Jak wykorzystać instrukcję warunkową do sprawdzania poprawności danych?

W programowaniu bardzo często musimy sprawdzić, czy dane wprowadzone przez użytkownika są poprawne – czyli zgodne z oczekiwanym formatem lub mieszczące się w dopuszczalnym zakresie. To ważne, aby program działał bez błędów i zwracał sensowne wyniki. Do tego celu używamy instrukcji warunkowych (if, else, elif).

Dlaczego to ważne?

Bez sprawdzania poprawności danych, program może: zawiesić się (np. gdy użytkownik zamiast liczby wpisze tekst), zwrócić błędne wyniki (np. gdy obliczamy średnią z ujemnych ocen), dać dostęp do funkcji osobie nieuprawnionej (np. logowanie bez hasła).

wiek = int(input("Podaj swój wiek: "))

if wiek >= 18:
    print("Rejestracja możliwa.")
else:
    print("Musisz mieć co najmniej 18 lat.")

liczba = int(input("Podaj liczbę od 1 do 10: "))

if liczba >= 1 and liczba <= 10:
    print("Poprawna liczba!")
else:
    print("Błąd: liczba spoza zakresu.")

haslo = input("Podaj hasło: ")

if haslo == "!Sekret123":
    print("Dostęp przyznany.")
else:
    print("Błędne hasło.")

imie = input("Podaj swoje imię: ")

if imie.strip() == "":
    print("Imię nie może być puste.")
else:
    print(f"Cześć, {imie}!")

Podsumowanie

Instrukcje warunkowe pozwalają nam kontrolować przebieg programu na podstawie danych wejściowych. Dzięki nim możemy między innymi:

• sprawdzić, czy dane są kompletne i logiczne,

• zatrzymać działanie programu w razie błędu,

• wyświetlić użytkownikowi odpowiedni komunikat,

• zapobiec nieautoryzowanemu dostępowi.