RD96XdeRYEsTJ
Zdjęcie przedstawia wieżowce.

Odcinki i kąty w bryłach

Źródło: dostępny w internecie: pxhere.com, domena publiczna.

1. Graniastosłupy. Długości odcinków w graniastosłupach

Graniastosłupy są najczęściej spotykanymi wielościanami w życiu codziennym. Znajdziemy je w krajobrazie każdej miejscowości, w architekturze, a także w wielu przedmiotach codziennego użytku m.in. w meblach i opakowaniach.

R8dNvksDMMb3F
Źródło: Pixabay, dostępny w internecie: www.pixabay.com, domena publiczna.

Nie zawsze jednak kształt budowli w oczywisty sposób łączy się z pojęciem graniastosłupa. Atomium to budynek znajdujący się w Brukseli. Przedstawia on powiększony około 165 miliardów razy model kryształu żelaza. Dziewięć kul “naśladujących” atomy umieszczonych jest w wierzchołkach sześcianu i na przecięciu jego przekątnych. Połączono je za pomocą rur, w których znajdują się ruchome schody. Wewnątrz “atomów” znajdują się restauracje i punkty widokowe. Jak z matematycznego punktu widzenia nazywają się elementy tej wspaniałej budowli?

R1IJczLBKr4bU
Atomium, Bruksela
Źródło: Atomium, dostępny w internecie: www.pixabay.com, domena publiczna.
Twoje cele
  • Ocenisz, czy dana bryła jest graniastosłupem.

  • Nazwiesz przedstawiony graniastosłup.

  • Przyporządkujesz graniastosłupy do odpowiedniego typu.

  • Wymienisz elementy graniastosłupa.

  • Wskażesz elementy w graniastosłupie.

GraniastosłupgraniastosłupGraniastosłup jest bryłą, która ma dwie przystające, równoległe znajdujące się w różnych płaszczyznach podstawy, które są wielokątami.

Ściany boczne graniastosłupa są równoległobokami.

Podział i nazewnictwo graniastosłupów

Graniastosłupy dzielą się na prostepochyłe.

Graniastosłup nazywamy graniastosłupem prostym, gdy jego wszystkie ściany boczne są prostokątami.

W graniastosłupie prostym każda z podstaw jest rzutem prostokątnym drugiej podstawy na płaszczyznę równoległą.

Graniastosłup nazywamy pochyłym, jeżeli ma ściany boczne, które nie są prostokątami.

W graniastosłupie pochyłym każda z podstaw jest rzutem ukośnym drugiej podstawy na płaszczyznę równoległą.

R1DeSddERFUb1

Nazywając graniastosłupy bierzemy pod uwagę wielokąt, który znajduje się w podstawie.

Jeżeli w podstawie graniastosłupa jest czworokąt, to graniastosłup nazywamy czworokątnym – bez względu na to, czy w podstawie jest kwadrat, trapez, romb, czy inny czworokąt.
Analogicznie, gdy w podstawie jest trójkąt, to graniastosłup nazywamy trójkątnym itd.

Graniastosłup, który ma w podstawie trójkąt i jest prosty nazywamy graniastosłupem prostym trójkątnym.

Graniastosłup, który ma w podstawie trójkąt i jest pochyły nazywamy graniastosłupem pochyłym trójkątnym.

Ważne!

Szczególnym przypadkiem graniastosłupa prostego czworokątnego jest prostopadłościanprostopadłościanprostopadłościan, którego wszystkie ściany są prostokątami. Szczególnym przypadkiem prostopadłościanu jest sześciansześciansześcian, którego wszystkie ściany są kwadratami.

graniastosłup prawidłowy
Definicja: graniastosłup prawidłowy

Graniastosłup prawidłowy to graniastosłup prosty, w którym podstawy są przystającymi wielokątami foremnymi.

R1MEtbjkCdvJQ
Ważne!
  1. Każdy graniastosłup prawidłowygraniastosłup prawidłowygraniastosłup prawidłowy czworokątny jest prostopadłościanem.

  2. Każdy sześcian jest graniastosłupem prawidłowym czworokątnym.

Elementy graniastosłupa

Każdy graniastosłup ma dwie równoległe podstawy, które są wielokątami. Pozostałe ściany graniastosłupa nazywamy ścianami bocznymi. Boki wielokątów, które są ścianami graniastosłupa nazywamy krawędziamikrawędźkrawędziami – boki wielokątów w podstawach to krawędzie podstawy, pozostałe krawędzie nazywamy krawędziami bocznymi. WierzchołkiwierzchołekWierzchołki wielokątów, które są ścianami graniastosłupa nazywamy wierzchołkami graniastosłupa.

RxV4hm05xgoPg
Przykład 1

Podstawą graniastosłupa prawidłowego jest kwadrat, na którym można opisać okrąg o obwodzie 122π cm. Wysokość graniastosłupa jest trzy razy dłuższa od jego krawędzi podstawy. Obliczymy sumę długości wszystkich krawędzi tego graniastosłupa.

Rozwiązanie:

Promień okręgu opisanego na podstawie ma długość: R=122π :2π=62 cm, zatem średnica okręgu, która jest jednocześnie przekatną tego kwadratu ma długość: 2R=122 cm. Stąd długość boku kwadratu jest równa: a=12 cm.

Wysokość tego graniastosłupa ma zatem długość: H=3 · 12=36 cm.

W graniastosłupie prawidłowym czworokątnym jest 8 krawędzi podstawy i 4 krawędzie boczne, stąd suma długości wszystkich jego krawędzi jest równa:

8 · 12 cm+ 4 · 36 cm = 96 cm + 144 cm = 240 cm.

Wysokość graniastosłupa

Wysokość graniastosłupa jest to odcinek łączący płaszczyzny różnych podstaw, którego długość jest równa odległości między płaszczyznami podstaw. Wysokość graniastosłupa jest prostopadła do płaszczyzny podstawy, tym samym jest prostopadła do każdej prostej leżącej w tej płaszczyźnie. Wysokość graniastosłupa będziemy oznaczać literą H.

RFx3XMBt4Kl4m

W graniastosłupie prostym wysokością graniastosłupawysokość graniastosłupawysokością graniastosłupa jest każda z krawędzi bocznych.

Rw86TGZ3mbPve
Przykład 2

W graniastosłupie pochyłym jak na rysunku poniżej wysokość graniastosłupa poprowadzona z wierzchołka E przecina płaszczyznę dolnej podstawy w punkcie I. Odcinek AI ma długość 3, a krawędź boczna 5. Obliczymy długość wysokości tego graniastosłupa.

R1Nwo0quEZwrZ

Rozwiązanie:

Umieśćmy dane na rysunku.

R1U4KhN4ef2yV

Z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta AIE mamy H2+32=52. A stąd H=4.

Przekątne ścian bocznych

Przekątne równoległoboków, które są ścianami bocznymi graniastosłupa, nazywamy przekątnymi ścian bocznych. Każdy graniastosłup ma dwukrotnie więcej przekątnych ścian bocznych niż samych ścian bocznych. Przekątne ścian bocznych będziemy oznaczać literką p lub pi (dla i=1, 2, 3,).

Przykład 3

Podstawą graniastosłupa na rysunku jest kwadrat. Określimy przekątne tego graniastosłupa.

RYmEjyOL2umYu

Rozwiązanie:

Przez p1, p2, p3, p4 oznaczyliśmy cztery różne przekątne ścian bocznychprzekątna ściany bocznej granastosłupaprzekątne ścian bocznych tego graniastosłupa.

Mamy dwa rodzaje ścian bocznych, dlatego też cztery różne przekątne ścian bocznych. Przekątne p3p4 są przekątnymi ścian przedniej i tylnej, a p1p2 ścian lewej i prawej.

W graniastosłupie prostym przekątne tej samej ściany bocznej są równe. W graniastosłupie prawidłowym wszystkie przekątne ścian bocznych są równe.

Przykład 4

Dany jest graniastosłup prawidłowy czworokątny, w którym przekątna ściany bocznej, krawędź boczna i krawędź podstawy tworzą trójkąt prostokątny, w którym sinus kąta nachylenia przekątnej ściany bocznej do krawędzi podstawy wynosi 817, a krawędź podstawy ma długość 7,5. Obliczymy długość krawędzi bocznej i przekątnej ściany bocznej tego graniastosłupa.

Rozwiązanie:

Zrobimy rysunek pomocniczy, uwzględniając znany sinus:

Rnippx2SjpIZN

Korzystając z twierdzenia Pitagorasa otrzymujemy 17x2=8x2+7,52. Wykonując dalsze przekształcenia mamy 225x2=56,25. Ostatecznie x2=0,25, co daje x=0,5.

Oznacza to, że krawędź boczna ma długość 4, a przekątna ściany bocznej 8,5.

Przekątne podstawy

Jeżeli podstawa ma co najmniej cztery boki, to przekątne wielokąta w podstawie nazywamy przekątnymi podstawy.

Przypomnijmy, że przekątna kwadratu o boku a ma długość a2.

Sześciokąt foremny o boku długości a ma dwa rodzaje przekątnych: dłuższą, której długość wynosi 2a i krótszą o długości a3.

RJAgY7JhlD8PC
Przykład 5

Przekątne ścian bocznych wychodzące ze wspólnego wierzchołka graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego wraz z łączącą je przekątną podstawy tworzą trójkąt równoboczny o polu 93. Obliczymy pole powierzchni tego graniastosłupa.

Rozwiązanie:

Oznaczmy przez a krawędź podstawy graniastosłupa. Wówczas długość przekątnej ściany bocznej jest równa długości krótszej przekątnej podstawy a3.

RGoyAkzAjRLsz

Czyli a3234=93. Czyli 3a2=36, a stąd a=23. Mamy stąd przekątną ściany bocznej równą 6.

Obliczamy wysokość graniastosłupa z twierdzenia Pitagorasa:

H2+232=62. Czyli H2=36-12=24 i ostatecznie H=26.

Możemy teraz obliczyć pole powierzchni graniastosłupa

Pc=2·6·23234+6·23·26=363+2418=

=363+722=363+22.

Przekątna graniastosłupa

Odcinek łączący dwa wierzchołki różnych podstaw nie leżący na jednej ścianie nazywamy przekątną graniastosłupa. Aby graniastosłup miał przekątną bryły, wielokąt w jego podstawie musi mieć co najmniej cztery boki.

W graniastosłupie prostym (co najmniej czworokątnym) trójkąt, którego bokami są przekątna graniastosłupa, przekątna podstawy i krawędź boczna jest prostokątny.

RkXj4dCjlidzr
Przykład 6

W graniastosłupie pięciokątnym przedstawionym na rysunku poniżej określimy rodzaje odcinków o końcu w punkcie B.

RSY0tnNt2peDK

Rozwiązanie:

Z wierzchołka B poprowadzono pięć odcinków do wierzchołków drugiej podstawy. Odcinek BG jest krawędzią boczną graniastosłupa, odcinki BFBH są przekątnymi ścian bocznych, odcinki BI, BJprzekątnymi graniastosłupaprzekątna graniastosłupaprzekątnymi graniastosłupa.

Ważne!

Z każdego wierzchołka jednej z podstaw (w kształcie n-kąta) graniastosłupa można poprowadzić n-3 przekątnych graniastosłupa, dwie przekątne ścian bocznych i jedną krawędź boczną.

Przykład 7

Obliczymy długość wysokości prostopadłościanu przedstawionego na poniższym rysunku.

RhlcQ5C2MnZ9P

Rozwiązanie:

Zanim wykonamy obliczenia, to przypomnijmy, że wysokość prostopadłościanu jest również jego krawędzią boczną.

Obliczymy najpierw długość przekątnej podstawy prostopadłościanu, korzystając z twierdzenia Pitagorasa:

x2=62+22, zatem x=40=210

Obliczamy wysokość prostopadłościanu, korzystając z twierdzenia Pitagorasa:

x2+b2=82

402+b2=82

b2=24

Zatem b=26.

Wysokość omawianego prostopadłościanu wynosi 26.

Animacje multimedialne

Zapoznaj się z animacją 3D, a następnie wykonaj ćwiczenia zamieszczone pod filmem.

RZEcrMcuTWMlJ
Film pokazuje różne rodzaje graniastosłupów takie jak: graniastosłup pochyły i graniastosłup prosty. Ostatecznie przedstawiony jest graniastosłup prawidłowy czworokątny.
Polecenie 1
R1YUkPftAT83l
Łączenie par. Na podstawie informacji zawartych w filmie zaznacz prawidłową odpowiedź:. a. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie. b. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie. a. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie. a. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie. a. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie
Polecenie 2

Na rysunkach przedstawiono dwa wielokąty będące podstawami graniastosłupa. Do podstaw dorysuj krawędzie boczne tak, aby powstały graniastosłupy zgodne z przyporządkowanymi im nazwami.

(a)
podstawy: prostokąty
nazwa: prostopadłościan
RgQjqGQfrWW7F
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
rozwiązanie (a)
R11qgvL9viYp6
(b)
podstawy: kwadraty
nazwa: graniastosłup czworokątny pochyły
R10K6G7oYwFGH
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
rozwiązanie (b)
R1QWmqhuYnELU
(c)
podstawy: kwadraty
nazwa: graniastosłup czworokątny prawidłowy
R7vlfN6ugxDUQ
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
rozwiązanie (c)
R15Ned7sruVG5
RtFQpOPe5KaVR
Zaznacz wszystkie przedmioty użytku codziennego, które swoim kształtem mogą przypominać graniastosłup prosty. Możliwe odpowiedzi: 1. rolka papieru toaletowego, 2. pudełko po butach, 3. czapeczka urodzinowa, 4. karton soku, 5. cegła, 6. piramida, 7. kostka masła, 8. książka

Zapoznaj się z przykładami przedstawionymi w animacji 3D, a następnie rozwiąż polecenia zamieszczone pod nią.

R15TBgAFGI5i9
Film nawiązujący do treści lekcji dotyczącej graniastosłupów.
Polecenie 3

Korzystając z animacji 3D, wyznacz przekątną ściany bocznej d oraz dwie długości p<q przekątnych graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego, którego wszystkie krawędzie mają długość 23  cm.

Polecenie 4

Wysokość graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego ma długość H=12 cm. Krótsza przekątna tego graniastosłupa ma długość p=15 cm. Wykorzystując przykład z animacji 3D, oblicz długość dłuższej przekątnej q.

Zestaw ćwiczeń inetraktywnych

1
Pokaż ćwiczenia:
1
Ćwiczenie 1

Dane są graniastosłupy jak na rysunku.

R1Vi00R5nV31a
R8qZwUJy7228G
Możliwe odpowiedzi: 1. a, 2. b, 3. c, 4. d
R1bYC8NtjIEqm1
Ćwiczenie 2
Dokończ zdania, wybierając w każdym przypadku jedną z możliwości.
  1. Graniastosłup prawidłowy trójkątny ma w podstawie
    • dowolny trójkąt
    • trójkąt równoramienny, ale niekoniecznie równoboczny
    • trójkąt równoboczny.
  2. Graniastosłup, który ma w podstawie romb, a ściany boczne są prostokątami, to
    • graniastosłup prawidłowy czworokątny
    • graniastosłup prosty czworokątny
    • graniastosłup pochyły czworokątny.
  3. Graniastosłup prosty, którego wszystkie ściany są prostokątami niebędącymi kwadratami nie może być
    • prostopadłościanem
    • graniastosłupem prostym
    • graniastosłupem prawidłowym.
RjHyIgHVF6ANL2
Ćwiczenie 3
Zaznacz wszystkie zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Krawędzie podstawy graniastosłupa prawidłowego są tej samej długości., 2. Jeżeli wszystkie krawędzie graniastosłupa prawidłowego czworokątnego są tej samej długości, to jest on sześcianem., 3. Każdy prostopadłościan jest graniastosłupem prawidłowym czworokątnym.
2
Ćwiczenie 4
RvKSzoF5fiNGf
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
RHn3A5mwLO9WH
Dopasuj opisy do podanych brył. graniastosłup prawidłowy czworokątny Możliwe odpowiedzi: 1. Jego obie podstawy są identycznymi kwadratami, a kąt między krawędzią podstawy a krawędzią ściany jest kątem prostym., 2. Ma w podstawie dowolny czworokąt, a jego wysokość nie jest równa długości krawędzi ściany bocznej., 3. Ma w podstawie dowolny czworokąt, a jego wysokość jest równa długości krawędzi ściany bocznej. graniastosłup prosty czworokątny Możliwe odpowiedzi: 1. Jego obie podstawy są identycznymi kwadratami, a kąt między krawędzią podstawy a krawędzią ściany jest kątem prostym., 2. Ma w podstawie dowolny czworokąt, a jego wysokość nie jest równa długości krawędzi ściany bocznej., 3. Ma w podstawie dowolny czworokąt, a jego wysokość jest równa długości krawędzi ściany bocznej. graniastosłup pochyły czworokątny Możliwe odpowiedzi: 1. Jego obie podstawy są identycznymi kwadratami, a kąt między krawędzią podstawy a krawędzią ściany jest kątem prostym., 2. Ma w podstawie dowolny czworokąt, a jego wysokość nie jest równa długości krawędzi ściany bocznej., 3. Ma w podstawie dowolny czworokąt, a jego wysokość jest równa długości krawędzi ściany bocznej.
2
Ćwiczenie 5

Dany jest graniastosłup prosty czworokątny o podstawie będącej trapezem równoramiennym, jak na rysunku poniżej.

RinwpJDQP80UM
RXvk7ErARzlqx
Zaznacz wszystkie zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Ściany B C J K i A D L I są przystające., 2. Ściany A B C D i J K L I są przystające., 3. Ściany A B J I i C D L K są przystające.
R6veFCJrN7psC3
Ćwiczenie 6
Zaznacz poprawną odpowiedź. Graniastosłup prawidłowy pięciokątny to: Możliwe odpowiedzi: 1. Każdy graniastosłup, w którego podstawie jest pięciokąt foremny., 2. Każdy graniastosłup pięciokątny, którego ściany boczne są prostokątami., 3. Każdy graniastosłup, którego ściany są prostokątami, a podstawą jest pięciokąt foremny., 4. Każda bryła, której dwie przystające podstawy są pięciokątami.
2
Ćwiczenie 7
RHUbV5HPEQ4Vl
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
R1E1dKYQVNwE2
W prostopadłościanie długości krawędzi podstawy wynoszą trzy i cztery, a wysokość tego prostopadłościanu jest dwa i pół razy większa od dłuższej krawędzi podstawy. Jakiej długości będzie każda z podanych poniżej przekątnych? Uzupełnij luki, przeciągając odpowiednią z podanych wartości.
  • Przekątna podstawy ma długość 1. dwa pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć, 2. pięć pierwiastek kwadratowy z pięć, 3. pierwiastek kwadratowy z sto dziewięć, 4. pięć.
  • Przekątna bryły ma długość 1. dwa pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć, 2. pięć pierwiastek kwadratowy z pięć, 3. pierwiastek kwadratowy z sto dziewięć, 4. pięć.
  • Przekątna ściany bocznej opartej na krótszej krawędzi podstawy ma długość 1. dwa pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć, 2. pięć pierwiastek kwadratowy z pięć, 3. pierwiastek kwadratowy z sto dziewięć, 4. pięć.
  • Przekątna ściany bocznej opartej na dłuższej krawędzi podstawy ma długość 1. dwa pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć, 2. pięć pierwiastek kwadratowy z pięć, 3. pierwiastek kwadratowy z sto dziewięć, 4. pięć.
1
Ćwiczenie 8
R1W3DQi4m6B5f
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
R1VO5sGPwxuSH
Który z poniżej opisanych graniastosłupów, nie ma przekątnych graniastosłupa? Zaznacz prawidłową odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. Graniastosłup prosty o podstawie trójkąta., 2. Graniastosłup czworokątny, którego podstawa stanowi połączenie dwóch pochylonych trójkątów o wspólnej podstawie., 3. Graniastosłup prosty czworokątny., 4. Graniastosłup pochyły ośmiokątny, którego podstawa kształtem przypomina gwiazdę.
2
Ćwiczenie 9
RzUBtf720kblJ
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
2
Ćwiczenie 10

Graniastosłup na rysunku jest prawidłowy.

R1ORFvPVLHAlH
Rsf3NI4yjxZSG
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
R3CmQzzprbPUP1
Ćwiczenie 11
Łączenie par. . Liczba przekątnych podstaw graniastosłupa prawidłowego czworokątnego wynosi. Możliwe odpowiedzi: TAK, NIE. Liczba przekątnych ścian bocznych graniastosłupa prawidłowego czworokątnego wynosi. Możliwe odpowiedzi: TAK, NIE. Liczba wszystkich przekątnych graniastosłupa prawidłowego czworokątnego wynosi. Możliwe odpowiedzi: TAK, NIE. Liczba wszystkich przekątnych graniastosłupa prawidłowego czworokątnego wynosi. Możliwe odpowiedzi: TAK, NIE
3
Ćwiczenie 12
R15up2KUUPSlY
Ile przekątnych graniastosłupa ma graniastosłup o podstawie dziesięciokąta? Możliwe odpowiedzi: 1. dziesięć, 2. siedemdziesiąt, 3. sto czterdzieści, 4. dziewięćdziesiąt
R1HjVeFFc4iSH1
Ćwiczenie 13
W graniastosłupie prawidłowym trójkątnym wszystkie krawędzie są tej samej długości. Suma długości wszystkich krawędzi jest równa dziewięćdziesiąt. Wtedy długość wysokości trójkąta w podstawie jest równa: Możliwe odpowiedzi: 1. pięć, 2. pięć pierwiastek kwadratowy z trzy koniec pierwiastka, 3. dziesięć, 4. dziesięć pierwiastek kwadratowy z trzy koniec pierwiastka
2
Ćwiczenie 14

Dany jest graniastosłup prawidłowy trójkątny o krawędzi podstawy długości 3 i krawędzi bocznej długości 4. Punkt D jest środkiem krawędzi BC. Oblicz obwód trójkąta ADC'. Czy trójkąt ADC' jest prostokątny? Uzasadnij.

RQpOqf4yIrA8B

Do przeprowadzenia obliczeń możesz wykorzystać poniższe pole.

Rejxcd9OSHYch
(Uzupełnij).
2
Ćwiczenie 15
R1TkD39tfaPgC
Krawędź podstawy graniastosłupa prawidłowego trójkątnego ma długość dziesięć, a krawędź boczna dwanaście. Długość odcinka łączącego środek krawędzi dolnej podstawy ze środkiem krawędzi górnej podstawy może mieć długość. Możliwe odpowiedzi: 1. dziesięć, 2. dwanaście, 3. trzynaście, 4. czternaście, 5. piętnaście
2
Ćwiczenie 16

Trójkąty na rysunku są prostokątne. Ile wynosi stosunek pola mniejszego z tych trójkątów do pola większego z nich?

R1C5OIxSVbl63
RxoGcg3Aj766f
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, pierwiastek kwadratowy z dwa koniec pierwiastka, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. pierwiastek kwadratowy z dwa koniec pierwiastka, 3. pierwiastek kwadratowy z trzy koniec pierwiastka, 4. początek ułamka, pierwiastek kwadratowy z trzy koniec pierwiastka, mianownik, trzy, koniec ułamka
2
Ćwiczenie 17

Oblicz długość przekątnej ściany bocznej graniastosłupa prawidłowego trójkątnego przedstawionego na rysunku, w którym OE=3 oraz FA'=5.

RwiH1HDje7hWt
3
Ćwiczenie 18

Trzy wierzchołki sześcianu o krawędzi 4 połączono w trójkąt jak na rysunku.

ROk0EECZKP9hE

Oblicz pole tego trójkąta.

2
Ćwiczenie 19
RnGKbtmuCKlUl
Dostępne opcje do wyboru: dwa pierwiastek kwadratowy z trzydzieści trzy, dziesięć, sześć, cztery pierwiastek kwadratowy z dziesięć, dwadzieścia osiem, osiem, cztery pierwiastek kwadratowy z sześć. Polecenie: Wstaw w tekst odpowiednie liczby. Wiadomo, że odcinek łączący środki sąsiednich krawędzi w podstawie prostopadłościanu ma długość pięć, a jedna z krawędzi podstawy tego prostopadłościanu jest o dwa dłuższa od drugiej krawędzi. Przekątna prostopadłościanu ma długość czternaście.
Zatem:
  • długość przekątnej podstawy prostopadłościanu wynosi: luka do uzupełnienia ,
  • obwód podstawy prostopadłościanu jest równy luka do uzupełnienia ,
  • krawędź boczna ma długość luka do uzupełnienia ,
  • przekątna mniejszej ściany bocznej ma długość luka do uzupełnienia .
3
Ćwiczenie 20

W graniastosłupie prawidłowym trójkątnym krawędź podstawy jest dwa razy dłuższa od krawędzi bocznej. Punkt D' jest środkiem krawędzi B'C', jak na rysunku obok. Wykaż, że długość odcinka AD' jest równa długości krawędzi podstawy.

R1OUkD1Xhlt0S
3
Ćwiczenie 21

Wyznacz długość krawędzi bocznej graniastosłupa prawidłowego trójkątnego wiedząc, że suma długości wszystkich krawędzi wynosi 33, a długość przekątnej ściany bocznej jest równa 5.

2
Ćwiczenie 22

W graniastosłupie prawidłowym sześciokątnym o polu podstawy 3003cm2 przekątne ścian bocznych wychodzące z jednego wierzchołka wraz z przekątną przeciwległej podstawy tworzą trójkąt. Wyznacz jego pole i kąty w tym trójkącie, jeżeli  krawędź boczna graniastosłupa jest cztery razy dłuższa od krawędzi podstawy.

R1QcR592e46pM
3
Ćwiczenie 23

Uzasadnij, że w graniastosłupie prawidłowym sześciokątnym trójkąt, którego bokami są przekątne graniastosłupa wychodzące z jednego wierzchołka i krawędź podstawy, jest trójkątem prostokątnym.

3
Ćwiczenie 24

Oblicz długość przekątnej prostopadłościanu, w którym krawędzie wychodzące z jednego wierzchołka są kolejnymi liczbami parzystymi, a suma długości wszystkich krawędzi tego prostopadłościanu wynosi 120.

3
Ćwiczenie 25

Przekątna podstawy, krawędź boczna oraz przekątna prostopadłościanu są kolejnymi wyrazami ciągu arytmetycznego o różnicy 5. Wyznacz długości krawędzi podstawy tego prostopadłościanu wiedząc, że jedna z tych krawędzi jest o 3 krótsza od przekątnej podstawy prostopadłościanu.

3
Ćwiczenie 26

Jaką maksymalną długość krawędzi bocznej posiada graniastosłup prawidłowy czworokątny, jeśli do budowy jego szkieletu zużyto drut o długości 32 i wiadomo, że długości wszystkich krawędzi są wyrażone przez liczby + oraz długość krawędzi podstawy jest najmniejsza z możliwych.

Słownik

graniastosłup
graniastosłup

bryła, która ma dwie równoległe, leżące w różnych płaszczyznach podstawy będące wielokątami i ściany boczne, które są równoległobokami

graniastosłup prosty
graniastosłup prosty

graniastosłup, którego ściany boczne są prostokątami

graniastosłup prawidłowy
graniastosłup prawidłowy

graniastosłup prosty, który ma w podstawie wielokąt foremny

graniastosłup pochyły
graniastosłup pochyły

graniastosłup, który ma przynajmniej jedną ścianę, która jest równoległobokiem niebędącym prostokątem

prostopadłościan
prostopadłościan

graniastosłup, którego wszystkie ściany są prostokątami

sześcian
sześcian

prostopadłościan, którego wszystkie ściany są przystającymi kwadratami

krawędź
krawędź

bok wielokąta, który jest ścianą bryły

wierzchołek
wierzchołek

wierzchołek wielokąta, który jest ścianą bryły

wysokość graniastosłupa
wysokość graniastosłupa

odcinek łączący płaszczyzny różnych podstaw, którego długość jest równa odległości między płaszczyznami podstaw

przekątna ściany bocznej granastosłupa
przekątna ściany bocznej granastosłupa

przekątna równoległoboku, który jest ścianą boczną graniastosłupa

przekątna graniastosłupa
przekątna graniastosłupa

odcinek łączący dwa wierzchołki różnych podstaw nie leżące na jednej ścianie graniastosłupa