W służbie dworu i kościoła: muzyka twórców franko‑flamandzkich XV i XVI wieku
Klucz do rozwoju
Szkoła franko‑flamandzka nie była jedynie grupą wybitnych kompozytorów, lecz zjawiskiem, które stworzyło wspólny język muzyczny renesansowej Europy. Aby dobrze zrozumieć ten rozdział, zwróć uwagę przede wszystkim na ewolucję technik kompozytorskich – od cantus firmus, czyli wcześniej istniejącej melodii stanowiącej podstawę konstrukcji utworu wielogłosowego, do techniki przeimitowanej, polegającej na sukcesywnym wprowadzaniu tego samego lub podobnego motywu przez kolejne głosy – oraz na to, w jaki sposób kolejne pokolenia twórców rozwijały polifonię, podporządkowując ją coraz wyraźniej znaczeniu tekstu. Spróbuj również dostrzec zależności między muzyką religijną i świecką oraz wpływ mobilności kompozytorów, a od początku XVI wieku także druku muzycznego, na rozpowszechnianie renesansowego stylu w Europie.
Ważne daty
1363–1477 – okres istnienia Księstwa Burgundzkiego jako jednego z najważniejszych ośrodków rozwoju kultury i muzyki renesansowej
ok. 1370–1412 – życie Johannesa Ciconii, kompozytora łączącego tradycję Ars Nova z rodzącym się stylem renesansowym
ok. 1380/1390–1453 – życie Johna Dunstable’a, którego twórczość wywarła silny wpływ na szkołę burgundzką
ok. 1397–1474 – życie Guillaume’a Dufaya, najwybitniejszego przedstawiciela szkoły burgundzkiej
1436 – powstanie motetu Nuper rosarum flores Guillaume’a Dufaya z okazji konsekracji katedry Santa Maria del Fiore we Florencji
ok. 1410–1497 – życie Johannesa Ockeghema
1450–1521 – życie Josquina des Prés
1457/1458–1505 – życie Jacoba Obrechta
1501 – wydanie Harmonice Musices Odhecaton A Ottaviana Petrucciego – pierwszego drukowanego zbioru muzyki wielogłosowej
ok. 1450–1517 – życie Heinricha Isaaca
ok. 1460–1515 – życie Antoine’a Brumela
1515 – bitwa pod Marignano, uwieczniona później w chanson La Guerre Clémenta Jannequina
ok. 1495–1560 – życie Nicolasa Gomberta
1530–1594 – życie Orlanda di Lasso
1545–1563 – obrady Soboru Trydenckiego i dyskusje nad muzyką liturgiczną
1568 – wydanie zbioru Cantiones Triginta Selectissimae w Norymberdze
Cele
rozpoznawać najważniejsze cechy stylu franko‑flamandzkiego oraz wskazywać etapy jego rozwoju;
analizować przemiany renesansowej mszy i motetu oraz wyjaśniać znaczenie technik cantus firmus i przeimitowania;
charakteryzować twórczość najwybitniejszych kompozytorów szkoły franko‑flamandzkiej oraz oceniać ich wpływ na rozwój muzyki europejskiej.