Renesansowa religijność

Jakie typy osobowości preferowano w renesansie?

Z pewnością ciągle były żywe dawne ideały, choć uległy znaczącym przeobrażeniom. Inne były formy wyrażania głębokiej jak dawniej wiary. Pojawiła się potrzeba upiększania miejsca kultu, traktowana jako przejaw głębokiej religijności. Fundacje na rzecz Kościoła były jakby publicznym wyznaniem wiary. Jednocześnie zabiegano o to, by wszyscy znali i podziwiali religijność fundatorów. Miało to wielki wpływ na rozwój sztuki sakralnej: rozbudowywano kościoły, fundowano nowe kaplice, wnętrza dekorowano wspaniałymi dziełami malarskimi i rzeźbiarskimi, dobudowywano potężne kopuły i zdobiono fasady świątyń.

Z drugiej strony miejsce dawnego ideału ascety zajął teraz religijny reformator, osoba głęboko wierząca, poszukująca zgodności między zasadami wiary a prawdą objawioną w Piśmie Świętym. Byli to często ludzie o charyzmatycznej osobowości, porywający tłumy, potrafiący zarażać swoją spontanicznością i żarliwością religijną. We Włoszech taką rolę odegrały we wczesnej fazie renesansu franciszkańskie formacje zakonne (franciszkanie, klaryski, bernardyni) oraz dominikanie. W krajach na północ od Alp - ruch luterański i wszystkie wywodzące się od niego odłamy religijne.

R7bjdk8Znuvi5

Na ilustracji kopuła w kształcie ośmiokąta. W jej wnętrzu freski. Przedstawiają one scenę Sądu Ostatecznego. Osiem pól sklepienia zostało podzielonych na 5 pasów, w których ukazano: najbliżej latarni – 24 Starców z Apokalipsy, dalej kolejno: Chór Anielski z narzędziami Męki Pańskiej, pomiędzy nimi główna postać namalowana na sklepieniu – Zmartwychwstały Chrystus; postacie Matki Bożej i świętych; cnoty i Dary Ducha Świętego oraz błogosławieństwa, grzechy Główne oraz piekło. Wokół malowidła rozmieszczonych jest 8 witraży w kształcie kół.

RAuXQUV1Z42UG

Na ilustracji nagrobek Wawrzyńca (Lorenzo), księcia Urbino, wnuka Wawrzyńca Wspaniałego. Na nagrobku leżą dwie nagie postacie podpierające się na łokciu: z lewej strony mężczyzna z brodą, z prawej kobieta. Nagrobek stoi przy dużej ścianie z kamienia z ładnymi zdobieniami. We wnęce ściany znajduje się figura siedzącego mężczyzny, który podpiera się na lewej ręce. Ubrany w strój wierzchni z krótkim rękawem, podobny do płaszcza do kolan, i duże nakrycie głowy.

RbeEU5eJ8YS8i

Na ilustracji budynek kościoła. Kolorowe (zielone, białe i różowe) płyty marmuru, z którego jest zbudowany, dzielą elewację na mniejsze pola. Górna część zwieńczona tympanonem. Główny front nawy głównej najwyższy, łączy się ze znacznie niższymi nawami bocznymi. Pośrodku górnej części elewacji umieszczono duże okno – tzw. rozeta. Poniżej znajduje się duży portal ozdobiony herbami rodziny Rucellaich, mecenasów kościoła. Po prawej stronie, do budynku kościoła przylega murowane ogrodzenie ozdobione biało‑zieloną arkadą, za którym znajduje się stary cmentarz przyklasztorny. Po lewej stronie romański krużganek z 1350 r. ozdobiony freskami Paola Uccella ze scenami ilustrującymi Stary Testament. Przed głównym wejście widoczny pomnik. Na placu i drodze przed kościołem poruszają się ludzie.

Michał Anioł – człowiek renesansu

Dokonania tego twórcy do dzisiaj wzbudzają podziw. Był nie tylko genialnym architektem, ale też doskonałym malarzem, a przede wszystkim rzeźbiarzem. Dzieła stworzone przez niego wchodzą dziś do podstawowego kanonu sztuki renesansowej. Jego realizacje:

• architektoniczne:

• ostateczny kształt bazyliki watykańskiej,

• Pałac Kapitoliński w Rzymie,

• Kaplica Medyceuszy we Florencji,

• malarskie:

• freski w kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie ze słynnym Sądem Ostatecznym oraz Stworzeniem Adama,

• rzeźbiarskie:

• 'Dawid' we Florencji,

• 'Mojżesz' w Rzymie,

• 'Pieta' w Rzymie. Michał Anioł zaskakiwał nie tylko swoim talentem, ale też wszechstronnością.

Było to zresztą cechą większości twórców tego okresu i dlatego właśnie określenie 'człowiek renesansu' do dzisiaj odnosi się do osób o bardzo szerokich zainteresowaniach i umiejętnościach.

R13uXv2pkzi8L

Na zdjęciu widoczny fragment bazyliki. W centralnej części zdjęcia widoczna kopuła bazyliki z małymi oknami, rozdzielonymi podwójnymi kolumnami. Na kopule kilkanaście małych okienek. Szczyt kopuły zakończony złotą kulą, na niej krzyż. Obok dużej kopuły zbudowana mała, wyglądem przypominająca dużą kopułę. Okna rozdzielne także kolumnami, przed bazyliką kilka drzew palmy.

RvcR4vX1qXjjN

Na zdjęciu Kaplica Sykstyńska – widok ogólny fresków na sklepieniu oraz Sądu Ostatecznego. Malowidła rozciągają się na suficie, na ścianie na wprost, po lewej i prawej stronie pod oknami, które zakończone są łukami. Od lewej do prawej strony Kaplicy rozciąga się brama z kratownicy.

RSPzaZ3uHwcoP

Na zdjęciu zbliżenie sklepienia Kaplicy Sykstyńskiej z malowidłami Michała Anioła. Na sklepieniu widocznych wiele postaci, nagich i ubranych. Widoczne między innymi sceny, gdy Bóg oddziela światło od ciemności, stwarza słońce i księżyc, oddziela morza od lądów, stwarza Adama, stwarza Ewę, wypędza pierwszych rodziców z raju.

R16dn53bCiJuc

Na zdjęciu malowidło Michała Anioła Sąd Ostateczny, na którym przedstawiono ponad 400 postaci, rozmieszczonych w dwóch częściach: niebiańskiej oraz ziemskiej. Na samej górze fresku po lewej stronie widać w półokręgu zastępy aniołów trzymających krzyż i koronę cierniową. W półokręgu po prawej stronie inna grupa aniołów otacza biały kamienny słup. Poniżej, oddzielona warstwą obłoków, znajduje się strefa dusz sprawiedliwych, zgromadzonych nad głową Jezusa. W centrum fresku autor przedstawił postać potężnego Chrystusa Sędziego z muskularnym ciałem. Przy prawym boku Chrystusa widoczna jest Matka Boża. Maryję i jej Syna otacza pierwszy krąg świętych, patriarchów oraz apostołów. U dołu malowidła malarz przedstawił scenę zrzucania potępionych dusz w piekielne czeluści. Na samym dole fresku znajduje się pieczara. Obok na tafli jeziora unosi się łódź, która przewozi wiele osób.

R2RQMKOazVEfK

Na zdjęciu rzeźba nagiego mężczyzny. Jest wysportowany, umięśniony. Głowę ma skierowaną w swoją lewą stronę. Lewą rękę ma podniesioną do góry, prawą opuszczoną wzdłuż tułowia.

Rplq9pxP0i36W

Na zdjęciu posąg Mojżesza, jako siedzącego mężczyzny z długą do pasa kręconą brodą, kręconymi włosami i rogami na głowie. Mężczyzna patrzy przed siebie w lewą stronę. Jest umięśniony. Ma ubraną luźną szatę bez rękawów.

R1PFLZ8Z0WhqS

Na zdjęciu rzeźba, która przedstawia Maryję trzymającą w ramionach zdjętego z krzyża Jezusa. Trzyma Go na kolanach. Konstrukcja dzieła ma kształt piramidy, której wierzchołek stanowi głowa Marii. Rzeźba rozszerza się stopniowo w dół, aż do samej podstawy, na której rozpościera się szata. Postacie nie są proporcjonalne ze względu na trudności z przedstawieniem dorosłego mężczyzny trzymanego na kolanach kobiety. Postać Madonny jest ukryta pod fałdami szat, przez to wspomniana dysproporcja nie rzuca się w oczy i figury wyglądają naturalnie. Ślady po ukrzyżowaniu są ograniczone do niewielkich ran po gwoździach na ręce Jezusa i zaznaczenia rany w boku Jezusa. Ślady po gwoździach w stopach nie przechodzą „na wylot” do zewnętrznej części stóp. Madonna jest przedstawiona jako bardzo młoda kobieta. Na piersi Marii szarfa, a tam mało widoczny napis "MICHAEL ANGELUS BONAROTUS FLORENT FACIBAT" (tłum.: uczynił to Florentczyk, Michał Anioł Buonarroti).