Zdjęcie przedstawia idący ulicą tłum manifestujących ludzi. Trzymają transparenty.
Zdjęcie przedstawia idący ulicą tłum manifestujących ludzi. Trzymają transparenty.
Polityka i kultura polityczna
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
Liberalizm
Twoje cele
Scharakteryzujesz genezę liberalizmu klasycznego, odwołując się do okoliczności historycznych.
Przeanalizujesz główne idee liberalizmu.
Wskażesz najważniejsze założenia liberalizmu oraz przyczyny społeczne tych zmian.
bg‑gray2
Czy zgadzasz się z myślą, że człowiek jest z natury wolny i prawo powinno gwarantować wolność wszystkim obywatelom? Czy uważasz, że prawo do wolności stanowi obok prawa do życia, nienaruszalności ciała oraz prawa własności jedno z trzech podstawowych praw człowieka? Jeżeli tak to w takim razie potwierdzasz podstawowe założenia liberalizmu.
Geneza liberalizmu
Liberalizm jako nurt polityczny rozwijał się od schyłku XVII wieku. U źródeł jego narodzin znalazły się ideologiczne potrzeby nowych sił społecznych zainteresowanych rozwojem kapitalizmu – arystokracji i burżuazji. Celem tych grup społecznych było z jednej strony obalenie przestarzałych struktur feudalnych, a z drugiej – wyrażenie dzięki założeniom liberalizmu własnych myśli i pragnień. Wykorzystując stan trzeci, jeszcze całkowicie nieświadomy swojego znaczenia, przeprowadzono wielkie zmiany rewolucyjne w Anglii, Francji, Stanach Zjednoczonych i Niderlandach.
Liberalizm jest najstarszą ze współcześnie występujących doktryn politycznych. Prekursorami liberalizmu byli John Locke, Karol Monteskiusz (Charles Montesquieu), a w zakresie poglądów na gospodarkę – Adam Smith.
Slajd 2 z 3
R1PIH9fFNrlap
Obraz przedstawia portret dojrzałego mężczyzny. Mężczyzna jest odwrócony lewym półprofilem do widza. Jego długie, siwe, układające się włosy sięgają mu niemal do ramion. Twarz mężczyzny jest bardzo szczupła, pociągła. Jego nos jest długi, haczykowaty. Oczy są osadzone głęboko. Na twarzy mężczyzny widoczne są zmarszczki.
John Locke – angielski filozof, lekarz, polityk i ekonomista, twórca klasycznej postaci empiryzmu i liberalizmu. W ekonomii stworzył teorię wartości pieniądza, która dała początek kierunkowi ekonomicznemu zwanemu monetaryzmem.
Źródło: domena publiczna.
R1Ftj8ip65G2M
Obraz przedstawia prawy profil dojrzałego mężczyzny. Mężczyzna ma długie, proste włosy zebrane w kitkę. Nad uchem widoczne są dwa loki. Mężczyzna ma wydatny noc i wyłupiaste oczy. Widać lekko zarysowany drugi podbródek.
Adam Smith – szkocki filozof i ekonomista uważany za ojca ekonomii klasycznej. Jego dzieło, Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów, opublikowane w 1776 roku, było pierwszą systematyczną pracą w dziedzinie ekonomii. Teorie Smitha do dziś wykłada się w szkołach wyższych i gorąco dyskutuje na różnych konferencjach.
Źródło: domena publiczna.
R1KjL86qRFRli
Obraz przedstawia portret dojrzałego mężczyzny. Mężczyzna ma pociągłą twarz, falujące, zaczesane na twarz włosy. Na jego twarzy widoczne są nieliczne zmarszczki. Mężczyzna ubrany jest w surdut, widzimy go siedzącego w fotelu.
David Ricardo – jeden z najwybitniejszych klasyków ekonomii, uznany za kontynuatora myśli Adama Smitha. Jego najznamienitsze dzieło Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania uważa się za szczytowe osiągnięcie szkoły klasycznej i swoiste uzupełnienie pracy Adama Smitha. Powodem jego napisania była chęć rozwinięcia teorii podziału produktu społecznego zaprezentowanej przez Adama Smitha.
Źródło: domena publiczna.
REFwlWPp5A90U
Ćwiczenie 1
Dokończ zdanie. Twórcą liberalizmu klasycznego jest… Możliwe odpowiedzi: 1. John Locke., 2. Thomas Hobbes., 3. August Friedrich von Hayek., 4. Thomas Hill Green.
1
Ćwiczenie 2
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.
1
Lewiatan
Wzajemne przenoszenie uprawnień nazywamy umową. (…) Zdobywa się tę moc suwerenną dwiema drogami. Jedną jest siła przyrodzona; na przykład wówczas, gdy człowiek podporządkowuje swoje dzieci sobie i swemu kierownictwu przez to, że może je unicestwić, gdyby się oparły; albo wówczas, gdy człowiek w wojnie podporządkowuje swej woli nieprzyjaciół, darowując im życie pod tym warunkiem. Drugą drogą wówczas, gdy ludzie zgadzają się między sobą podporządkować się dobrowolnie jakiemuś człowiekowi lub zgromadzeniu ufając, że będzie ich bronił przed wszystkimi innymi. Państwo powstałe na tej drodze można nazwać państwem politycznym, czyli państwem opartym na ustanowieniu; powstałe zaś na pierwszej drodze państwem powstałym przez zawłaszczenie.
CART22 Źródło: Lewiatan, [w:] ThomasHobbes, Antologia tekstów filozoficznych dla maturzystów, olimpijczyków, studentów i nauczycieli filozofii, cz. I, od Talesa do Kanta, Kraków 2002, s. 133.
R1O2wCmNWf5EX
Rozstrzygnij, czy Thomasa Hobbesa można określić mianem prekursora liberalizmu. Uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do tekstu.
Rozstrzygnięcie: (Wybierz: tak, nie)
Uzasadnienie: (Uzupełnij).
Zastanów się, które z informacji zawartych w tekście są zgodne z poglądami liberałów.
Rozstrzygniecie: tak. Przykład uzasadnienia: W tekście mowa m.in. o umowie społecznej – takie podejście jest charakterystyczne dla doktryny liberalnej.
1
Ćwiczenie 3
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.
1
CharlesMontesquieuO duchu praw
Wolność polityczna istnieje jedynie w rządach umiarkowanych. (…) Jest w nich jedynie wówczas, kiedy się nie nadużywa władzy. Ale wiekuiste doświadczenie uczy, iż wszelki człowiek, który posiada władze, skłonny jest jej nadużyć; posuwa się tak daleko aż napotka granice. (…) Iżby nie można było nadużywać władzy, trzeba aby przez naturalną grę rzeczy władza powściągała władzę.
CART23 Źródło: CharlesMontesquieu, O duchu praw, tłum. Tadeusz Boy-Żeleński, s. 81–82, dostępny w internecie: wolnelektury.pl [dostęp 30.06.2020].
R1SzZ9zMKzkJl
Wyjaśnij, dlaczego według Monteskiusza w państwie powinien funkcjonować trójpodział władzy. Podaj dwa argumenty odnoszące się do tekstu. (Uzupełnij).
Pamiętaj o podaniu dwóch argumentów z tekstu.
Monteskiusz uważał, że trójpodział władzy chroni przed naturalną skłonnością rządzących do nadużywania władzy i umożliwia wzajemną kontrolę różnych organów władzy.
Według teoretyków liberalizmu politycznego władza w państwie powinna gwarantować obywatelom między innymi wolność słowa, sumienia, druku, zgromadzeń. Ustrój państwa w doktrynie liberalnej to demokracja, a ponieważ liberalizm głosi również zasadę trójpodziału władzy, to forma państwa – monarchia czy republika – nie ma znaczenia. Państwo powinno kierować się zasadami konstytucyjnymi w celu obrony obywateli i ochrony ich przed nadużyciami władzy. Do zasad konstytucjonalizmu zaliczamy takżę zasadę suwerenności narodu, umowę społeczną, radykalnie zmieniającą postrzeganie pochodzenia władzy czy rozdziału sfery publicznej od sfery prywatnej. Za kulminację związków liberalizmu z konstytucjonalizmem uznaje się Deklarację niepodległości Stanów Zjednoczonych czy francuską Deklarację praw człowieka i obywatela.
Główne założenie liberalizmu ekonomicznego to państwowa gwarancja wolności pracy, produkcji i handlu w warunkach wolnej konkurencji, umożliwiającej nieskrępowany rozwój własności prywatnej.
Liberalizm ekonomiczny dążył do pełnej wolności. Zakładał, że gospodarka sama kieruje się ku równowadze i sama się reguluje, bez potrzeby ingerencji z zewnątrz, np. ingerencji państwa. Rozwojowi gospodarczemu, wg liberałów ekonomicznych, sprzyja wolność jednostki, wolność działalności gospodarczej i handlowej.
R1LBDy921YwNg
Portret przedstawia mężczyznę w średnim wieku. Ma długie, siwe włosy oraz zakola na głowie. Jego twarz jest pulchna, ma duży i szeroki nos oraz małe usta. Jest ubrany w marynarkę i koszulę schowaną pod kamizelką, na szyi ma halsztuk.
Jeremy Bentham (1748–1832), angielski prawnik, filozof i ekonomista. jeden z głównych przedstawicieli liberalizmu, autor koncepcji utylitaryzmu, zwolennik wolnego rynku. Uważał, że ludzie pragną przede wszystkim przyjemności cielesnych i dążą do szczęścia, które jest dla nich ważniejsze niż dobro świata.
Ćwiczenie 4
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.
1
Witold KwaśnickiHistoria myśli liberalnej. Wolność Własność Odpowiedzialność
Wolność na rynku, zdaniem Hutchesona, obejmuje wzajemną pomoc poprzez zyski obu stron w akcie wymiany. Powszechne stosowanie podziału pracy związane jest z wymianą wiedzy i pozwala na znacznie większe wykorzystanie maszyn i mechanizacji produkcji.
CART24 Źródło: Witold Kwaśnicki, Historia myśli liberalnej. Wolność Własność Odpowiedzialność, dostępny w internecie: kwasnicki.prawo.uni.wroc.pl [dostęp 30.06.2020].
R1KUDWZ7rCztO
Wskaż, czyjej ekonomicznej myśli liberalnej są wyrazem poglądy Hutchesona. Możliwe odpowiedzi: 1. Johna Locke’a, 2. Adama Smitha, 3. Karola Monteskiusza, 4. Alexis de Tocqueville
Idee liberalizmu klasycznego
R11NUARuKRVCb
Prezentacja.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1ZL1FTUTRCTD
Ćwiczenie 5
Zaznacz, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe. Liberalizm klasyczny dąży do osiągnięcia wolności w wymiarze formalnym i materialnym, tak aby realna wolność w maksymalnym możliwym zakresie była dostępna wszystkim. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Społeczeństwo liberalne jest uznawane za społeczeństwo pluralistyczne – ścierają się w nim rozmaite postawy, dążenia i interesy, wobec których liberalne państwo powinno zająć pozycję neutralną. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Labour Party to brytyjska socjaldemokratyczna partia polityczna.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W klasycznym liberalizmie twierdzi się, że brak przymusu i dobrowolność są niezbędnymi warunkami podejmowania wszystkich działań odnoszących się do jednostek. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Zaznacz, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe. Liberalizm klasyczny dąży do osiągnięcia wolności w wymiarze formalnym i materialnym, tak aby realna wolność w maksymalnym możliwym zakresie była dostępna wszystkim. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Społeczeństwo liberalne jest uznawane za społeczeństwo pluralistyczne – ścierają się w nim rozmaite postawy, dążenia i interesy, wobec których liberalne państwo powinno zająć pozycję neutralną. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Labour Party to brytyjska socjaldemokratyczna partia polityczna.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W klasycznym liberalizmie twierdzi się, że brak przymusu i dobrowolność są niezbędnymi warunkami podejmowania wszystkich działań odnoszących się do jednostek. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Ćwiczenie 6
Zapoznaj się z opisem ilustracji i wykonaj ćwiczenie.
Zapoznaj się z opisem ilustracji i wykonaj ćwiczenie.
Zapoznaj się z opisem ilustracji i wykonaj ćwiczenie.
Przyjrzyj się ilustracji i wykonaj ćwiczenie.
RJNJeXKd4gYug
Ilustracja przedstawia zestawienie dwóch rysunków. Rysunek pierwszy ukazuje trzech chłopców próbujących oglądać zza drewnianego płotu mecz. Chłopcy są różnego wzrostu i stoją na tej samej wielkości skrzynkach. Dzięki nim najwyższy i średni wzrostem chłopiec bez problemu widzą, co dzieje się na boisku. Najmniejszy z chłopców nie widzi nic. Pod rysunkiem widnieje napis równość. Rysunek drugi ukazuje analogiczną sytuację - trzech chłopców próbuje oglądać zza drewnianego płotu mecz. Chłopcy są różnego wzrostu. Najwyższy stoi na trawie, nie jest mu potrzebna skrzynka, by widzieć mecz. Chłopiec średni wzrostem stoi na jednej skrzynce i także widzi mecz. Najmniejszy z chłopców stoi na dwóch skrzynkach – on również widzi mecz. Pod rysunkiem widnieje napis sprawiedliwość.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
RlCAE3wcMigGM
Zaznacz, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe. Autor rysunku przedstawia ideę sprawiedliwości zgodnie z poglądami liberałów klasycznych. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Autor rysunku przedstawia charakterystyczną dla doktryny liberalizmu klasycznego równość szans. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Podobnie jak liberałowie klasyczni, autor rysunku jest przeciwnikiem interwencji państwa w sferę redystrybucji dóbr. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Podobnie jak liberałowie klasyczni, autor rysunku wskazuje na zbieżność zasad równości i sprawiedliwości. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Zaznacz, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe. Autor rysunku przedstawia ideę sprawiedliwości zgodnie z poglądami liberałów klasycznych. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Autor rysunku przedstawia charakterystyczną dla doktryny liberalizmu klasycznego równość szans. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Podobnie jak liberałowie klasyczni, autor rysunku jest przeciwnikiem interwencji państwa w sferę redystrybucji dóbr. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Podobnie jak liberałowie klasyczni, autor rysunku wskazuje na zbieżność zasad równości i sprawiedliwości. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Ćwiczenie 7
Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.
1
JohnStuart MillO wolności
„Lud” sprawujący władzę to nie zawsze ten sam lud, nad którym ta władza jest sprawowana; a „samorząd”, o którym mowa, nie oznacza, że każdy rządzić sobą, lecz że każdym rządzą wszyscy pozostali. Ponadto wola ludu jest w praktyce wolą najliczniejszej lub najaktywniejszej części ludu, większości lub tych, którzy za większość uchodzą: lud może więc pragnąć pognębienia jednej ze swoich części i środki ostrożności dla zapobieżeniu temu są równie potrzebne jak przeciw każdemu innemu nadużyciu władzy.
CART25 Źródło: JohnStuart Mill, O wolności, [w:] Historia idei politycznych. Wybór tekstów, tłum. Amelia Kurlandzka, Warszawa 1999, s. 284.
Re9UMvuGchgyY
Wskaż nazwę zjawiska, przed którym przestrzega w tekście John Stuart Mill. Możliwe odpowiedzi: 1. nieograniczona władza rządu, 2. brak podziału władzy, 3. centralizacja państwa, 4. tyrania większości
Ewolucja liberalizmu
liberalizm klasyczny – od schyłku XVII w. do połowy XIX wieku
liberalizm klasyczny – od schyłku XVII w. do połowy XIX wieku
R7N0SrO97V3C01
Zdjęcie przedstawia dużą, wysoką salę, Stoją w niej na kolumnach popiersia, widać ekspozycje muzealne w gablotach oraz posąg stojącego mężczyzny. Na ścianie wisi ogromny obraz ukazujący dużą grupę osób.
Sala do gry w piłkę.
Źródło: User:BenP, licencja: CC BY-SA 2.5.
– sojusze burżuazyjno‑feudalne, kompromis arystokracji z burżuazją w państwach europejskich;
– Stany Zjednoczone – początek konfliktu między liberalizmem klasycznym a rodzącymi się ideami liberalizmu demokratycznego i socjalnego. Zwolennicy liberalizmu demokratycznego wskazywali na konieczność wprowadzenia powszechnego prawa wyborczego i interwencji państwa w sytuacjach kryzysowych. Natomiast liberałowie klasyczni pozostali wierni idei „niewidzialnej ręki rynku”, czyli pozostawienia mechanizmom rynkowym wszystkich regulacji, bez interwencji czynników zewnętrznych.
liberalizm demokratyczny – od połowy XIX wieku do wybuchu I wojny światowej.
liberalizm demokratyczny – od połowy XIX wieku do wybuchu I wojny światowej.
– równoważenie znaczenia idei wolności z ideami demokracji wyrażanymi w upowszechnianiu praw wyborczych;
– wejście na rynek polityczny nowych grup społecznych, wcześniej upośledzonych politycznie.
ReaaXfZl7YEN2
Obraz przedstawia tłum ludzi zgromadzony przed budynkiem. Na ziemi leżą martwe osoby. Wśród tłumu są żołnierze oraz inni ludzie z bronią. Kilka osób niesie flagi.
Rewolucja lutowa 1848.
Źródło: domena publiczna.
liberalizm socjalny – od lat 80. XIX wieku do dziś.
liberalizm socjalny – od lat 80. XIX wieku do dziś.
– polityczne i ekonomiczne ustępstwa na rzecz ludzi zagrożonych niedostatkiem i strachem; dostrzeżenie, że prawa polityczne nie gwarantują wolności wszystkim;
– dopuszczenie interwencji państwa w mechanizmy wolnego rynku w celu zapewnienia bezpieczeństwa socjalnego najuboższym.
R5dZPxoO6nKp9
Zdjęcie przedstawia tłum ludzi na ulicy. Ludzie manifestują, część trzyma transparenty. Między ludźmi jeżdżą samochody.
Tłum przed giełdą nowojorską w czasie krachu w 1929 r.
Źródło: domena publiczna.
liberalizm konserwatywny – II wojna światowa i okres powojenny.
liberalizm konserwatywny – II wojna światowa i okres powojenny.
– krytyka interwencjonizmu państwowego;
– powrót do idei liberalizmu klasycznego i zasad leseferyzmu.
R1e4DcXhgxNaf1
Zdjęcie przedstawia starszego mężczyznę. Ma krótkie, zaczesane do tyłu siwe włosy. Ma krótkie wąsy. Na jego owalnej twarzy widoczne są zmarszczki. Mężczyzna jest uśmiechnięty, ubrany jest w garnitur.
Ludwig von Mises
Źródło: Ludwig von Mises Institute, licencja: CC BY-SA 3.0.
LudwigVon MisesMentalność Antykapitalistyczna
Wszelkie odmiany ingerencji (rządowej) w zjawiska rynkowe nie tylko nie pozwalają osiągnąć zamierzonego przez ich autorów celu, ale na dodatek powodują, że zaistniała sytuacja nawet z ich punktu widzenia jest mniej pożądana, niż poprzednia, którą zamierzali zmienić.
CART21 Źródło: LudwigVon Mises, Mentalność Antykapitalistyczna, Warszawa 2012, s. 51.
1
Ćwiczenie 8
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.
1
Wprowadzenie
Narracja nowoliberalna pozwala uświadomić sobie problematyczność szeregu opozycji na dobre zadomowionych we współczesnych debatach politycznych: liberalizmu i solidaryzmu, racjonalności i irracjonalności, realizmu i populizmu. (…) Dobra społecznego upatruje w doskonaleniu jednostki, uzależniając ocenę systemów ekonomiczno‑społecznych od stopnia, w jakim sprzyjają jej samorozwojowi. (…) Prace nowych liberałów jasno wykazują, że liberalizm nie musi być niesolidarny, interwencjonizm marnotrawczy, populistyczny, a przez to irracjonalny, że liberalizm nie musi być uniwersalistyczny, przemawiać językiem ekspertyzy ekonomicznej i prognoz makroekonomicznych.
CART26 Źródło: Wprowadzenie, [w:] Nowy liberalizm. Wybór tekstów, red. ColinTyler, Janusz Grygieńć, Touń, s. 9–25.
RuTYEi28blS7d
Wyjaśnij, czym różni się neoliberalizm od liberalizmu klasycznego. (Uzupełnij).
Przypomnij sobie założenia klasycznego liberalizmu.
Neoliberalizm w przeciwieństwie do liberalizmu klasycznego akceptuje pewien zakres interwencjonizmu państwowego, ograniczającego wolność jednostki oraz solidaryzmu społecznego.
Wspólne wartości dla wielu opcji liberalnych
R12g52gPZiJVH
Prymat wolności jednostki Wolność jest postrzegana jako najwyższa wartość i zasada stosunków politycznych, ekonomicznych i społecznych. Człowiek jest wartością najwyższą i zawsze musi być traktowany jako cel działań, nigdy zaś jako ich środek (narzędzie)., Indywidualizm Nadrzędność praw i wolności jednostki nad celami społeczeństwa i państwa. Wynika stąd m.in. prawo do swobodnej ekspresji własnej osobowości, afirmacja roszczeń mniejszości przed dążeniami większości., Racjonalizm Uznanie rozumu ludzkiego za najwyższą instancję intelektualną i etyczną., Relatywizm Przekonanie o zmienności natury ludzkiej, względności i zmienności oraz subiektywności norm moralnych. System prawa powinien się ograniczać do nakazów i zakazów zapewniających porządek społeczny, a sferę moralności należy pozostawiać przede wszystkim w domenie życia osobistego., Afirmacja koncepcji homo economicushomo economicus to jednostka kierująca się motywem zysku. Przyczynia się do optymalnego rozwoju gospodarczego w ramach wolnego rynku opartego na własności prywatnej oraz swobodnej inicjatywie gospodarczej i wolnej wymianie towarów i usług., Uniwersalizm Przekonanie o powszechnej ważności i możliwości zastosowania zasad liberalnych w dowolnych warunkach cywilizacyjnych i kręgach kulturowych. Akcentowanie przynależności człowieka – wolnej jednostki – do rodziny ludzkiej, promowanie projektów integracyjnych w skali kontynentu i w wymiarze globalnym., Utylitaryzm Koncepcja moralności, która za kryterium dobra uznaje wynikającą z działania indywidualną i społeczną korzyść.
Prymat wolności jednostki Wolność jest postrzegana jako najwyższa wartość i zasada stosunków politycznych, ekonomicznych i społecznych. Człowiek jest wartością najwyższą i zawsze musi być traktowany jako cel działań, nigdy zaś jako ich środek (narzędzie)., Indywidualizm Nadrzędność praw i wolności jednostki nad celami społeczeństwa i państwa. Wynika stąd m.in. prawo do swobodnej ekspresji własnej osobowości, afirmacja roszczeń mniejszości przed dążeniami większości., Racjonalizm Uznanie rozumu ludzkiego za najwyższą instancję intelektualną i etyczną., Relatywizm Przekonanie o zmienności natury ludzkiej, względności i zmienności oraz subiektywności norm moralnych. System prawa powinien się ograniczać do nakazów i zakazów zapewniających porządek społeczny, a sferę moralności należy pozostawiać przede wszystkim w domenie życia osobistego., Afirmacja koncepcji homo economicushomo economicus to jednostka kierująca się motywem zysku. Przyczynia się do optymalnego rozwoju gospodarczego w ramach wolnego rynku opartego na własności prywatnej oraz swobodnej inicjatywie gospodarczej i wolnej wymianie towarów i usług., Uniwersalizm Przekonanie o powszechnej ważności i możliwości zastosowania zasad liberalnych w dowolnych warunkach cywilizacyjnych i kręgach kulturowych. Akcentowanie przynależności człowieka – wolnej jednostki – do rodziny ludzkiej, promowanie projektów integracyjnych w skali kontynentu i w wymiarze globalnym., Utylitaryzm Koncepcja moralności, która za kryterium dobra uznaje wynikającą z działania indywidualną i społeczną korzyść.
RtZ0AVWfJCorJ
Ćwiczenie 9
Wskaż prawidłowe dokończenia zdania: Społeczeństwo liberalne nie ma charakteru… Możliwe odpowiedzi: 1. kolektywnego, 2. zatomizowanego, 3. organicznego, 4. hierarchicznego
Okiem eksperta
Sprawdź, co na temat wolności powiedziała ekspertka.
R1ZByDlYFSVpt
Nagranie filmowe lekcji pod tytułem Co to jest liberalizm?
Nagranie filmowe lekcji pod tytułem Co to jest liberalizm?
Film edukacyjny. Co to jest liberalizm? Wykłada dr Karolina Wigura–Kuisz
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Film edukacyjny. Co to jest liberalizm? Wykłada dr Karolina Wigura–Kuisz
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Nagranie filmowe lekcji pod tytułem Co to jest liberalizm?
R12PNB1D6RJ3D
Ćwiczenie 10
Dlaczego twierdzenie Locke'a, że człowiek „rodzi się wolnym ” należy uznać za nieprawdziwe? Możliwe odpowiedzi: 1. Prawidłowa odpowiedź A, 2. Nieprawidłowa odpowiedź B, 3. Prawidłowa odpowiedź A, 4. Nieprawidłowa odpowiedź B
RUQ53AFBXVLJT
Ćwiczenie 11
Łączenie par. Które z poniższych twierdzeń są prawdziwe a które fałszywe?. Liberalizm ma na celu fizyczne i psychiczne wyzwolenie człowieka od zasad wpływowej grupy rządzącej.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Każde działanie wspólnotowe, mające na celu zmianę sytuacji, jest przejawem liberalizmu politycznego.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Liberalizm ma na celu kształtowanie określonych postaw moralnych.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. John Locke ukuł twierdzenie, że wolność jednego człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się wolność drugiej osoby.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Jednostka powinna mieć wpływ na polityczną rzeczywistość.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Przejawem liberalizmu jest zarówno wolność negatywna jak i pozytywna.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz
Łączenie par. Które z poniższych twierdzeń są prawdziwe a które fałszywe?. Liberalizm ma na celu fizyczne i psychiczne wyzwolenie człowieka od zasad wpływowej grupy rządzącej.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Każde działanie wspólnotowe, mające na celu zmianę sytuacji, jest przejawem liberalizmu politycznego.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Liberalizm ma na celu kształtowanie określonych postaw moralnych.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. John Locke ukuł twierdzenie, że wolność jednego człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się wolność drugiej osoby.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Jednostka powinna mieć wpływ na polityczną rzeczywistość.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Przejawem liberalizmu jest zarówno wolność negatywna jak i pozytywna.. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz
Podsumowanie
Wiek XVIII, a zwłaszcza jego koniec, to okres, kiedy rozpowszechniały się idee oświecenia, następowały gruntowne zmiany w strukturze gospodarki, co wpływało na zmiany społeczne, rodziły się nowe warstwy społeczne. To zarazem czas kryzysu tradycyjnej, absolutystycznej monarchii na terenie Francji oraz nowych idei określających relacje jednostka–państwo. To czas rewolucyjnych zmian społecznych i ustrojowych. Pojawiła się wówczas idea suwerenności narodu i trójpodziału władzy. W takiej sytuacji społeczno‑politycznej – wobec kryzysu Kościoła i państwa we Francji, uwikłanych w skandal obyczajowy, przy krytyce „sojuszu ołtarza z tronem” – narodziły się założenia doktryny politycznej zwanej liberalizmem. Nazwa doktryny wywodzi się z języka łacińskiego i oznacza wolność. Obecnie liberalizm rozumiany jest jako postawa społeczna, liberał zaś to człowiek miłujący wolność, ponadto jest to struktura polityczna, czyli nauka o systemach konstytucyjnego sprawowania władzy i myśl polityczna.
1
Ćwiczenie 12
Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj zadanie.
1
Zbigniew RauLiberalizm. Zarys myśli politycznej XIX i XX wieku
Od trzech stuleci liberalizm stanowi integralną część politycznego dyskursu Zachodu. W okresie tym pokonał on swych głównych wrogów – absolutyzm monarszy, faszyzm i komunizm. Zdołał też zachować własną tożsamość w konfrontacji ze swymi czołowymi krytykami – konserwatyzmem i socjalizmem. Pozycja liberalizmu jest obecnie tak silna, iż na Zachodzie może być porównywana tylko do średniowiecznej pozycji chrześcijaństwa.
CART27 Źródło: Zbigniew Rau, Liberalizm. Zarys myśli politycznej XIX i XX wieku, Warszawa 2000, s. 205.
RkDiCyA0pizcX
Wyjaśnij, co autor miał na myśli, pisząc, że liberalizm stanowi integralną część dyskursu Zachodu. (Uzupełnij).
Zwróć uwagę na to, jaką rolę odgrywało chrześcijaństwo w średniowieczu.
Według Zbigniewa Raua zasady liberalizmu są nieusuwalną częścią dziedzictwa społeczeństw zachodnich, a wartości z nim związane stały się ważnym punktem odniesienia mieszkańców Europy i Ameryki, porównywalnym do chrześcijaństwa w epoce średniowiecznej.
Słownik
demokracja liberalna
demokracja liberalna
rodzaj demokracji przedstawicielskiej, w której instytucje państwa działają w granicach i na podstawie prawa, charakteryzuje się wolnymi, cyklicznymi wyborami, pluralizmem politycznym i ochroną praw mniejszości
koncepcja umowy społecznej
koncepcja umowy społecznej
łączy różne teorie, których tematem są porozumienia dotyczące tworzenia narodów i utrzymujące porządek społeczny; zakłada, że legalna władza państwowa musi mieć zgodę społeczeństwa; umowa społeczna stanowi m.in., kto ma prawa polityczne
leseferyzm
leseferyzm
(z fr. laissez faire – pozwólcie czynić); pogląd francuskich i brytyjskich filozofów z okresu oświecenia, którego głównym założeniem jest wolność gospodarcza i możliwość rozwoju własności prywatnej bez ingerencji państwa
liberalizm
liberalizm
(z łac. liberatis – wolność); ideologia i kierunek polityczny głoszący, że wolność jednostki jest najwyższą wartością, podlega ograniczeniom tylko ze względu na wolność innych jednostek; rola państwa sprowadza się do prawnej ochrony wolności i regulowania relacji pomiędzy jednostkami
monetaryzm
monetaryzm
doktryna ekonomiczna charakteryzująca się silnym poparciem i wiarą w skuteczność mechanizmów rynkowych, a także niechęcią do nadmiernej interwencji państwa w gospodarkę
państwo „nocny stróż”
państwo „nocny stróż”
państwo, które poprzez swoje instytucje pilnuje wewnętrznego i zewnętrznego bezpieczeństwa obywateli; obowiązują w nim minimalne podatki, mające zapewnić właściwe funkcjonowanie instytucji dbających o porządek publiczny, państwo nie ingeruje w gospodarkę
redystrybucja
redystrybucja
wtórny podział dochodów państwa płynący z płaconych przez obywateli podatków, odbywający się za pośrednictwem budżetu państwa
utylitaryzm
utylitaryzm
(od łac. utilitas – korzyść, użyteczność) – kierunek filozoficzny, zgodnie z którym najwyższym dobrem jest pożytek (jednostki lub też społeczeństwa), a celem wszystkich działań, także politycznych, powinno być osiągnięcie szczęścia przez jak największą grupę ludzi.
