Trochę teorii
Rodzaje transportu
Jak wiesz transport to sposób przemieszczania ludzi i towarów z jednego miejsca do drugiego, który można podzielić na kilka głównych rodzajów: lądowy, wodny oraz powietrzny. Każdy rodzaj transportu ma swoje specyficzne cechy, zastosowania oraz zalety i wady, które wpływają na wybór odpowiedniego środka w zależności od potrzeb przewozowych.
Wpływ transportu na środowisko przyrodnicze
Transport wpływa pozytywnie na społeczeństwo i gospodarkę. Umożliwia kontakty międzyludzkie i wymianę doświadczeń. Wpływa na postęp społeczno‑gospodarczy i rozwój innych gałęzi gospodarki. Łączy także obszary produkcji i konsumpcji dóbr. Nie pozostaje on jednak obojętny w stosunku do środowiska przyrodniczego.
Wpływ transportu na atmosferę
Pojazdy mechaniczne wytwarzają spaliny, które są szczególnie uciążliwe na obszarach zurbanizowanych, szczególnie w ich centrum, gdzie występuje największy ruch oraz gdzie przebiegają i krzyżują się główne drogi. Najbardziej szkodliwymi związkami są dwutlenek i tlenek węgla, tlenki azotu, dwutlenek siarki, węglowodory, sadza i metale ciężkie (np. ołów, kadm, chrom). Przyczyniają się one m.in. do powstawania smogu, kwaśnych deszczy, a także zjawisk o większej skali, np. intensyfikacji efektu cieplarnianego.
Warto także dodać, że samoloty produkują związki azotu, które powodują niszczenie warstwy ozonowej. Ponadto maszyny te wpływają na wzrost ilości chmur pierzastych, co - zwłaszcza nocą - powoduje wzrost temperatury powietrza przy powierzchni ziemi. Ten rodzaj transportu produkuje też znaczne ilości śmieci w związku z koniecznością posiadania małych, jednorazowych opakowań.
Wpływ transportu na pokrycie i rzeźbę terenu oraz litosferę
Rozwój transportu wiąże się także z powiększaniem terenów komunikacyjnych, takich jak drogi, parkingi, porty, a także stacje benzynowe, kosztem terenów zielonych, lasów i użytków rolnych. Ogranicza to powierzchnię obszarów służących jako miejsce wypoczynku dla ludzi.
Budowa dróg i infrastruktury komunikacyjnej powoduje zniekształcenie naturalnych form rzeźby terenu poprzez ich wyrównanie lub powstawanie nasypów, wałów i tuneli. W konsekwencji występują tam ruchy masowe, takie jak np. osuwiska. Widoczne są także liczne zmiany w krajobrazie związane z budową mostów, wiaduktów, węzłów komunikacyjnych itp. Powstają także sztuczne drogi wodne, np. kanały, które rozdzielają jednorodne ekosystemy lądowe i łączą zupełnie różnie ekosystemy wodne. Ponadto budowa portów morskich powoduje zniszczenie wybrzeży.
Wpływ transportu na hydrosferę
Zanieczyszczenia pochodzące z transportu trafiają nie tylko do atmosfery, ale także do wód powierzchniowych i podziemnych, na przykład dzięki kanałom burzowym. Szczególny wpływ na hydrosferę ma żegluga, a zwłaszcza oleje i smary przedostające się ze statków morskich i barek rzecznych. Zanieczyszczają one wody i są niebezpieczeństwem dla organizmów morskich. Bardzo groźne są także awarie wielkich tankowców, na skutek których do wód morskich trafiają hektolitry ropy naftowej. Wielkie wycieczkowce mają negatywny wpływ na hydrosferę: do morza trafiają ogromne ilości ścieków i odpadów co prowadzi do zanieczyszczenia wód. Statki te często spalają wysokoemisyjne paliwo, emitując szkodliwe związki siarki oraz inne toksyczne substancje, które trafiają zarówno do powietrza, jak i do wody, pogarszając jakość środowiska morskiego.
Wpływ transportu na pedosferę
Gleby położone blisko dróg, zwłaszcza ruchliwych arterii komunikacyjnych, zawierają wiele szkodliwych związków pochodzących ze spalin i ścierających się opon. Spożywanie żywności z ogrodów i szklarni położonych na takich obszarach powoduje dostarczenie tych związków do organizmu człowieka. Takie grunty nie powinny być użytkowane rolniczo. Ponadto pod terenami komunikacyjnymi kształtują się gleby antropogeniczne.
Wpływ transportu na biosferę
Jak już wspomniano, powiększająca się powierzchnia terenów komunikacyjnych powoduje zmniejszanie powierzchni terenów zielonych, zwłaszcza wycinkę lasów, a wraz z tym ogranicza liczbę gatunków je zamieszkujących i wpływa na zmniejszenie wilgotności powietrza i zaburzenie równowagi stosunków wodnych. Szerokie, wielopasmowe ulice przecinają często korytarze ekologiczne, uniemożliwiając zwierzętom przemieszczanie się oraz zmniejszając ich odporność na zmiany środowiska. Powoduje to spadek ich populacji w związku ze śmiercią na drodze. Na zdrowie zwierząt mają także wpływ zanieczyszczenia spożywane wraz ze skażonymi roślinami rosnącymi na glebie. Natomiast powstający hałas negatywnie wpływa na zdrowie człowieka i płoszy zwierzęta czy zaburza ich naturalne drogi migracji w wodzie.
Na skutek katastrof tankowców lżejsza od wody ropa naftowa zbiera się na powierzchni, za sprawą czego organizmy morskie mają ograniczony dostęp do powietrza atmosferycznego. Ponadto powstająca maź zlepia pióra ptakom.
Warto zwrócić także uwagę, że transport przyczynia się do wzrostu zanieczyszczenia światłem w nocy, co ogranicza obserwację nieba, utrudnia nocnym zwierzętom polowanie, zaburza dobowy rytm życia roślin, zwierząt i ludzi oraz powoduje marnotrawstwo energii elektrycznej.