Od franko‑flamandzkiej polifonii do rzymskiego ideału: narodziny i trwanie stile osservato
Klucz do rozwoju
Aby dobrze zrozumieć ten materiał, przypomnij sobie, na czym polega technika imitacji i czym różni się polifonia od homofonii. Zastanów się, jakie były główne postulaty Soboru Trydenckiego wobec muzyki kościelnej i dlaczego kwestia czytelności tekstu stała się tak istotna. Wróć myślą do stylu franko‑flamandzkiego i spróbuj uchwycić, co szkoła rzymska z niego przejęła, a z czego świadomie zrezygnowała. Zwróć uwagę na znaczenie chorału gregoriańskiego jako fundamentu wielu kompozycji Palestriny. Pomyśl, w jaki sposób muzyka może wyrażać duchowość bez gwałtownych kontrastów i efektownych środków brzmieniowych. Spróbuj dostrzec różnicę między konserwatywnym Rzymem a bardziej nowatorską Wenecją i odpowiedzieć sobie, dlaczego oba ośrodki były równie ważne dla rozwoju muzyki. Zastanów się również, jak styl szkoły rzymskiej mógł przetrwać w epoce baroku, mimo zmiany estetyki. Jeśli uchwycisz wspólny mianownik tego zjawiska – dążenie do harmonii między kunsztem kompozytorskim a funkcją liturgiczną – łatwiej zrozumiesz sens i znaczenie całego omawianego zagadnienia.
Ważne daty
1483 – 1546 – lata życia Marcina Lutra
ok. 1490‑1545 – lata życia Costanzo Festy
1517‑1545 – okres działalności C. Festy w Kapeli Sykstyńskiej
1545‑1563 – Sobór Trydencki
ok. 1514‑1571 – lata życia Giovanniego Animuccii
1555‑1571 – okres działalności G. Animuccii na stanowisku kapelmistrza w Bazylice św. Piotra
1525‑1594 – lata życia Giovanniego Pierluigi da Palestrina
1555 – Palestrina członkiem Kapeli Sykstyńskiej
1567 – wydanie w Rzymie II Księgi Mszy Palestriny
1571‑1594 – Palestrina kapelmistrzem w Bazylice św. Piotra
1582‑1652 – lata życia Gregorio Allegriego
Cele
określać znaczenie szkoły rzymskiej w perspektywie wydarzeń politycznych i społecznych (reformacja) mających miejsce w XVI w. oraz na tle przemian zachodzących w muzyce europejskiej w XVI w.;
charakteryzować twórczość G. P. Palestriny w powiązaniu z biografią kompozytora;
rozpoznawać i opisywać cechy stylu palestrinowskiego oraz określać wpływ tego stylu na muzykę epok późniejszych.