Immanuel Kant
Element jest częścią modułowego podręcznika pt. "Kompas filozoficzny. Filozofia - zakres rozszerzony". Kliknij tutaj, aby przejść do spisu treści.
W rozdziale tym poznamy filozofię Immanuela Kanta, myśliciela epoki oświecenia, który dokonał „przewrotu kopernikańskiego" w teorii poznania, wykazując, że ludzki umysł nie tylko odbiera rzeczywistość, ale ją aktywnie współtworzy. Zaczniemy od Kantowskiej idei oświecenia jako odwagi samodzielnego myślenia, a następnie przejdziemy do jego filozofii krytycznej i pytania o warunki możliwości wiedzy pewnej: zbadamy, jak Kant połączył tradycję racjonalistyczną z empirystyczną, wprowadzając pojęcie poznania transcendentalnego, apriorycznych form naoczności i kategorii intelektu, a także rozróżnienie między światem fenomenów (dostępnym poznaniu) a noumenów (rzeczy samych w sobie). W dalszej części omówimy etykę Kanta jako etykę obowiązku, opartą na dobrej woli i imperatywie kategorycznym w jego trzech formułach: zasadzie powszechności prawa, normie personalistycznej i idei państwa celów, wraz z pojęciem autonomii woli jako fundamentu moralności. Rozdział zamknie Kantowska odpowiedź na pytanie „Czego mogę się spodziewać?", czyli jego filozofia religii i historii, w której istnienie Boga i nieśmiertelność duszy występują jako postulaty rozumu praktycznego, a idee regulatywne pozwalają rozumowi przekraczać granice doświadczenia ku całościowemu ujęciu rzeczywistości.
Bibliografia
- Źródło: Immanuel Kant, Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki…, przeł. B. Bornstein, na nowo opracowała J. Suchorzewska.
- Źródło: Immanuel Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności, tłum. M. Wartenberg, Warszawa 1984, s. 73.
- Źródło: Immanuel Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności, tłum. M. Wartenberg, Warszawa 1984, s. 11–12.
- Źródło: Immanuel Kant, Metafizyka moralności, tłum. E. Nowak, Warszawa 2005, s. 23–24.
- Źródło: Immanuel Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności, red. Immanuel Kant, tłum. M. Wartenberg, Warszawa 1984, s. 50.
- Źródło: Immanuel Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności, tłum. M. Wartenberg, Warszawa 1984, s. 62.
- Źródło: Immanuel Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności, [w:] Mieczysław Łojek, Teksty filozoficzne dla uczniów szkół średnich, tłum. M. Wartenberg, Warszawa 1987, s. 173–174.
- Źródło: Immanuel Kant, Co to jest Oświecenie, [w:] Tadeusz Kroński, Kant, Warszawa 1966, s. 164.
- Źródło: Immanuel Kant, Logika. Podręcznik do wykładów, tłum. Z. Zawirski, Bydgoszcz 2002, s. 141.
- Źródło: Immanuel Kant, Krytyka czystego rozumu, oprac. R. Ingarden, Warszawa 1957, s. 139.
- Źródło: Immanuel Kant, Co to jest Oświecenie, tłum. A. Landman.
- Źródło: Immanuel Kant, Krytyka czystego rozumu, przeł. R. Ingarden.