Instalacja środowiska programistycznego - I_RY_W13_M01Rozpoczynamy przygodę z programowaniem

RCTU8NHXC4TDV

IDE – środowiska do pisania programów

Podczas pisania aplikacji wykorzystywane są specjalne edytory kodu (środowiska IDEIDEśrodowiska IDE). Python oddaje do dyspozycji programisty IDLE – proste, towarzyszące interpreterowi języka środowisko uruchomieniowe. IDLE jest jednym z narzędzi dopuszczonych do używania podczas egzaminu maturalnego z informatyki.

Istnieje również zaawansowane środowisko o nazwie PyCharm, które jest produktem firmy JetBrains. Jest ono wykorzystywane przez zaawansowanych programistów. Dostępne są dwie wersje opisywanego środowiska:

Community – darmowa edycja typu open source (rozpowszechniana na licencji GPLlicencja GPLlicencji GPL)
Professional – odmiana komercyjna (płatna); wspomaga ona tworzenie projektów wykorzystujących frameworki Django i Flask.

PyCharm jest jednym z narzędzi dopuszczonych do używania podczas egzaminu maturalnego z informatyki.

Dla zainteresowanych

PyCharm obsługuje m.in. formaty JSON, XML, Markdown.

Sposoby instalacji Pythona w różnych systemach operacyjnych

LinuxLinuxLinux – w tym przypadku Python jest dostępny od razu, choć czasami bez IDLE. Środowisko to można zainstalować za pomocą graficznych narzędzi (takich jak Centrum oprogramowania) lub wydając komendy:

sudo aptaptapt install idle-pythonX.Y – (Debian/Ubuntu/Mint/Zorin - gdzie X.Y oznacza wersję Pythona, która jest dostępna w systemie)

sudo yum install python3‑idle – (RedHat/CentOS)

MacOSMacOSMacOS – należy skorzystać z instalatora na stronie python.org (zainstalowany zostanie Python oraz IDLE)

WindowsMicrosoft WindowsWindows – korzysta się z instalatora na stronie python.org (zainstalowany zostanie Python oraz IDLE)

Polecenie 1

Zainstaluj i skonfiguruj środowisko programistyczne dla języka Python. Po zainstalowaniu środowiska napisz program wyświetlający komunikat Hello world. Możesz skorzystać z filmu (samouczka).

RmSgAYnp95i8j

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Środowisko IDLE zgłasza się jako SHELLshellSHELL, zwany też REPLREPLREPL. Jest to podstawowy tryb pracy. Można wpisać w nim pierwsze polecenie w języku Python:

print( "Niech Moc będzie z tobą." )

W takim trybie trudno jest napisać duży program, który składa się z kilkudziesięciu poleceń.

Przykład 1

W IDLE można przygotować aplikację złożoną z wielu poleceń. Napiszemy teraz program, który wyświetli kilka linijek tekstu. W tym celu wybieramy opcję File | New File i w wyświetlonym oknie wpisujemy kilka komend, na przykład:

print( "Niech Moc będzie z tobą." )
print( "Zagraj to jeszcze raz, Sam. Zagraj: Jak mija czas." )
print( "Będzie potrzebna większa łódź." )

Później zapisujemy plik (np. pod nazwą cytaty_kino.py). Wydajemy w tym celu polecenie File | Save. Aby uruchomić kod, wybieramy komendę Run | Run module lub naciskamy klawisz $\text F5$ . Oto rezultat:

Python 3.6.9 (default, Nov  7 2019, 10:44:02) 
[GCC 8.3.0] on linux
Type "help", "copyright", "credits" or "license()" for more information.
>>> 
==================== RESTART: /home/python/cytaty_kino.py ====================
Niech Moc będzie z tobą.
Zagraj to jeszcze raz, Sam. Zagraj: Jak mija czas.
Będzie potrzebna większa łódź.
-----------------------------------------------------
>>>

IDLE i PyCharm nie są jedynymi środowiskami do tworzenia programów. Inne, podobne narzędzia opisano na stronie Wiki Pythona.

Ważne!

W filmach samouczkach wykorzystywany jest edytor PyCharm. W momencie tworzenia nowego projektu edytor ten tworzy pliki z szablonu, gdzie na końcu mamy specyficzną instrukcję warunkową, dzięki której kod programu wykonywany jest w momencie jego wywołania. Specjalna zmienna dunderdunderdunder o nazwie name zawiera nazwę modułu, a jeśli uruchamiamy bezpośrednio plik w języku Python, ma wartość "main".

if __name__ == "__main__":
    print("Ten plik nie powinien być wykonywany samodzielnie.")

W momencie uruchomienia takiego programu w środowisku otrzymujemy efekt:

R9dUABa80LVZc

Zrzut ekranu edytora PyCharm z kodem i komentarzami w języku Python. Kod zawarty w oknie: def print_hi(name): print(f'Hi, {name}' if __name__ == '__main__': print_hi('PyCharm') . Poniżej okno z wykonanym programem. W oknie tekst: Hi, PyCharm. Pod spodem tekst: Proccess finished with exit code 0. — Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Taka konstrukcja nie jest nam niezbędna; wykorzystywana jest w dużych projektach. Poznasz jej zastosowanie w dalszym ciągu nauki programowania.

Słownik

PEP

(ang. Python Enhancement Proposal) oficjalny dokument przeznaczony dla społeczności programistów Pythona; dokumenty tego typu służą między innymi jako opis nowych funkcji języka lub tzw. coding style – zalecenia dotyczące sposobu pisania programów w Pythonie

dunder

(ang. double under) – funkcja, metoda lub właściwość specjalnego przeznaczenia w języku Python

licencja GPL

(ang. General Public License) jedna z pierwszych licencji ruchu Wolnego Oprogramowania, opisana przez Richarda Stallmana i Ebena Moglena w $1989$ roku; pozwala ona legalnie dzielić się efektami własnej pracy z całym światem programistów; jest to podstawowa licencja systemów rodziny Linux

IDE

(ang. Integrated Development Environment) zintegrowane środowisko programistyczne; najczęściej zawiera edytor kodu źródłowego oraz wbudowany kompilator lub interpreter

apt

polecenie służące do instalacji oprogramowania w systemach Linux korzystających z pakietów DEB (dostępne jest też dla systemów MacOS jako projekt Fink)

shell

(powłoka); program, który interpretuje wpisywane polecenia (przykładowo, w systemie Windows jest to cmd.exe, w MacOS‑ie albo Linuksie bash); nazwa „shell” pochodzi od procesora poleceń systemu Multics, który był prekursorem Uniksa; shell został opracowany w latach sześćdziesiątych $\text{XX}$ wieku na uczelni MIT w USA

REPL

(ang. Read‑Eval‑Print Loop); czytaj–wykonaj–wypisz–skocz na początek – tryb wpisywania poleceń w Pythonie lub w innych językach programowania; komendy są wykonywane po naciśnięciu klawisza ENTER

Linux

rodzina systemów operacyjnych dostępnych na licencji GPL; więcej na ich temat przeczytasz w e‑materiale System operacyjny LinuxPMrLdvg0BSystem operacyjny Linux

MacOS

komercyjny system operacyjny dla komputerów firmy Apple, opierający się na systemie BSD (ma wiele cech wspólnych z Linuksem, ponieważ oba należą do rodziny systemów opartych na Uniksie)

Microsoft Windows

rodzina komercyjnych systemów operacyjnych firmy Microsoft

Python - krótka historia

Konfiguracja IDE

IDE – środowiska do pisania programów

Słownik