Film samouczek pt. „Tworzenie wzorów jonów złożonych”
Źródło: GroMar Sp. z o.o., Piotr Dzwoniarek, licencja: CC BY-SA 3.0.

Ćwiczenie 5

Napisz wzór elektronowy kropkowo‑kreskowy:

anionu wodorosiarczanowego( $VI$ ) ( ${HSO}_{4}^{-}$ );
anionu diwodoroortofosforanowego( $V$ ) ( $H_{2} {PO}_{4}^{-}$ );
anionu ortofosforanowego( $V$ ) ( ${PO}_{4}^{3 -}$ ).

R195zogVfYcuU

RUVFC22kxJyNS

Przykład poprawnej odpowiedzi:

R9gCqy4FQbJQ3

Wzór elektronowy kropkowo‑kreskowy anionu wodorosiarczanowego(sześć) Ilustracja przedstawiająca wzór elektronowy kreskowy anionu wodorosiarczanowego(sześć). Wzór znajduje się w nawiasie kwadratowym, względem którego w indeksie górnym znajduje się znak minus. Każdą wolną parę elektronową symbolizują dwie kropki, a każde wiązanie symbolizuje kreska. W nawiasie znajduje atom siarki S posiadający dwie pary elektronowe, od których poprowadzone są strzałki do dwóch atomów tlenu posiadających po trzy wolne pary elektronowe. Strzałki reprezentują wiązania koordynacyjne. Oprócz tego, atom siarki łączy się za pomocą wiązań pojedynczych z atomem tlenu posiadającym trzy wolne pary elektronowe i z atomem tlenu posiadającym dwie wolne pary elektronowe, który to związany jest z atomem wodoru., Wzór elektronowy kropkowo‑kreskowy anionu diwodoroortofosforanowego(pięć) Ilustracja przedstawiająca wzór elektronowy kreskowy anionu diwodorofosforanowego(pięć). Wzór znajduje się w nawiasie kwadratowym, względem którego w indeksie górnym znajduje się znak minus. Każdą wolną parę elektronową symbolizują dwie kropki, a każde wiązanie symbolizuje kreska. W nawiasie znajduje się atom fosforu P posiadający wolną parę elektronową, od której poprowadzona jest strzałka do atomu tlenu posiadającego trzy wolne pary elektronowe. Strzałka reprezentuje wiązanie koordynacyjne. Oprócz tego, atom fosforu łączy się za pomocą wiązań pojedynczych z atomem tlenu posiadającym trzy wolne pary elektronowe i z dwoma atomami tlenu posiadającymi po dwie wolne pary elektronowe i związanymi każdy z jednym atomem wodoru., Wzór elektronowy kropkowo‑kreskowy anionu ortofosforanowego(pięć) Ilustracja przedstawiająca wzór elektronowy kreskowy anionu ortofosforanowego(pięć). Wzór znajduje się w nawiasie kwadratowym, względem którego w indeksie górnym znajduje się znak trzy minus. Każdą wolną parę elektronową symbolizują dwie kropki, a każde wiązanie symbolizuje kreska. W nawiasie znajduje się atom fosforu P posiadający wolną parę elektronową, od której poprowadzona jest strzałka do atomu tlenu posiadającego trzy wolne pary elektronowe. Strzałka reprezentuje wiązanie koordynacyjne. Oprócz tego, atom fosforu łączy się za pomocą wiązań pojedynczych z trzema atomami tlenu posiadającymi po trzy wolne pary elektronowe.

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Ćwiczenie 6

Wskaż prawidłowy wzór elektronowy kreskowy anionu węglanowego, ${CO}_{3}^{2 -}$ .

R19DJgCx2xwI8

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

R16WvTXuDKFFQ

Ćwiczenie 7

Narysuj wzór elektronowy kreskowy anionu azotanowego( $V$ ) ${NO}_{3}^{-}$ .

R11h7tIL1hg25

R1Ba4RVRXu2MF

Przykład poprawnej odpowiedzi:

R16VblqPUlATx

Ilustracja przedstawiająca wzór elektronowy kreskowy anionu azotanowego(<math aria‑label="pięć">V). Wzór znajduje się w nawiasie kwadratowym, względem którego w indeksie górnym znajduje się znak minus. Każda wolna para elektronowa oraz każde wiązanie symbolizuje kreska. W nawiasie znajduje się atom azotu N połączony za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu O posiadającym dwie wolne pary elektronowe. Atom azotu łączy się również wiązaniem pojedynczym z drugim atomem tlenu posiadającym trzy wolne pary elektronowe. Oprócz tego, od wolnej pary elektronowej zlokalizowanej na atomie azotu poprowadzone jest wiązanie symbolizowane przez strzałkę i łączące go z trzecim atomem tlenu posiadającym również trzy wolne pary elektronowe. — Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

bg‑blue

Notatnik

R17TY7A3VUjRk

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Czym jest wiązanie metaliczne?

Właściwości substancji a rodzaj wiązania chemicznego

Rodzaje wiązań chemicznych

Wiązanie jonowe

Wiązania kowalencyjne niespolaryzowane

Wiązania kowalencyjne spolaryzowane

Wiązanie koordynacyjne

Rodzaje wzorów elektronowych

Tworzenie wzoru elektronowego cząsteczki fluorowodoru

Tworzenie wzoru elektronowego cząsteczki wody

Tworzenie wzoru elektronowego jonu hydroniowego

Tworzenie wzoru elektronowego cząsteczki kwasu siarkowego( $VI$ )

Notatnik

Czym jest wiązanie metaliczne?

Właściwości substancji a rodzaj wiązania chemicznego

Jak graficznie przedstawić wiązania chemiczne?

Rodzaje wiązań chemicznych

Wiązanie jonowe

Wiązania kowalencyjne niespolaryzowane

Wiązania kowalencyjne spolaryzowane

Wiązanie koordynacyjne

Rodzaje wzorów elektronowych

Tworzenie wzoru elektronowego cząsteczki fluorowodoru

Tworzenie wzoru elektronowego cząsteczki wody

Tworzenie wzoru elektronowego jonu hydroniowego

Tworzenie wzoru elektronowego cząsteczki kwasu siarkowego(VI)

Notatnik

Tworzenie wzoru elektronowego cząsteczki kwasu siarkowego( $VI$ )