Czy trudno znaleźć przyjaciela?
Warto wiedzieć!
Niektórzy mają przyjaciół przez całe życie. Znają się i kochają od piaskownicy, dzieląc nie tylko grabki i wiaderko, ale również każdą radość i smuteczek. Jednak nie każda przyjaźń przetrwa próbę, na jaką wystawia ją los. W takiej chwili wyraźnie widać, kto jest prawdziwym przyjacielem... Nad tym ponadczasowym zagadnieniem zastanawiali się nie tylko twórcy dawnych epok, jak Ignacy Krasicki, ale i współcześni artyści. Do jakich wniosków doszli? Przekonaj się.
Zapoznaj się z komiksem i napisz, co przydarzyło się zającowi.
Ignacy Krasicki
- wybitny polski pisarz. Pełnił funkcję biskupa warmińskiego. Pisał krótkie wierszowane bajkibajki, w których krytykował ludzkie wady i słabości.
Zapoznaj się z filmem zawierającym nagranie recytacji bajkibajki Ignacego Krasickiego pt. „Przyjaciele” lub przeczytaj utwór zamieszczony poniżej i wykonaj ćwiczenia.
PrzyjacieleZajączek jeden młody,
Korzystając z swobody,
Pasł się trawką, ziółkami w polu i ogrodzie,
Z każdym w zgodzie.
A że był bardzo grzeczny, rozkoszny i miły,
Bardzo go inne zwierzęta lubiły.
I on też, używając wszystkiego z weselemz weselem,
Wszystkich był przyjacielem.
Raz, gdy wyszedł w świtanieświtanie i bujał po łące,
Słyszy przerażające
Głosy trąb, psów szczekania, trzask wielki po lesie.
Stanął... Słucha... Dziwuje się...
A gdy się coraz zbliżał ów hałas, wrzask srogi,
Zając w nogi.
WspojźrzyWspojźrzy się poza siebie: aż tuż psy i strzelce!
StrwożonStrwożon wielce.
Przecież wypadł na drogę, od psów się oddalił.
Spotkał konia, prosi go, iżby się użaliłużalił:
„Weź mnie na grzbiet i unieś!” Koń na to: „Nie mogę,
Ale od innych pewną będziesz miał załogęzałogę”.
Jakoż wół się nadarzył. – „Ratuj, przyjacielu!”
Wół na to: „Takich jak ja zapewne niewielu
Znajdziesz, ale poczekaj i ukryj się w trawie.
JałowicaJałowica mnie czeka, niedługo zabawię.
A tymczasem masz kozła, co ci dopomoże”.
Kozieł: „Żal mi cię, niebożęniebożę,
Ale ci grzbietu nie dam, twardy, nie dogodzi;
Oto wełniasta owca niedaleko chodzi,
Będzie ci miętkomiętko siedzieć...” Owca rzecze:
„Ja nie przeczę,
Ale choć cię uniosę pomiędzy manowcemanowce,
Psy dogonią i zjedzą zająca i owcę;
Udaj się do cielęcia, które się tu pasie”.
„Jak ja ciebie mam wziąć na sięna się,
Kiedy starsi nie wzięli?” – cielę na to rzekło
I uciekło.
Gdy więc wszystkie sposoby ratunku upadły,
Wśród serdecznych przyjaciół psy zająca zjadły.Źródło: Ignacy Krasicki, Przyjaciele, [w:] tegoż, Bajki, Warszawa 1995, s. 11.
Wyszukaj w tekście wiersza niezrozumiałe wyrazy i objaśnij je, korzystając z przypisów, słownika języka polskiego lub słownika etymologicznego .
Dopasuj wypowiedzi zwierząt do opisów ich zachowania.
Oceń postawę zwierząt. Czy były prawdziwymi przyjaciółmi zajączka? Wykorzystaj poniższe zwroty i wyrażenia.
wyrażenia: prawdziwa przyjaźń, fałszywa przyjaźń, grono przyjaciół, oddany przyjaciel, fałszywy przyjaciel, najbliższy przyjaciel, dobry przyjaciel, serdeczny przyjaciel, niezawodny przyjaciel, prawdziwy przyjaciel, bezinteresowna przyjaźń, wierna przyjaźń
zwroty: darzyć przyjaźnią, przyjaźnić się z jakichś względów, zaskarbić sobie przyjaźń, być godnym przyjaźni, żyć z kimś w przyjaźni
Wyjaśnij, jak powinni się zachować przyjaciele zajączka w podobnej sytuacji.
Przygotujcie czytanie bajki z podziałem na role.
Wybierzcie narratora i przydzielcie sobie role zwierząt.
Zaprezentujcie swoją interpretację utworu pozostałym grupom.
Napisz nowe zakończenie bajki Przyjaciele. Postaraj się, aby zmieściło się w dwóch wersach i było rymowane.
Janusz Christa
Kajko i Kokosz. Szkoła latania
Zapoznaj się z komiksem „Kajko i Kokosz – szkoła latania” i napisz, co było największym marzeniem Mirmiła.
Wskaż, jak Lubawa zareagowała na pomysł rozpoczęcia przez Mirmiła nauki latania.
Przedstaw krótko, jak reakcja żony wpłynęła na zachowanie Mirmiła.
Opisz, jak Kajko i Kokosz, przyjaciele Mirmiła, zareagowali na jego stan.
Wskaż zdanie, które opisuje stosunek Kajka i Kokosza do Mirmiła.
Przyjaźń w języku
Przyjaźń to ważna wartość w życiu człowieka, w związku z tym słowa i sformułowania z nią związane bardzo często pojawiają się w naszych wypowiedziach. Warto nauczyć się, jak się nimi posługiwać, żeby wzbogacić nasze słownictwo i nie popełniać błędów językowych.
Wyrażenie to połączenie wyrazów, w którym nie występuje czasownik, np. trudna przyjaźń, przyjaciel domu.
Zwrot to połączenie wyrazów, w którym występuje czasownik, np. zyskać przyjaciela, darzyć przyjaźnią.
Wpisz w słoneczko wyrażenia i zwroty, które kojarzą ci się ze słowem przyjaciel.
Wypisz wyrażenia i zwroty, które kojarzą ci się ze słowem przyjaciel.
Uzupełnij zdania odpowiednimi wyrażeniami i zwrotami.
Odmień przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej wyraz przyjaciel. Zwróć uwagę szczególnie na formę celownika liczby mnogiej.
Sprawdź, czy umiesz!
Określ za pomocą przymiotników, jaki powinien być prawdziwy przyjaciel.
Czy Twoim zdaniem życie potwierdza smutną prawdę, wynikającą z historii zajączka, że na pomoc przyjaciół nie można liczyć? Uzasadnij swoje zdanie.
Słownik
1. krótki utwór, przeważnie wierszowany, o charakterze satyrycznymsatyrycznym i dydaktycznymdydaktycznym, którego bohaterami są zwierzęta, ludzie, rzadziej rośliny i przedmioty; zawiera morał, czyli pouczenie wypowiedziane wprost lub wynikające z treści utworu, które zwykle znajduje się na końcu; celem bajki jest uświadomienie czytelnikowi szkodliwości albo pożyteczności określonego zachowania - Aby ten cel osiągnąć, w bajce przeciwstawiane są postacie na zasadzie kontrastu (dobry – zły, przebiegły – łatwowierny), więc może on wysnuć stosowną naukę;
2. opowiadanie o treści fantastycznej;
3. pot. wiadomość, opowiadanie zmyślone
wyjaśnia znaczenie słów, ułożonych w porządku alfabetyczny, podaje przykłady ich użycia, w zależności od objętości słownika, mogą się w nim znajdować informacje o odmianie, ortografii, związkach frazeologicznych
wyjaśnia pochodzenie wyrazu, podaje jego znaczenie i opisuje przekształcenia, jakim uległ w ciągu wieków