Trochę teorii
Islandia jest stosunkowo małym krajem o niewielkiej liczbie ludności i gęstości zaludnienia - jedynie 3,42 osób/kmIndeks górny 2 Indeks górny koniec2 (najmniejsza wartość ze wszystkich krajów Europy, nie licząc terytoriów zależnych takich jak np. Grenlandia). Jest ona natomiast państwem bardzo bogatym – jego PKB per capita jest jednym z największych w Europie (po Szwajcarii i Norwegii oraz małych państwach, tj. Monako, Luksemburgu, Liechtensteinie). Pod względem wskaźnika HDI Islandia jest obecnie na 5. miejscu w Europie.
Islandia ma jedynie ok. 332 tysięcy mieszkańców, lecz jednocześnie produkuje najwięcej energii elektrycznej w przeliczeniu na osobę (średnio 55 tys. kWh na osobę rocznie). Dla porównania średnia Unii Europejskiej to tylko 6 tys. kWh. Dzięki położeniu na grzbiecie śródoceanicznym kraj ten posiada bogate zasoby energii geotermalnej – około 600 ciepłych źródeł oraz ponad 20 gejzerów. Temperatura wynosi w nich przynajmniej 150 stopni Celsjusza.
Energia geotermalna pochodząca z pięciu elektrowni w kraju ( Svartsengi, Nesjavellir, Hellisheidi, Krafla, Reykyanes) służy do ogrzewania i produkcji energii elektrycznej. Koszty jej uzyskania są do tego stopnia względnie niskie, że w zimie niektóre chodniki w Reykyaviku czy Akureyri są podgrzewane.
W Islandii energia produkowana jest w zasadzie w 100% ze źródeł odnawialnychźródeł odnawialnych. Energia elektryczna pochodzi z elektrowni wodnych (około 73%) oraz geotermalnych (27%). Energia cieplna pochodzi natomiast głównie z elektrowni geotermalnych (około 85%). Godnym zauważenia jest fakt, że tylko 4,5% wyprodukowanej energii elektrycznej w Islandii zużywają gospodarstwa domowe. Reszta wyprodukowanej energii (około 77%) służy głównie do napędzania przemysłu (hut aluminium i fabryk żelazokrzemu). Pozostała ilość energii użytkowana jest przez inne gałęzie przemysłu, rolnictwo, media oraz działalność usługową publiczną i administracyjną.
Opisane wyżej czynniki mają wpływ na to, że Islandia cechuje się najwyższą konsumpcją energii na osobę na świecie. W 2022 roku, gdy średnia światowa poziomu zużycia energii na jednego mieszkańca wynosiła 27,3 tys. kWh (w przeliczeniu z kg ekwiwalentu ropy na kWh), na Islandii było to około 184 tys. kWh, czyli blisko siedem razy więcej. Spowodowane to było kilkoma aspektami: niską ceną energii elektrycznej, silnie rozwiniętym przemysłem energochłonnym na wyspie, a także rozpowszechniającą się w ostatnim czasie praktyką „wydobywania” kryptowalutkryptowalut (na Islandii panują do tego bardzo korzystne warunki w postaci niskiej ceny energii i chłodnego klimatu, który pozwala na zaoszczędzenie środków na chłodzenie maszyn).
Alarmującym dla władz państwa powinien być jednak fakt, iż wydobywanie kryptowalut (a właściwie zasilanie komputerów i wszystkich potrzebnych podzespołów) szacunkowo w skali roku przyczynia się do zużycia około 840 GWh energii elektrycznej. Dla porównania wszystkie gospodarstwa domowe w skali roku łącznie zużywają około 700 GWh energii elektrycznej.
O zaawansowaniu badań i technologii w Islandii świadczy m.in. projekt realizowany wspólnie przez firmy Climeworks i Carbfix, którego celem jest trwałe składowanie dwutlenku węgla w skałach. W pobliżu elektrowni geotermalnej w południowo‑zachodniej części kraju działają moduły z dużymi wentylatorami, które wychwytują COIndeks dolny 22 bezpośrednio z powietrza. Następnie gaz ten jest rozpuszczany w wodzie i wtłaczany głęboko w podłoże bazaltowe, gdzie w ciągu kilku lat ulega mineralizacji, tworząc stabilne minerały węglanowe. Tego typu rozwiązania mają uzupełniać inne działania na rzecz ograniczania zmian klimatu, choć na razie funkcjonują jeszcze w stosunkowo niewielkiej skali.
W Islandii zajwisko smogu obecnie praktycznie nie występuje. Wszystko dzięki temu, że zdecydowana większość domów ocieplana jest energią pozyskaną z odnawialanych źródeł. Jednak nie zawsze było tak dobrze. W latach czterdziestych ubiegłego wieku mieszkańcom Reykyaviku dokuczał smog, ponieważ gospodarstwa domowe ocieplano głównie importowanym węglem. Gdyby nie transformacja energetycznatransformacja energetyczna i powszechne wykorzystanie OZE islandzkie powietrze z pewnością nie należałoby do jednych z najczystszych na świecie.
Na wyspie popularne są samochody i autobusy (około 200 tysięcy) napędzane wodorem. Pojazdy te wyposażone są w silniki elektryczne zasilane wodorowymi ogniwami paliwowymi, które podczas pracy wydzielają jedynie parę wodną. Energię elektryczną potrzebną do produkcji wodoru metodą elektrolizy dostarczają elektrownie wodne zbudowane na licznych rzekach islandzkich, a także źródła geotermalne.
