Zwróć uwagę na tempo i moment rozpoczęcia spadku udziału przemysłu w PKB.
Pomyśl, jakie były różnice w poziomie rozwoju gospodarczego i ustroju obu krajów w drugiej połowie XX wieku.

Opis zmian:

• W Wielkiej Brytanii udział przemysłu w PKB systematycznie spada od początku lat 80. XX w. – z ok. 26% do ok. 8% w 2024 r.

• W Polsce proces ten był wolniejszy i rozpoczął się później – z ok. 29% w 1980 r. do ok. 15% w 2024 r.

Wyjaśnienie różnic:

• Wielka Brytania wcześniej osiągnęła wysoki poziom rozwoju i przeszła do gospodarki usługowej.

• Polska przez długi czas (do 1989 r.) miała gospodarkę centralnie planowaną, w której przemysł ciężki dominował.

• Transformacja gospodarcza i dezindustrializacja rozpoczęły się dopiero po upadku komunizmu.

Zastanów się, dlaczego przemysł przestaje być głównym źródłem dochodu – jakie nowe sektory go zastępują?

Przyczyny: wzrost znaczenia usług, automatyzacja, przenoszenie produkcji do krajów o niższych kosztach, ochrona środowiska.

Skutki: spadek zatrudnienia w przemyśle, konieczność przekwalifikowania pracowników, rozwój sektora usług, czasowe bezrobocie strukturalne.

Wybierz GOP, Łódź lub Wałbrzych. Pomyśl, jakie zakłady zamknięto i co powstało na ich miejscu.

GOP: zamykanie kopalń i hut → rozwój usług, edukacji, małych firm.

Łódź: upadek przemysłu włókienniczego → wzrost sektora usług i centrów logistycznych.

Wałbrzych: zamknięcie kopalń → utworzenie specjalnej strefy ekonomicznej.

Pomyśl o znaczeniu miejsc pracy, innowacji i bezpieczeństwa surowcowego, ale też o wpływie przemysłu na środowisko.

Za: tworzy miejsca pracy, wspiera innowacje, uniezależnia gospodarkę od importu.

Przeciw: może zwiększać emisje i zużycie zasobów, spowalniać rozwój usług i gospodarki opartej na wiedzy.

Zastanów się, jak oba procesy wpływają na zatrudnienie, środowisko i rozwój regionów.

Dezindustrializacja: spadek zatrudnienia, poprawa środowiska, wzrost znaczenia usług.

Reindustrializacja: wzrost produkcji i innowacji, ale ryzyko większej presji ekologicznej i automatyzacji miejsc pracy.