Twórczość Picassa i rewolucja w przestrzeni i perspektywie malarstwa kubistycznego
Pablo Picasso, Gitara, 1913, Museum of Modern Art, New York, Stany Zjednoczone
Źródło: dostępny w internecie: classconnection.s3.amazonaws.com, licencja: CC BY 3.0. Online-skills.
Pod lupą nowej wiedzy
bg‑azure
Okres błękitny w twórczości Pabla Picassa
Rx3PCc6SjLUWZ1
Ilustracja przedstawia obraz Pabla Picassa „Autoportret z paletą” w formie pionowego prostokąta. Ukazuje młodego malarza na niebieskim tle. Ubrany jest w białą, luźną koszulę i szare spodnie. Artysta w ręku trzyma paletę.
Pablo Picasso, „Autoportret z paletą”, 1906, Muzeum Sztuki w Filadelfii, Stany Zjednoczone, Wikiart, Domena publiczna.
25.10.1881 – narodziny Pabla Picassa w Maladze (Hiszpania)
1901‑1904 – okres błękitny w twórczości Picassa
1902 - powstanie obrazu Dwie siostry
1903 – powstanie obrazu Życie
1904‑1906 – okres różowy w twórczości Picassa
1905 – powstanie obrazu Rodzina kuglarzy
1907 – rozpoczęcie okresu kubistycznego
1905‑1906 - namalowanie przez Pabla Picassa Portretu Gertrudy Stein
1907 - powstanie pierwszego obrazu kubistycznego - Panny z Awinionu
1907‑1909 - czas trwania I fazy kubizmu (prekubistycznej lub cezanne’owskiej)
1909‑1912 - czas trwania II fazy kubizmu (analitycznej)
1912‑1914 - czas trwania III fazy kubizmu (syntetycznej)
1910 - wystawa prac kubistów na Salonie Jesiennym
14 listopada 1908 - użycie po raz pierwszy określenie kubów przez Louisa Vauxcellesa w gazecie Gil Blas (w odniesieniu do obrazu Braque’a)
1911 - wystawcy na Salonie Niezależnych (Sala 41)
1936‑1939 – wojna domowa w Hiszpanii
26.04.1937 – bombardowanie Guerniki
1937 – ukończenie obrazu Guernica Pabla Picassa
od 1992 – wystawienie dzieła w Muzeum Królowej Zofii w Madrycie
1914‑1918 – I wojna światowa
1919 – zwrot neoklasycystyczny w twórczości Picassa
1936‑1939 – wojna domowa w Hiszpanii
1939‑1945 – II wojna światowa
1948 – wizyta Picassa w Polsce podczas Światowego Kongresu Intelektualistów w Obronie Pokoju
8 IV 1973 – śmierć Picassa
Twórczość Pabla Picassa z lat 1901‑1904 określana jest jako okres błękitny, gdyż w tym czasie artysta wykonywał monochromatyczne dzieła utrzymane w błękitnej kolorystyce. Częstymi motywami na obrazach z tego okresu były samotne osoby z marginesu społecznego: nędzarze, prostytutki oraz pijacy. Postacie często były zdeformowane, a w ich zachowaniu i pozach pojawiły się teatralne gesty.
W obrazach z okresu błękitnego Picasso zagłębiał się w psychikę człowieka, przedstawiał go jako nieruchomego i zamyślonego, zamkniętego we własnym świecie, odizolowanego. Ludzie ukazani zostali podczas przeżywania ważnych momentów ich życia. Błękit i jego odcienie uwydatniały nastrój scen ludzkiej niedoli i rozpaczy, zadumaniem nad sensem życia.
Melancholijny, smutny nastrój oraz tematyka malowideł spowodowane były przez depresję Picassa z powodu samobójczej śmierci przyjaciela i poety Carlosa Casagemasa. Po tym wydarzeniu powstał pierwszy obraz zaliczany do okresu błękitnego – Casagemas w trumnie z roku 1901.
50
Portret przyjaciela pojawiał się także w późniejszym dziele malarza Życie z 1903 roku. Na pierwszym planie obrazu znajduje się naga para oraz kobieta z dzieckiem. W tle widoczne są dwa malowidła przedstawiające przytuloną nagą parę oraz samotną postać w skulonej pozie. Scena rozgrywa się najprawdopodobniej w pracowni malarskiej. Kompozycja ta jest bardzo enigmatyczna i trudna do jednoznacznej interpretacji. Jedyną osobą przedstawioną w ruchu jest Casagemas, który ma wysunięte do przodu lewą nogę oraz rękę. Obraz często odczytywany jest jako symboliczne przedstawienie roli artysty jako kreującego świat.
R1a5k2jhFFeh1
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Stary gitarzysta”. Na obrazie znajduje się stary mężczyzna. Siedzi na podłodze. W rękach trzyma gitarę. Głowę ma pochyloną w dół. Ubrany jest w obdartą suknię. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje. 1. Dzieło powstało podczas pobytu Picassa w Barcelonie. Przedstawia niewidomego starca siedzącego na ulicy i grającego na gitarze. 2. Gitarzysta zdaje się nie wykazywać żadnych oznak życia, wygląda jakby zbliżała się jego śmierć. 3. Jedynym odstępstwem od monochromatycznej gamy barwnej jest brązowa gitara trzymana przez mężczyznę- z tego powodu przykuwa uwagę. 4. Instrument symbolizuje jedyną nadzieję na przetrwanie jego właściciela, stanowi dla niego ucieczkę od świata, a z drugiej strony jedyne źródło utrzymania. 5. Wyważona statyczna kompozycja malowidła wraz ze stonowanymi barwami tworzy melancholijny nastrój skłaniający doi zadumy nad losem starca.
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Stary gitarzysta”. Na obrazie znajduje się stary mężczyzna. Siedzi na podłodze. W rękach trzyma gitarę. Głowę ma pochyloną w dół. Ubrany jest w obdartą suknię. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje. 1. Dzieło powstało podczas pobytu Picassa w Barcelonie. Przedstawia niewidomego starca siedzącego na ulicy i grającego na gitarze. 2. Gitarzysta zdaje się nie wykazywać żadnych oznak życia, wygląda jakby zbliżała się jego śmierć. 3. Jedynym odstępstwem od monochromatycznej gamy barwnej jest brązowa gitara trzymana przez mężczyznę- z tego powodu przykuwa uwagę. 4. Instrument symbolizuje jedyną nadzieję na przetrwanie jego właściciela, stanowi dla niego ucieczkę od świata, a z drugiej strony jedyne źródło utrzymania. 5. Wyważona statyczna kompozycja malowidła wraz ze stonowanymi barwami tworzy melancholijny nastrój skłaniający doi zadumy nad losem starca.
Pablo Picasso, „Stary gitarzysta”, 1903-1904, Instytut Sztuki, Chicago, Stany Zjednoczone, artic.edu, CC BY 3.0.
Obraz Dwie siostry, znany również pod tytułem Spotkanie powstał w 1902 roku, krótko po powrocie Picassa z Paryża do Barcelony. Podczas pobytu w stolicy Francji artysta odwiedził szpital św. Łazarza przeznaczony dla prostytutek. Pacjentki chore na syfilis odznaczały się tym, że nosiły na głowach białe chusty – stąd rozpoznajemy jedną z nich w kobiecie po lewej stronie obrazu. Spotyka się ona ze swoją siostrą, zakonnicą. Dojmujące uczucie smutku i cierpienia uzyskane zostało przez zastosowanie monochromatycznej gamy barwnej składającej się niemal wyłącznie z odcieni niebieskiego. Kompozycja jest statyczna i głęboko symboliczna. Przywodzi na myśl monumentalną sztukę religijną, zwłaszcza przedstawienia spotkania Marii ze św. Elżbietą. Picasso zastosował nawet drewniane podłoże, aby podkreślić związki dzieła z malarstwem średniowiecznym.
50RBE3RVM41GBT7
Ilustracja przedstawia obraz Pablo Picasso pt. „Życie”. Na obrazie znajdują się trzy dorosłe osoby. Jedna z kobiet obejmuje mężczyznę. Postacie są nagie. Druga z kobiet okryta jest szatą. Na rękach trzyma niemowlę. W tle znajdują się obrazy.
HS‑178‑FOTO1
Pablo Picasso, „Życie”, 1903, Muzeum Sztuki, Cleveland, Stany Zjednoczone, clevelanart.org, CC BY 3.0.
RYIiz72t5MHW2
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Portret Angela Fernándeza de Soto”. Na obrazie znajduje się mężczyzna. Ubrany jest w ciemny garnitur. Postać siedzi przy stole, na którym stoi kieliszek z absyntem. W rękach trzyma fajkę. Twarz mężczyzny jest zdeformowana. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje.1. Angel Fernandez de Soto był zaprzyjaźniony z Picassem malarzem i znanym barcelońskim dandysem. Portret przedstawia go siedzącego nad szklanką absyntu przy stoliku w barze. 2. Portretowany pali trzymaną w dłoni fajkę. Kłęby tytoniowego dymu unoszącego się wkoło zostały przez Picassa oddane za pomocą grubych i nieregularnych pociągnięć pędzla. 3. Szklanka z absyntem jest świadomie przeskalowana a twarz de Soto zdeformowana, co upodabnia dzieło do wizji podczas bijatyki
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Portret Angela Fernándeza de Soto”. Na obrazie znajduje się mężczyzna. Ubrany jest w ciemny garnitur. Postać siedzi przy stole, na którym stoi kieliszek z absyntem. W rękach trzyma fajkę. Twarz mężczyzny jest zdeformowana. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje.1. Angel Fernandez de Soto był zaprzyjaźniony z Picassem malarzem i znanym barcelońskim dandysem. Portret przedstawia go siedzącego nad szklanką absyntu przy stoliku w barze. 2. Portretowany pali trzymaną w dłoni fajkę. Kłęby tytoniowego dymu unoszącego się wkoło zostały przez Picassa oddane za pomocą grubych i nieregularnych pociągnięć pędzla. 3. Szklanka z absyntem jest świadomie przeskalowana a twarz de Soto zdeformowana, co upodabnia dzieło do wizji podczas bijatyki
Pablo Picasso, „Portret Angela Fernándeza de Soto”, 1903, kolekcja prywatna, wikimedia.org, CC BY 3.0.
R1Iox2KWn2Utw
Ilustracja przedstawia obraz Pablo Picasso pt. „Dwie siostry”. Na obrazie znajdują się dwie kobiety - siostry. Ubrane są w długie szaty. Jedna z nich ma zamknięte oczy i głowę przechyla w stronę siostry. Za kobietami widoczne jest ciemne tło.
HS-178-FOTO3
Pablo Picasso, „Dwie siostry” („Spotkanie”), 1902, Ermitaż, Sankt Petersburg, Rosja, heritagemuseum.org, CC BY 3.0.
RSbZaqCNeNb98
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Prasująca kobieta”. Na obrazie znajduje się kobieta. Jest ona naga oraz pochylona do przodu. Kobieta stoi przy stole i w rękach trzyma żelazko, prasuje tkaninę. Obok na stole znajduje się miska. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje:
Punkt 1: Obraz powstał pod koniec okresu niebieskiego. Paleta barwna jest nieco lżejsza, zdominowana przez biele i szarości, ale wciąż ponura, wyrażająca samotność, cierpienie i ubóstwo.
Punkt 2: Pracująca kobieta została przez Picassa potraktowana jako symbol wszystkich ludzi z niższych stanów społecznych i ich codziennych znojów.
Punkt 3: Przez umieszczenie smukłej dziewczyny w neutralnym otoczeniu, poza miejscem i czasem, scena zyskuje poetyczny, nieomal duchowy nastrój.
Punkt 4: Delikatne, lekko zaokrąglone kontury są wyraźnie zaznaczone grubą linią.
Punkt 5: Modelką dla postaci była córka właściciela kabaretu Lapin Agile, często odwiedzanego przez Picassa.
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Prasująca kobieta”. Na obrazie znajduje się kobieta. Jest ona naga oraz pochylona do przodu. Kobieta stoi przy stole i w rękach trzyma żelazko, prasuje tkaninę. Obok na stole znajduje się miska. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje:
Punkt 1: Obraz powstał pod koniec okresu niebieskiego. Paleta barwna jest nieco lżejsza, zdominowana przez biele i szarości, ale wciąż ponura, wyrażająca samotność, cierpienie i ubóstwo.
Punkt 2: Pracująca kobieta została przez Picassa potraktowana jako symbol wszystkich ludzi z niższych stanów społecznych i ich codziennych znojów.
Punkt 3: Przez umieszczenie smukłej dziewczyny w neutralnym otoczeniu, poza miejscem i czasem, scena zyskuje poetyczny, nieomal duchowy nastrój.
Punkt 4: Delikatne, lekko zaokrąglone kontury są wyraźnie zaznaczone grubą linią.
Punkt 5: Modelką dla postaci była córka właściciela kabaretu Lapin Agile, często odwiedzanego przez Picassa.
Pablo Picasso, „Prasująca kobieta”, 1904, Muzeum Solomon R. Guggenheima, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, guggenheim.org, CC BY 3.0.
Twórczość Picassa w okresie różowym
W 1904 roku nastąpiła ewolucja w palecie barwnej Picassa: zaczęły dominować w niej bardziej żywe odcienie różów, czerwieni, pomarańczy oraz kolorów ziemistych. Stąd też okres ten w twórczości artysty nazywany jest różowym. Wraz z kolorystyką zmianie uległa także tematyka malowideł, przedstawiających odtąd głównie klaunów, arlekinów, akrobatów i cyrkowców. Poprawie w tym czasie uległa kondycja psychiczna Picassa – zamieszkiwał kolonię artystyczną na paryskim Montmartre, pomyślnie przebiegał jego związek z Fernande Olivier, którą wielokrotnie portretował.
RprnGzqQ8GbGn
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Akrobatka na piłce”. Na obrazie znajduje się kobieta oraz mężczyzna. Kobieta stoi na piłce. Natomiast mężczyzna siedzi na skrzyni. Odwrócony jest plecami do odbiorców obrazu. Obydwie postacie są półnagie. W tle widoczne są pagórki, po których spacerują inne osoby. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje:
Punkt 1: Scena osadzona jest na skąpanej w słońcu równinie położonej pośród pagórków. Tło ożywione zostało jedynie przez pospiesznie naszkicowaną kobietę z dzieckiem na ręku, której towarzyszą drugie dziecko i pies oraz ledwo odcinającego się od pagórków białego konia.
Punkt 2: Uśmiechnięta postać dziewczyny balansującej na piłce odcina się od monotonnego tła zarówno przez swoją beztroską radość, jak i błękitny strój.
Punkt 3: Obraz oddziałuje poprzez zestawienie kontrastów: dynamiki i smukłości dziewczyny stojącej na kulistej piłce z masywną postacią nieruchomego atlety siedzącego na sześcianie.
Punkt 4: Mocne, wertykalne kierunki wyznaczone przez postacie z pierwszego planu zestawione są z delikatnymi horyzontalnymi liniami tła.
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Akrobatka na piłce”. Na obrazie znajduje się kobieta oraz mężczyzna. Kobieta stoi na piłce. Natomiast mężczyzna siedzi na skrzyni. Odwrócony jest plecami do odbiorców obrazu. Obydwie postacie są półnagie. W tle widoczne są pagórki, po których spacerują inne osoby. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje:
Punkt 1: Scena osadzona jest na skąpanej w słońcu równinie położonej pośród pagórków. Tło ożywione zostało jedynie przez pospiesznie naszkicowaną kobietę z dzieckiem na ręku, której towarzyszą drugie dziecko i pies oraz ledwo odcinającego się od pagórków białego konia.
Punkt 2: Uśmiechnięta postać dziewczyny balansującej na piłce odcina się od monotonnego tła zarówno przez swoją beztroską radość, jak i błękitny strój.
Punkt 3: Obraz oddziałuje poprzez zestawienie kontrastów: dynamiki i smukłości dziewczyny stojącej na kulistej piłce z masywną postacią nieruchomego atlety siedzącego na sześcianie.
Punkt 4: Mocne, wertykalne kierunki wyznaczone przez postacie z pierwszego planu zestawione są z delikatnymi horyzontalnymi liniami tła.
Pablo Picasso, „Akrobatka na piłce”, 1905, , Muzeum Sztuk Pięknych im. A.S. Puszkina, Moskwa, Rosja, arts-museum.ru, CC BY 3.0.
50
Uważa się, że obraz Rodzina kuglarzy z 1905 roku jest symbolicznym przedstawieniem Picassa i jego najbliższego kręgu artystów. Grupa postaci przedstawiona została na tle opustoszałego krajobrazu. Dominujące w malowidle stonowane róże i błękity mogą nawiązywać do rzeczywistych kolorów strojów występujących na arenie cyrkowców, ale przy okazji nadają dziełu wyraz eterycznego smutku. Melancholijny nastrój podkreślony został przez izolację każdej z sześciu przedstawionych osób: ustawione są one w grupie, jednak nie zachodzi między nimi bliższy kontakt. Interpretowane bywa to jako podkreślenie niezależności, ale i samotności artystów. Badania konserwatorskie wykazały, że oryginalna gama barwna obrazu była niebieskawa. Picasso, zmieniając dominującą barwę na odcienie różowego, świadomie pozwolił, aby ciemniejsza farba prześwitywała. W ten sposób uzyskał charakterystyczne, przybrudzone tony, wprowadzające do dzieła tajemnicę.
R1cfGVeouGZcN
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Matka z dzieckiem”. Na obrazie znajduje się kobieta owinięta w jasne szary. Ma ona ciemne włosy. Obok niej znajduje się chłopiec w niebieskim stroju ze złotym kołnierzykiem. Postacie siedzą przy stole, na którym stoi talerz z jedzeniem. Kobieta spogląda w lewą stronę, natomiast chłopiec patrzy w prawą stronę. Za postaciami widzimy jednolite, czerwone tło. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje:
Punkt 1: Kompozycja dzieła oparta jest na relacjach miedzy pochyloną głową matki, opierającej się na dłoni, wynędzniałym profilem jej syna oraz zestawionym z nimi pustym talerzem.
Punkt 2: Chłopiec ma na sobie cyrkowy kostium, co sugeruje, że wraz z matką dopiero co wrócili z występu.
Punkt 3: Emocje wypisane na twarzach korespondują z delikatną, pastelową kolorystyką dzieła.
Punkt 4: Prawdopodobnie różowa barwa tła, która dominuje w obrazie odnosi się do rzeczywistych doświadczeń Picassa: przedstawienia paryskiego cyrku Medardo, na których wielokrotnie bywał, miały miejsce w różowym namiocie.
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Matka z dzieckiem”. Na obrazie znajduje się kobieta owinięta w jasne szary. Ma ona ciemne włosy. Obok niej znajduje się chłopiec w niebieskim stroju ze złotym kołnierzykiem. Postacie siedzą przy stole, na którym stoi talerz z jedzeniem. Kobieta spogląda w lewą stronę, natomiast chłopiec patrzy w prawą stronę. Za postaciami widzimy jednolite, czerwone tło. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje:
Punkt 1: Kompozycja dzieła oparta jest na relacjach miedzy pochyloną głową matki, opierającej się na dłoni, wynędzniałym profilem jej syna oraz zestawionym z nimi pustym talerzem.
Punkt 2: Chłopiec ma na sobie cyrkowy kostium, co sugeruje, że wraz z matką dopiero co wrócili z występu.
Punkt 3: Emocje wypisane na twarzach korespondują z delikatną, pastelową kolorystyką dzieła.
Punkt 4: Prawdopodobnie różowa barwa tła, która dominuje w obrazie odnosi się do rzeczywistych doświadczeń Picassa: przedstawienia paryskiego cyrku Medardo, na których wielokrotnie bywał, miały miejsce w różowym namiocie.
Pablo Picasso, „Matka z dzieckiem (Akrobaci)”, 1905, Galeria Miejska, Stuttgart, Niemcy, wikimedia.org, domena publiczna.
50RE1G0dCggS3Ok
Ilustracja przedstawia obraz Pablo Picasso pt. „Rodzina kuglarzy”. Na obrazie znajduje się kilka osób. Są to dorośli oraz dzieci. Przedstawiona została rodzina kuglarzy. W prawym dolnym rogu znajduje się kobieta w długiej sukni i kapeluszu na głowie. Pozostali bohaterowie stoją z lewej strony obrazu: mężczyzna w kraciastym kostiumie, mężczyzna w czerwonym kostiumie, półnagi młodzieniec z beczką, chłopiec w niebieskim kostiumie oraz dziewczynka w różowej sukience z koszykiem. W tle widoczne są pagórki.
HS-178-FOTO7
Pablo Picasso, „Rodzina kuglarzy”, 1905, Narodowa Galeria Sztuki, Waszyngton, Stany Zjednoczone, wikiart.org, domena publiczna.
RbTJtesNrz9Ih
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Aktor”. Na obrazie znajduje się mężczyzna w czerwonym kostiumie i niebieskich kozakach. Jest to aktor. Jedną ręką trzyma się za bok, natomiast drugą unosi do góry. Postać częściowo jest zwrócona do widza plecami. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje:
Punkt 1: Aktor to jedno z pierwszych dzieł z okresu różowego. Zmiana tematyki oraz kolorystyki obrazów związana była z pozytywnym wpływem nowej kochanki malarza.
Punkt 2: Smukłość postaci i teatralny, manierystyczny układ jego ręki przywołuje wizerunki ludzi z obrazów El Greca, którym Picasso był zafascynowany.
Punkt 3: Obraz został namalowany na płótnie już wykorzystanym przez innego artystę. Podczas konserwacji dzieła wynikłej z przypadkowego uszkodzenia, odkryto pod warstwą farby krajobraz. Picasso w owym czasie zmagał się z brakiem pieniędzy i szukał oszczędności na wszelkie sposoby.
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „Aktor”. Na obrazie znajduje się mężczyzna w czerwonym kostiumie i niebieskich kozakach. Jest to aktor. Jedną ręką trzyma się za bok, natomiast drugą unosi do góry. Postać częściowo jest zwrócona do widza plecami. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje:
Punkt 1: Aktor to jedno z pierwszych dzieł z okresu różowego. Zmiana tematyki oraz kolorystyki obrazów związana była z pozytywnym wpływem nowej kochanki malarza.
Punkt 2: Smukłość postaci i teatralny, manierystyczny układ jego ręki przywołuje wizerunki ludzi z obrazów El Greca, którym Picasso był zafascynowany.
Punkt 3: Obraz został namalowany na płótnie już wykorzystanym przez innego artystę. Podczas konserwacji dzieła wynikłej z przypadkowego uszkodzenia, odkryto pod warstwą farby krajobraz. Picasso w owym czasie zmagał się z brakiem pieniędzy i szukał oszczędności na wszelkie sposoby.
Pablo Picasso, „Aktor”, 1904-1905, Muzeum Sztuki Metropolitan, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, metmuseum.org, CC BY 3.0.
RPL9gvKR3VXsA
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „W Lapin Agile”. Na obrazie znajduje się kobieta oraz mężczyzna siedzący przy stoliku, na którym stoją kieliszki. Mężczyzna ubrany jest w kraciasty sweter. Na głowie ma czapkę. Jedną ręką trzyma kieliszek, drugą podpiera się za bok. Kobieta ubrana jest w czerwoną suknię. Na głowie ma kapelusz. Jedną dłonią podpiera głowę. W tle znajduje się mężczyzna grający na instrumencie. Mężczyzna siedzi. Ubrany jest w brązowy strój. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje:
Punkt 1: Obraz jest uważany za ikoniczne przedstawienie życia bohemy artystycznej w Paryżu na początku XX wieku.
Punkt 2: Postać w stroju arlekina trzymająca kieliszek to sam Picasso, a towarzyszy mu jego ówczesna kochanka, Germaine Pichot.
Punkt 3: Malowidło zostało zamówione przez Frédégo Gérarda, ukazanego z gitarą w tle kompozycji, jako dekoracja do kabaretu Lapin Agile, którego był właścicielem.
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pablo Picasso pt. „W Lapin Agile”. Na obrazie znajduje się kobieta oraz mężczyzna siedzący przy stoliku, na którym stoją kieliszki. Mężczyzna ubrany jest w kraciasty sweter. Na głowie ma czapkę. Jedną ręką trzyma kieliszek, drugą podpiera się za bok. Kobieta ubrana jest w czerwoną suknię. Na głowie ma kapelusz. Jedną dłonią podpiera głowę. W tle znajduje się mężczyzna grający na instrumencie. Mężczyzna siedzi. Ubrany jest w brązowy strój. Na ilustracji umieszczone są niebieskie pulsujące punkty. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje:
Punkt 1: Obraz jest uważany za ikoniczne przedstawienie życia bohemy artystycznej w Paryżu na początku XX wieku.
Punkt 2: Postać w stroju arlekina trzymająca kieliszek to sam Picasso, a towarzyszy mu jego ówczesna kochanka, Germaine Pichot.
Punkt 3: Malowidło zostało zamówione przez Frédégo Gérarda, ukazanego z gitarą w tle kompozycji, jako dekoracja do kabaretu Lapin Agile, którego był właścicielem.
Pablo Picasso, „W Lapin Agile”, 1905, Muzeum Sztuki Metropolitan, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, wikimedia.org, domena publiczna.
Wielki portret Gertrudy
Wiosną 1905 roku Pablo Picasso zaczął pracę nad portretem Gertrudy Stein, amerykańskiej powieściopisarki żydowskiego pochodzenia, przyjaciółki artysty. Po wakacyjnym pobycie w Hiszpanii wraca do nieukończonego portretu. Rezultatem jest wizerunek pochylonej kobiety z twarzą inspirowaną sztuką afrykańską i iberyjską, o którym sama Gertruda powiedziała: „Byłam i nadal jestem usatysfakcjonowana moim portretem, według mnie to ja, to jedyny obraz, który pokazuje jaka ja jestem zawsze, według mnie”.
Slajd 1 z 2
R69GUcgwpjGBW
Ilustracja jest czarno-białą, pionową fotografią Gertrudy Stein, ukazaną we wnętrzu pokoju z obrazami na ścianie i toaletką. Kobieta siedzi na sofie pokrytej wzorzystą narzutą. Wśród obrazów znajduje się portret Gertrudy z 1906 roku, namalowany przez Picassa. Kobieta ma na sobie ciemny płaszcz. Siedzi wygodnie z założoną nogą na nogę, na kolanach trzyma książkę. Włosy ma upięte w kok.
Fotografia Gertrudy Stein siedzącej na sofie przy Rue de Fleurus 27, w tle obrazy Picassa, Paryż, 1 May 1930, Wikipedia, Domena publiczna.
Audiobook - Od Portretu Gertrudy Stein do Panien z Awinionu
50Rvv6rhB1bh1oI
Ilustracja przedstawia obraz Pabla Picassa „Portret Gertrudy Stein”, mający formę pionowego prostokąta. Kobieta ukazana jest w pomieszczeniu o brązowej ścianie, siedzi w fotelu, lekko pochylona. Prawą rękę ma położoną na prawym udzie, lewą dłonią podpiera się o lewe udo. Jej twarz jest jasna, oddziela się od ciemnych, upiętych w kok włosów. Ubrana jest w ciemny płaszcz.
Pablo Picasso, „Portret Gertrudy Stein”, 1906, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, c1.staticflickr.com, CC BY 3.0.
50R69GUcgwpjGBW
Ilustracja jest czarno-białą, pionową fotografią Gertrudy Stein, ukazaną we wnętrzu pokoju z obrazami na ścianie i toaletką. Kobieta siedzi na sofie pokrytej wzorzystą narzutą. Wśród obrazów znajduje się portret Gertrudy z 1906 roku, namalowany przez Picassa. Kobieta ma na sobie ciemny płaszcz. Siedzi wygodnie z założoną nogą na nogę, na kolanach trzyma książkę. Włosy ma upięte w kok.
Fotografia Gertrudy Stein siedzącej na sofie przy Rue de Fleurus 27, w tle obrazy Picassa, Paryż, 1 May 1930, Wikipedia, Domena publiczna.
R1ODvToIFFF8w
Audiobook Od Portretu Gertrudy Stein do Panien z Awinionu. Aż do lata 1906 roku Picasso pracował długo, uparcie i bez zadowalających go rezultatów nad portretem amerykańskiej pisarki, Gertrudy Stein. „Gruba, krótka, masywna, o pięknej głowie; mocna, o rysach szlachetnych, wyrazistych, regularnych; o oczach inteligentnych, przenikliwych, dowcipnych. Umysł jasny, klarowny. Głos męski, jak i całe zachowanie" . Picasso zaproponował jej pozowanie zaraz po zawarciu pierwszej znajomości, co było o tyle niezwykłe, że ostatni raz malował ponoć z modela, kiedy miał lat szesnaście. Do wiosny 1906 roku odbyli dziewięćdziesiąt posiedzeń, portret jednak wciąż jeszcze nie był ukończony. Pewnego dnia Picasso zdrapał całą głowę. „Nic już nie widzę, kiedy na Panią patrzę" powiedział z wściekłością. Odstawił płótno i więcej już do niego nie wracał. Dopiero właśnie jesienią, od razu w ten sam dzień, kiedy wrócił z Hiszpanii, „wziął paletę i bez wahania, z pamięci, nie widząc Gertrudy Stein, namalował głowę". Głowa ta, o kamiennej twarzy, ostro wykrojonych powiekach i nieruchomych, pozbawionych spojrzenia oczach, bliższa była archaicznej rzeźbie niż współczesnemu portretowi. Sama Gertruda Stein dostrzegała w niej powrót do „hiszpańskości". Późniejsi komentatorzy twórczości Picassa mówią o wpływach rzeźby staroiberyjskiej, z którą artysta mógł się stykać w czasie swych letnich pobytów w Katalonii. Nieco inną sugestię wysunął Adolf Basler w sarkastycznym przypisie do swej książki z 1926 roku. Insynuując w nim Picassowi tchórzliwe zaparcie się Apollinaire'a w krytycznym momencie po aresztowaniu poety w 1911 roku, robił równocześnie przejrzystą aluzję do afery ze statuetkami, które, zdaniem krytyka, miały stanowić bezpośrednie źródło „jednej z jego niezliczonych manier (maniery fenickiej)" . Chodziło o obiekty, które sekretarz Apollinaire'a, Góry Pióret, wyniósł kiedyś niepostrzeżenie z Luwru i sprzedał Picassowi. (…) Zmianę, która dokonywała się w malarstwie Picassa, otoczenie jego uprzytomniło sobie po zobaczeniu Panien z Awinionu malowanych do wiosny 1907 roku i w końcu pozostawionych w stanie, który i sam artysta, i inni uważali za niedokończony. Tak też zapewne i było. Dokończyło Panny z Awinionu dopiero pełne i wszechstronne określenie problemów, które obraz ten stawiał i otwierał, a co za tym idzie — zastąpienie nowymi elementami wszystkiego tego, co samym swoim istnieniem rozbijał. (…) Wiosną 1907 roku mówiło się w Paryżu, że Picasso maluje czy namalował „coś asyryjskiego". Derain zapowiadał, że pewnego dnia Picasso powiesi się „za swoim wielkim obrazem". Braque (…) oświadczył Picassowi, że postępuje tak, jak ktoś, kto pił naftę i łykał pakuły, żeby wypluwać ogień. Picasso wyjątkowo długo tłumaczył mu swoje racje. Braque nie dawał się jednak przekonać. Niemniej jednak w jakiś czas potem namalował Wielki akt (1907), wskazujący wyraźnie, że argumenty Picassa, czy też sam obraz, zwyciężyły. Źródło: Narodziny Kubizmu [w:] Mieczysław Porębski, Kubizm. Wprowadzenie do sztuki XX wieku, PWN, Warszawa 1968, s. 31‑35
Audiobook Od Portretu Gertrudy Stein do Panien z Awinionu. Aż do lata 1906 roku Picasso pracował długo, uparcie i bez zadowalających go rezultatów nad portretem amerykańskiej pisarki, Gertrudy Stein. „Gruba, krótka, masywna, o pięknej głowie; mocna, o rysach szlachetnych, wyrazistych, regularnych; o oczach inteligentnych, przenikliwych, dowcipnych. Umysł jasny, klarowny. Głos męski, jak i całe zachowanie" . Picasso zaproponował jej pozowanie zaraz po zawarciu pierwszej znajomości, co było o tyle niezwykłe, że ostatni raz malował ponoć z modela, kiedy miał lat szesnaście. Do wiosny 1906 roku odbyli dziewięćdziesiąt posiedzeń, portret jednak wciąż jeszcze nie był ukończony. Pewnego dnia Picasso zdrapał całą głowę. „Nic już nie widzę, kiedy na Panią patrzę" powiedział z wściekłością. Odstawił płótno i więcej już do niego nie wracał. Dopiero właśnie jesienią, od razu w ten sam dzień, kiedy wrócił z Hiszpanii, „wziął paletę i bez wahania, z pamięci, nie widząc Gertrudy Stein, namalował głowę". Głowa ta, o kamiennej twarzy, ostro wykrojonych powiekach i nieruchomych, pozbawionych spojrzenia oczach, bliższa była archaicznej rzeźbie niż współczesnemu portretowi. Sama Gertruda Stein dostrzegała w niej powrót do „hiszpańskości". Późniejsi komentatorzy twórczości Picassa mówią o wpływach rzeźby staroiberyjskiej, z którą artysta mógł się stykać w czasie swych letnich pobytów w Katalonii. Nieco inną sugestię wysunął Adolf Basler w sarkastycznym przypisie do swej książki z 1926 roku. Insynuując w nim Picassowi tchórzliwe zaparcie się Apollinaire'a w krytycznym momencie po aresztowaniu poety w 1911 roku, robił równocześnie przejrzystą aluzję do afery ze statuetkami, które, zdaniem krytyka, miały stanowić bezpośrednie źródło „jednej z jego niezliczonych manier (maniery fenickiej)" . Chodziło o obiekty, które sekretarz Apollinaire'a, Góry Pióret, wyniósł kiedyś niepostrzeżenie z Luwru i sprzedał Picassowi. (…) Zmianę, która dokonywała się w malarstwie Picassa, otoczenie jego uprzytomniło sobie po zobaczeniu Panien z Awinionu malowanych do wiosny 1907 roku i w końcu pozostawionych w stanie, który i sam artysta, i inni uważali za niedokończony. Tak też zapewne i było. Dokończyło Panny z Awinionu dopiero pełne i wszechstronne określenie problemów, które obraz ten stawiał i otwierał, a co za tym idzie — zastąpienie nowymi elementami wszystkiego tego, co samym swoim istnieniem rozbijał. (…) Wiosną 1907 roku mówiło się w Paryżu, że Picasso maluje czy namalował „coś asyryjskiego". Derain zapowiadał, że pewnego dnia Picasso powiesi się „za swoim wielkim obrazem". Braque (…) oświadczył Picassowi, że postępuje tak, jak ktoś, kto pił naftę i łykał pakuły, żeby wypluwać ogień. Picasso wyjątkowo długo tłumaczył mu swoje racje. Braque nie dawał się jednak przekonać. Niemniej jednak w jakiś czas potem namalował Wielki akt (1907), wskazujący wyraźnie, że argumenty Picassa, czy też sam obraz, zwyciężyły. Źródło: Narodziny Kubizmu [w:] Mieczysław Porębski, Kubizm. Wprowadzenie do sztuki XX wieku, PWN, Warszawa 1968, s. 31‑35
Pierwsze prace do uznanego za otwierający kubizm obrazu Panny z Avignon zapowiadały kompozycję o tematyce obyczajowej. Od wiosny 1907 roku powstało około siedemnastu szkiców wykonanych różnymi technikami (węgiel, ołówek i kredka, akwarela, olej na płótnie i drewnie) i stanowiących świadectwo przemian procesu myślowego w koncepcji dzieła. Obraz był odpowiedzią na płótno Matisse’a Radość życia, którego poznał podczas wyjazdu do Paryża.
RCAwM5ARleYLM1
Obraz Henriego Matisse'a „Radość życia” przedstawia polanę, na której znajdują się akty kobiet i mężczyzn, w różnych pozach, wskazujących na odpoczynek. Po bokach umieszczone są skupienia drzew, pomiędzy którymi otwiera się wolna przestrzeń z widokiem na daleki pejzaż. W głębi sześć postaci splecionych jest w tanecznym kręgu.Za nimi – linia horyzontu. Ciała postaci i drzew otoczone są konturem. W miejscach cienia, linia konturu została pogrubiona. Kolory są czyste, jasne.
Henri Matisse, „Radość życia”, 1906, olej na płótnie, The Barnes Foundation, Filadelfia, Stany Zjednoczone, Wikipedia, Domena publiczna.
Powstało wiele szkiców do obrazu Panny z Awinionu, zarówno pojedynczych postaci, np., głów mężczyzn, jak rozwiązań kompozycyjnych do całego dzieła. W rysunku ołówkiem i pastelem, oraz w szkicu olejnym na nienaciągniętym płótnie, Picasso przedstawia siedem postaci we wnętrzu pokoju domu publicznego: dwie męskie - klienci, być może: marynarz w środku i stojący po lewej stronie student medycyny, trzymający czaszkę. Jednak żadna z tych figur nie jest obecna w finalnej wersji obrazu. Obecność kwiatów i owoców tłumaczył później sam autor: „Kobiety wówczas właśnie jadły, stąd pochodzi koszyk, który pozostał”.
W akwarelowym szkicu Picassa student został zastąpiony kobietą odsłaniającą kotarę, a z martwej natury pozostały wyłącznie owoce. Kompozycja stawała się coraz bardziej uproszczona. Picasso zmienił ją tak, aby kobiety bezpośrednio stawały przed widzem.
Slajd 1 z 5
R1UH7J2TOLUUB1
Ilustracja przedstawia obraz Pabla Picassa, ukazujący portret marynarza. Jest to jedno ze studiów wykonanych do „Panien z Awinionu". Głowa mężczyzny i rysy jego twarzy są o zdecydowanym rysunku. Malarz za pomocą podstawowych kształtów wykreślił zamknięte oczy, prosty, długi nos i duże, wykrojone kształty oczu. Szkicowo potraktował warstwę malarską, nakładając kolor szybkimi pociągnięciami pędzla.
Pablo Picasso, Głowa (marynarz?) , Studium do „Panien z Awinionu”, 1906, Museum of Modern Art , Nowy Jork, Stany Zjednoczone, www.moma.org, CC BY 3.0.
RCKEU5C5OSD5N1
Ilustracja przedstawia obraz Pabla Picassa, głowę studenta medycyny, stanowiącego studium do „Panien z Awinionu". Głowa, elementy twarzy i fragment ciała zostały oddane kubistycznym rysunkiem. Malarz za pomocą barwnych linii wykreślił ich zarysy, wprowadzając płaskie plamy barwne. Twarz mężczyzny ma zdeformowany kształt owalu, oczy są wykrojone, jedno z nich zakreślone na czarno.
Pablo Picasso, Głowa studenta medycyny, Studium do „Panien z Awinionu”, czerwiec 1907, Museum of Modern Art , Nowy Jork, Stany Zjednoczone, www.moma.org, CC BY 3.0.
RTUJ53BLM43BT1
Ilustracja przedstawia studium do „Panien z Awinionu” Pabla Picassa. Jest szkicem wykonanym ołówkiem, ukazującym pięć nagich kobiet i dwóch mężczyzn. Kobiety w różnych pozach Picasso wykonał wyłącznie zarysowując ołówkiem ich konturowe kształty, w rysunkach mężczyzn użył koloru. Pośrodku, u dołu obrazu znajduje się rysunek wazonu z kwiatami, a z lewej strony fragment czerwonej kotary.
Pablo Picasso, Studium do „Panien z Awinionu”, ołówek i pastel, 1907, Basel Kunstmuseum, Basel, Szwajcaria, kunstmuseumbasel.ch, CC BY 3.0.
R1CR18ZBAJ4BK1
Ilustracja przedstawia Studium do „Panien z Awinionu”, siedem postaci, pięć nagich kobiet i jednego nagiego mężczyznę namalowanych farbą w odcieniach różu i jednego, ubranego mężczyznę w brązowym garniturze. Kontury postaci mają kolor czerwony. Na pierwszym planie widzimy wazon z kwiatami. Postacie są zarysowane, niewyraźne.
Pablo Picasso, Studium do „Panien z Awinionu”, przed 1907, Museum of Modern Art , Nowy Jork, Stany Zjednoczone, www.moma.org, CC BY 3.0.
RS88PE6CUET2K1
Ilustracja przedstawia studium do „Panien z Awinionu” Pabla Picassa. Szkic wykonany jest akwarelą. Ukazuje pięć zarysowanych niebieską farbą konturów aktów kobiecych w różnych pozach, wypełnionych różowym kolorem. Na dolnej krawędzi, pośrodku, wykonany został zarys stolika z martwą naturą. Po lewej stronie czerwonawa plama sugeruje obecność kotary. Pojedyncze niebieskie i niebieskoszare plamy wypełniają przestrzeń pomiędzy postaciami.
Pablo Picasso, Pięć aktów, Studium do „Panien z Awinionu”, akwarela, Muzeum Sztuki w Filadelfii, Stany Zjednoczone, nonsite.org, CC BY 3.0.
R1M2DD8NJ8EV11
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz „Panny z Awinionu” Pabla Picassa. Ukazuje pięć kobiet o różowej karnacji, ujętych w różnych pozach na geometrycznie podzielonym tle. Tło jest utrzymane w odcieniach jasnego i ciemnego błękitu. Po lewej stronie znajduje się bordowa kotara. Na dolnej krawędzi, pośrodku zamieszczony został stolik z martwą naturą. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje:
1. Postacie ciasno wpisane są w przestrzeń kwadratowego płótna.
2. Masywne, zgeometryzowane i zdeformowane ciała kobiet pozbawione są bryłowatości, zostały namalowane płaską plamą barwną o ostrych konturach.
3. Zgeometryzowane twarze kobiet są stylizowane na prymitywną romańską sztukę iberyjską.
4. Przestrzeń jest niespójna, a tło pozbawione głębi - łączy się z pierwszym planem i potraktowane jest geometrycznie, pocięte zostało wieloma diagonalnymi liniami.
5. Białe refleksy oraz czarny, urywany kontur podkreślają łamanie wszystkich elementów w obrazie, które zostały rozbite.
6. Martwa natura u dołu wypełnia przestrzeń.
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz „Panny z Awinionu” Pabla Picassa. Ukazuje pięć kobiet o różowej karnacji, ujętych w różnych pozach na geometrycznie podzielonym tle. Tło jest utrzymane w odcieniach jasnego i ciemnego błękitu. Po lewej stronie znajduje się bordowa kotara. Na dolnej krawędzi, pośrodku zamieszczony został stolik z martwą naturą. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje:
1. Postacie ciasno wpisane są w przestrzeń kwadratowego płótna.
2. Masywne, zgeometryzowane i zdeformowane ciała kobiet pozbawione są bryłowatości, zostały namalowane płaską plamą barwną o ostrych konturach.
3. Zgeometryzowane twarze kobiet są stylizowane na prymitywną romańską sztukę iberyjską.
4. Przestrzeń jest niespójna, a tło pozbawione głębi - łączy się z pierwszym planem i potraktowane jest geometrycznie, pocięte zostało wieloma diagonalnymi liniami.
5. Białe refleksy oraz czarny, urywany kontur podkreślają łamanie wszystkich elementów w obrazie, które zostały rozbite.
6. Martwa natura u dołu wypełnia przestrzeń.
Pablo Picasso, „Panny z Awinionu”, 1907, Museum of Modern Art, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, www.moma.org, CC BY 3.0.
Wobec tego, że kolor tych malowideł stanowi właściwie jedynie wskazanie różnorodności perspektyw i nachylenia płaszczyzn w tym lub owym kierunku, wystarczyłoby wyciąć te malowidła i złożyć je następnie wedle wskazań podanych przez kolor, aby stały się one rzeźbą.
Pablo Picasso
Gdy ukończony obraz zobaczył Georges Braque, powiedział, że: „wygląda to tak, jak gdyby ktoś pił naftę i łykał pakuły po to, żeby pluć ogniem”. Krytycznie wypowiedział się także André Derain: pewnego dnia Picasso powiesi się ze swoim wielkim obrazem”. Zrywając z dotychczasowymi poglądami w sztuce, Picasso zapoczątkował jednak tworzenie nowego języka plastyki. Niedługo później do malarza dołączył Braque. W swoich obrazach nawiązywali do stosowanego przez Cézanne’a sposobu widzenia rzeczywistości, opartego na trzech bryłach geometrycznych: kuli, walcu i stożku, syntetyzując bryłę do najprostszych form, skracając perspektywę, zacierając przestrzeń między planami i spłycając obraz. O obrazach wystawionych w prywatnej galerii marszanda paryskich współczesnych artystów‑malarzy, Kahnweilera, krytyk Louis Vauxcelles w swojej stałej rubryce w gazecie Gil Blas, 14 listopada 1908 roku tak opisał wystawę Braque’a: Pan Braque jest młodym człowiekiem, bardzo zuchwałym. Ośmielił go sprowadzający na manowce przykład Picassa i Deraina. Być może, zaciążył na nim również ponad miarę styl Cézanne’a i przypomnienie statycznej sztuki Egipcjan. Posługując się straszliwymi uproszczeniami konstruuje metalicznych, zdeformowanych nieboraków. Gardzi formą, sprowadza wszystko, krajobraz, postaci, domy, do schematów geometrycznych, do kubów. Bynajmniej z niego nie kpimy, ponieważ jest dobrej wiary. I czekamy”. Porównanie stylu malowania do kubów dało początek nazwie kierunku (łac. cubus „sześcian”, „kostka”), potwierdzonej w 1912 roku w teoretycznej rozprawie Alberta Gleizesa i Jeana Metzingera Du Cubisme (Kubizm).
Na lata 1907- 1909 przypada pierwsza faza kubizmu, zwana prekubistyczną lub cezanne’owską (ze względu na powiązania z postimpresjonistą). Głównymi tematami obrazów Picassa i Braque’a w tym czasie były pejzaże, martwe natury, później instrumenty muzyczne o prostych, podstawowych formach geometrycznych i ograniczonej palecie barw.
Slajd 1 z 6
R14KH7B3H4FXP1
Ilustracja przedstawia "Autoportret” Pabla Picassa. Malarz ukazany jest w zgeometryzowanej formie, na tle utrzymanym w brązach i ciemnych żółcieniach. Ma rysy twarzy wyrysowane silnym konturem, czarną linią, oczy mocno wykreślone, duży nos. Zamiast tradycyjnego światłocienia, Picasso operuje plamą barwną o różnym natężeniu. Zgeometryzowany i podkreślony konturem jest także ubiór artysty - biała koszula i szara marynarka.
Pablo Picasso, „Autoportret”, 1907, Národni Galerie, Praga, Republika Czech, Wikiart, CC BY 3.0.
R1VJQGBG4P3LZ1
Ilustracja przedstawia obraz Georgesa Braque'a „Wielki akt” o kształcie pionowego prostokąta. Ukazuje nagą kobietę leżącą na łóżku, ujętą w widoku z góry. Postać ułożona jest na lewym boku, prawą rękę ma pod głową. Jej lewa noga jest ugięta. Głowę ma odwróconą w stronę widza. Ciało kobiety, wypełnione żółtym kolorem z podkreślonym za pomocą niebieskich i szarych plam światłocieniem, obrysowane jest wyrazistym, czarnym konturem. Łózko to zgeometryzowane, niebieskoszare płaszczyzny. Tło dzieła jest utrzymane w ciepłych, pomarańczowożółtych barwach.
Georges Braque, „Wielki akt”, 1908, kolekcja prywatna, Wikipart, Domena publiczna.
RFLP46OP1MTJH1
Ilustracja przedstawia obraz „Cegielnia w Tortosa” Pabla Picassa, ukazujący ujęte z perspektywy z lotu ptaka budynki w zgeometryzowanej formie. W dziele dominują szarości i odcienie koloru pomarańczowego. Akcenty zieleni obecne są w płaskiej przestrzeni na pierwszym planie oraz trzech palmach w tle.
Pablo Picasso, „Cegielnia w Tortosa”, 1909, The State Ermitaż Museum, Saint Petersburg, Wikipedia, Domena publiczna.
RHDQL828QBHG11
Ilustracja przedstawia obraz „Dzbanek i misa z owocami” Pabla Picassa o kształcie pionowego prostokąta. Dzieło ukazuje martwą naturę w perspektywie z lotu ptaka z dzbanem, paterą na nodze z owocami i niewielką miseczką, ustawionymi na blacie o odwróconej perspektywie. Obraz jest utrzymany w brązach i pomarańczach, z akcentami szarości i zieleni na owocu, znajdującym się obok dzbana.
Pablo Picasso, „Dzbanek i misa z owocami”, 1908, dg19s6hp6ufoh.cloudfront.net, CC BY 3.0.
R1FU21F67BKOO1
Ilustracja przedstawia obraz „Droga w pobliżu L'Estaque” Georgesa Braque'a. Ukazuje zgeometryzowany widok z dominacją zieleni i żółcieni, z kilkoma akcentami błękitu. Obraz w dolnej partii jest jasny, w górnej, ciemniejszy. W plamach barwnych obecne są konturowe linie, oddzielające poszczególne plamy.
Georges Braque, „Droga w pobliżu L'Estaque”, 1908, Museum of Modern Art, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, www.moma.org, CC BY 3.0.
R1NSdErXHiTHU1
Ilustracja przedstawia obraz „Martwa natura z instrumentami muzycznymi” Georgesa Braque'a o kształcie poziomego prostokąta. Ukazuje instrumenty muzyczne oraz zeszyt, ułożone na stole nakrytym zielonym obrusem. Wśród instrumentów znajdują się między innymi mandolina i trąbka. Kształty instrumentów są zgeometryzowane, obwiedzione linią stanowiącą kontur. Tło jest żółtobrunatne.
Georges Braque, „Martwa natura z instrumentami muzycznymi”, 1908, Kunstmuseum Basel, Bazylea, Szwajcaria, Wikiart, Domena publiczna.
Przestrzeń kubistyczna – analityczna faza kubizmu
Drugą, analityczną fazę kubizmu (1909‑1912) charakteryzuje analiza struktury przedmiotu, aż do jego całkowitego rozbicia. Malarze dążyli do ukazania go jednocześnie z różnych stron, rozczłonkowanie płaszczyzn. Kontury i kształty zostały zaostrzone, elementy obrazu graniczyły z abstrakcją, stały się niespójne, przestawały być czytelne. Całkowicie też zanikła granica przestrzeni pomiędzy przedmiotem, modelem a otaczającym je tłem. Obraz pozbawiony został perspektywy. W wywiadzie z 1954 r. współtwórca kubizmu Georges Braque powiedział: „Tradycyjna perspektywa nie zadowalała mnie. W swym zmechanizowaniu perspektywa ta nie daje nigdy pełnego posiadania rzeczy. Ma ona jeden punkt widzenia, poza który nie może wyjść. Ten punkt widzenia jest czymś bardzo małym. To tak, jakby ktoś całe życie rysował profile, każąc wierzyć, że człowiek ma jedno oko [...] Kiedy w moich obrazach z 1909 r. pojawiły się przedmioty rozbite na części, był to mój sposób zbliżania się do przedmiotu w tej mierze, w jakiej mi malarstwo na to zezwalało. [...] Pragnąc dotrzeć bliżej do określonej rzeczywistości, wprowadzałem w 1911 r. do moich obrazów litery. Jako powierzchnie płaskie były formami nie podlegającymi przekształceniu. Litery są poza przestrzenią”. Picasso i Braque zrezygnowali z pejzażu i malowali martwe natury oraz kompozycje jednofigurowe o przenikających się formach, poprzez stosowanie monochromatycznej kolorystyki z trudem dające się odczytać. Za ich śladem podążyli również inni artyści – wystawcy prac malarskich na Salonie Niezależnych w Sali 41 w 1911 roku: Jean Metzinger, Albert Gleizes, Louis Marcoussis. W rok później powstało ugrupowanie artystyczne Section d’Or (Złoty podział), które, oprócz wyżej wymienionych, skupiało artystów takich jak: Jacques Villon (autor nazwy), Robert Delaunay, Marcel Duchamp, Juan Gris, Francis Picabia, Fernand Léger.
R1UZk7C4lOSDM
Ilustracja przedstawia obraz Pabla Picassa pt. „Dziewczyna z mandoliną”. Jest to portret ustawionej bokiem do widza kobiety, która gra na trzymanej po przekątnej mandolinie. Kobieta została podzielona na wzajemnie przenikliwe elementy geometryczne. Kolor jest zdominowany przez odcienie brązów. Niebiesko‑szare akcenty zestawione zostały podzielone ciemnymi liniami. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Mandolina jest najprostsza do zidentyfikowania, zwłaszcza w dolnych partiach kompozycji. Kobieta została podzielona na wzajemnie przenikliwe elementy geometryczne. Kolor jest zdominowany przez odcienie brązów. Niebiesko‑szare akcenty zestawione zostały podzielone ciemnymi liniami.
Ilustracja przedstawia obraz Pabla Picassa pt. „Dziewczyna z mandoliną”. Jest to portret ustawionej bokiem do widza kobiety, która gra na trzymanej po przekątnej mandolinie. Kobieta została podzielona na wzajemnie przenikliwe elementy geometryczne. Kolor jest zdominowany przez odcienie brązów. Niebiesko‑szare akcenty zestawione zostały podzielone ciemnymi liniami. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Mandolina jest najprostsza do zidentyfikowania, zwłaszcza w dolnych partiach kompozycji. Kobieta została podzielona na wzajemnie przenikliwe elementy geometryczne. Kolor jest zdominowany przez odcienie brązów. Niebiesko‑szare akcenty zestawione zostały podzielone ciemnymi liniami.
Pablo Picasso , „Dziewczyna z mandoliną”, 1910, , Museum of Modern Art, New York, Wikimedia, Domena publiczna.
Rd4Gm4Ff9xXv8
Ilustracja przedstawia obraz „Portret Kahnweilera” autorstwa Pabla Picasso. Obraz jest prawie abstrakcyjnym portretem mężczyzny ustawionym frontalnie. Dzieło zostało stworzone za pomocą ciemnych barw. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Twarz Kahnweilera jest zaledwie rozpoznawalna – posiada zarys nosa, oczu, fali włosów i linii sugerującej wąsy. W dolnej partii widoczne są splecione dłonie. Monochromatyczne barwy szarości i brązów pocięte są liniami brył geometrycznych.
Ilustracja przedstawia obraz „Portret Kahnweilera” autorstwa Pabla Picasso. Obraz jest prawie abstrakcyjnym portretem mężczyzny ustawionym frontalnie. Dzieło zostało stworzone za pomocą ciemnych barw. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Twarz Kahnweilera jest zaledwie rozpoznawalna – posiada zarys nosa, oczu, fali włosów i linii sugerującej wąsy. W dolnej partii widoczne są splecione dłonie. Monochromatyczne barwy szarości i brązów pocięte są liniami brył geometrycznych.
Pablo Picasso, „Portret Kahnweilera”, 1910, Instytut Sztuki w Chicago, Chicago, Stany Zjednoczone, le-top-des-meilleurs.fr, CC BY 3.0.
RkT0gI8zGiArC
Ilustracja przedstawia obraz Pabla Picassa „Portret Ambroise’a Vollarda” o kształcie pionowego prostokąta. Portret przedstawia mężczyznę ujętego frontalnie, pozbawiony jest szczegółów. Oczy jak i nos są tylko podkreślone. Mężczyzna ma zamknięte oczy i usta. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. W portrecie wyraźnie zarysowana jest twarz z mocno podkreślonym nosem, łysiną. Wyróżnia się na tle zupełnie abstrakcyjnym, czarno‑szarym tle z akcentami błękitów, zwłaszcza, że Picasso pozbawił Vollarda tułowia.
Ilustracja przedstawia obraz Pabla Picassa „Portret Ambroise’a Vollarda” o kształcie pionowego prostokąta. Portret przedstawia mężczyznę ujętego frontalnie, pozbawiony jest szczegółów. Oczy jak i nos są tylko podkreślone. Mężczyzna ma zamknięte oczy i usta. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. W portrecie wyraźnie zarysowana jest twarz z mocno podkreślonym nosem, łysiną. Wyróżnia się na tle zupełnie abstrakcyjnym, czarno‑szarym tle z akcentami błękitów, zwłaszcza, że Picasso pozbawił Vollarda tułowia.
Pablo Picasso, „Portret Ambroise Vollarda”, 1910, Muzuem Sztuk Pięknych im. Puszkina, Moskwa, Rosja, wikiart.org, domena publiczna.
R7eNF22HxG0bf
Prezentowane dzieło to obraz Georgesa Braque’a „Mężczyzna z gitarą”, mający kształt pionowego prostokąta i ukazuje ujętego frontalnie mężczyznę. Ciało jak i instrument nie są ukazane szczegółowo, trudno dostrzec sylwetkę mężczyzny. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Obraz wykorzystuje ciemną paletę brązów i czerni, skupiając uwagę widza na geometrycznych kształtach. Można rozpoznać niektóre elementy takie jak gwóźdź i lina po lewej stronie obrazu, ale poszczególne części mężczyzny i gitary są rozczłonkowane i nierozpoznawalne.
Prezentowane dzieło to obraz Georgesa Braque’a „Mężczyzna z gitarą”, mający kształt pionowego prostokąta i ukazuje ujętego frontalnie mężczyznę. Ciało jak i instrument nie są ukazane szczegółowo, trudno dostrzec sylwetkę mężczyzny. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Obraz wykorzystuje ciemną paletę brązów i czerni, skupiając uwagę widza na geometrycznych kształtach. Można rozpoznać niektóre elementy takie jak gwóźdź i lina po lewej stronie obrazu, ale poszczególne części mężczyzny i gitary są rozczłonkowane i nierozpoznawalne.
Georges Braque, „Mężczyzna z gitarą”, 1911-12, Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA), moma.org, CC BY 3.0.
R1IogSlvUJ20U
Ilustracja przedstawia obraz Pabla Picassa pt. „Martwa natura z plecionym krzesłem”. Martwa natura prezentuje różne punkty widzenia na przedmioty ustawione szklanej tafli stolika: plasterka cytryny, kieliszka, gazety i fajki. Szkło umożliwia dostrzeżenie tego, co znajduje się pod powierzchnią blatu – plecionki krzesła wsuniętego pod stolik. Picasso uzyskał wrażenie ustawienia wszystkich elementów na stole. Wprowadzony skrót JOU sugeruje czasopismo (Journal) – dzięki czemu obraz można odczytać jako stolik śniadaniowy. 1. Martwa natura prezentuje różne punkty widzenia na przedmioty ustawione szklanej tafli stolika: plasterka cytryny, kieliszka, gazety i fajki. Szkło umożliwia dostrzeżenie tego, co znajduje się pod powierzchnią blatu – plecionki krzesła wsuniętego pod stolik. Picasso uzyskał wrażenie ustawienia wszystkich elementów na stole. Wprowadzony skrót JOU sugeruje czasopismo (Journal) – dzięki czemu obraz można odczytać jako stolik śniadaniowy.
Ilustracja przedstawia obraz Pabla Picassa pt. „Martwa natura z plecionym krzesłem”. Martwa natura prezentuje różne punkty widzenia na przedmioty ustawione szklanej tafli stolika: plasterka cytryny, kieliszka, gazety i fajki. Szkło umożliwia dostrzeżenie tego, co znajduje się pod powierzchnią blatu – plecionki krzesła wsuniętego pod stolik. Picasso uzyskał wrażenie ustawienia wszystkich elementów na stole. Wprowadzony skrót JOU sugeruje czasopismo (Journal) – dzięki czemu obraz można odczytać jako stolik śniadaniowy. 1. Martwa natura prezentuje różne punkty widzenia na przedmioty ustawione szklanej tafli stolika: plasterka cytryny, kieliszka, gazety i fajki. Szkło umożliwia dostrzeżenie tego, co znajduje się pod powierzchnią blatu – plecionki krzesła wsuniętego pod stolik. Picasso uzyskał wrażenie ustawienia wszystkich elementów na stole. Wprowadzony skrót JOU sugeruje czasopismo (Journal) – dzięki czemu obraz można odczytać jako stolik śniadaniowy.
Pablo Picasso, „Martwa natura z plecionym krzesłem”, 1912, olej na ceracie i płótnie, sznurek, Muzeum Picassa, Paryż, Francja, i.pinimg.com, CC BY 3.0.
R5HekrKvYovpd
Prezentowane dzieło to obraz Georgesa Braque’a „Klarnet i butelka rumu na obramowaniu kominka” o kształcie pionowego prostokąta, zawierający abstrakcyjnie ujęte przedmioty na kominku. na obrazie można odnaleźć Valse (Walc), PARL, RHU. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Zamieszczenie słowa Valse (walc) podkreśla muzyczny charakter dzieła. RHU to pierwsze litery słowa rum (z francuskiego). W prawy dolnym rogu skręcony kształt nawiązuje do gryfu wiolonczeli lub skrzypiec – róg obok można odczytać jako krawędź tytułowego kominka. Spiętrzona piramidalnie kompozycja utrzymana jest w znamiennych dla kubizmu analitycznego brązach i szarościach.
Prezentowane dzieło to obraz Georgesa Braque’a „Klarnet i butelka rumu na obramowaniu kominka” o kształcie pionowego prostokąta, zawierający abstrakcyjnie ujęte przedmioty na kominku. na obrazie można odnaleźć Valse (Walc), PARL, RHU. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Zamieszczenie słowa Valse (walc) podkreśla muzyczny charakter dzieła. RHU to pierwsze litery słowa rum (z francuskiego). W prawy dolnym rogu skręcony kształt nawiązuje do gryfu wiolonczeli lub skrzypiec – róg obok można odczytać jako krawędź tytułowego kominka. Spiętrzona piramidalnie kompozycja utrzymana jest w znamiennych dla kubizmu analitycznego brązach i szarościach.
Georges Braque, „Klarnet i butelka rumu na obramowaniu kominka, 1911, taliarossi.wordpress.com, CC BY 3.0.
Faza syntetyczna
Ostatnia faza kubizmu przypada na lata 1912‑1-14, chociaż właściwym początkiem jest przyłączenie się Juana Grisa w roku 1913. W okresie kubizmu analitycznego artyści przekształcali rzeczywistość. W kolejnym etapie twórczości kubistów było dążenie do zredukowania naśladowania przedmiotu i zastąpienie go syntetycznym znakiem o zdecydowanych rozmiarach i intensywnych, żywych barwach, często także lokalnych. W pracach pojawiał się kolaż, by nawiązać do świata rzeczywistego. Malarstwo stało się więc syntezą umownej przestrzeni artystycznej, wypowiedzianej za pomocą znaku oraz zaczerpniętej z otoczenia rzeczywistości, którą stanowiły doklejane do płócien wycinki z gazet, fragmenty tapety, drewno, szkło.
Slajd 1 z 3
R7OwFMzvtUqCZ1
Ilustracja przedstawia obraz „Gitara” Pabla Picassa. Jest to kolaż o formie pionowego prostokąta, na który składają się wycięte elementy z gazet i tapet oraz rysunek. Tło dzieła jest jednolicie niebieskie. Wszystkie elementy ułożone są w pionie, wśród nich można rozpoznać kształt gitary.
Pablo Picasso, „Gitara”, 1913, Museum of Modern Art, New York, Stany Zjednoczone, classconnection.s3.amazonaws.com, CC BY 3.0.
R1ZVN6QhXkiM81
Ilustracja przedstawia obraz Georgesa Braque'a „Kompozycja z asem treflowym”. Obraz ma kształt pionowego prostokąta. Jest kolażem, na który składają się: naklejone kawałki różnych materiałów, wyrysowane linie, kształty kart do gry o symbolu kier i trefl, winogrono, jabłko, napisy. Całość jest zamieszczona na szarym tle podzielonym liniami na geometryczne kształty.
Georges Braque, „Kompozycja z asem treflowym”, 1913, Paryż, Muzeum Narodowe Sztuki Nowoczesnej, Centrum Pompidou, Paryż, Francja, Wikipadia, Domena publiczna.
R1OcSN4CAQkU81
Ilustracja przedstawia obraz Juana Grisa „Markiza” mający kształt pionowego prostokąta. Kolaż ukazuje wnętrze ze stolikiem. W tle jest okno zasłonięte markizą. Na stoliku z wyklejonej tapety znajduje się fragment gazetowego napisu i namalowane zgeometryzowane kształty. W tle obrazu o zachwianej perspektywie widoczna jest wisząca żaluzja.
Juan Gris, „Markiza”, 1914, Tate Gallery, Londyn, Wielka Brytania, Wikimedia, Domena publiczna.
Guernica - antywojenna ikona
Wpływ wydarzeń historycznych na powstanie dzieła
W 1936 roku w Hiszpanii odbyły się wybory, w których zwyciężył Front Ludowy. Przeciwko niemu wystąpiły siły prawicowej, faszystowskiej opozycji, na czele których stanął generał Francisco Franco. Tarcia pomiędzy tymi dwoma obozami doprowadziły do wybuchu w latach 1936‑1939 wojny domowej. Ponieważ obie strony konfliktu zyskały wsparcie z zagranicy, a teren kraju stał się poligonem do ćwiczeń z nowymi rodzajami broni, jest ona traktowana jako zapowiedź okrucieństwa II wojny światowej.
26 kwietnia 1937 roku włoskie siły powietrzne oraz lotnictwo niemieckie Legionu Condor, wspierającego rebeliantów generała Franco, zbombardowały hiszpańską Guernicę. Miasto w Kraju Basków stało się celem ataku, ponieważ było ważnym węzłem komunikacyjnym, a w jego pobliżu znajdowały się fabryki produkujące i dostarczające broń i amunicję na potrzeby wojny. Było ono również uważane za silne centrum republikańskiego ruchu oporu. Z relacji przeprowadzających bombardowanie wynika, że miasto zostało zniszczone przez przypadek. Gęsty dym z wybuchów uniemożliwiał identyfikację celów i bomby spuszczano niemal na oślep. Liczba zabitych waha się od 100 do 3000. Według doniesień większość mężczyzn zamieszkujących Guernicę zaangażowanych było w działania wojenne. Podczas bombardowanie przebywały w nim więc głównie kobiety, dzieci i osoby starsze. Na skutek ataku zniszczonych zostało siedemdziesiąt procent zabudowań miasta. Fabryki produkujące uzbrojenie i sprzęt bojowy nie zostały uszkodzone.
R11Q28zkvCYvk
Ilustracja o kształcie poziomego prostokąta przedstawia czarno-białą fotografię wykonaną po zbombardowaniu hiszpańskiego miasta Guernica w 1937 roku. Ukazuje ruiny miasta. Po lewej stronie widoczny jest fragment drzewa, pośrodku ruiny murów budynku. Po lewej fragment metalowych schodów. W tle także są ledwie widoczne ruiny miasta.
Ruiny miasta Guernica, Hiszpania, 1937, wikimedia.org, domena publiczna.
Kilka miesięcy wcześniej, w styczniu 1937 roku, przebywający we Francji Pablo Picasso, otrzymał zlecenie od hiszpańskiego rządu na stworzenie wielkoformatowego obrazu do Hiszpańskiego Pawilonu na Wystawę Światową w Paryżu. 28 kwietnia 1937 zobaczył na pierwszej stronie gazety L’Humanité zdjęcie zabitych w bombardowaniu i tytuł Tysiąc bomb zapalających zrzuconych przez samoloty Hitlera i Mussoliniego zamieniają w popiół miasto Guernica.
R1Z4y1Ra67wMR
Ilustracja o kształcie pionowego prostokąta przedstawia pierwszą stronę czasopisma „L'Humanite” z 28 kwietnia 1937 roku, na której znalazła się informacja o wydarzeniu i zdjęcie zabitych w bombardowaniu i tytuł nagłówka: Tysiąc bomb zapalających zrzuconych przez samoloty Hitlera i Mussoliniego zamieniają w popiół miasto Guernica. Karta gazety jest czarno-biała.
Pierwsza strona „L'Humanite” z 28 kwietnia 1937 r., amazonaws.com, CC BY 3.0.
Artysta po raz ostatni odwiedził swoją ojczyznę w 1934 roku, lecz mimo to wciąż był zainteresowany sytuacją polityczną w Hiszpanii i to właśnie jej postanowił poświęcić swoje dzieło. Artysta postanowił stworzyć obraz, ale 18 kwietnia wykonał tylko dwa szkice. 1 maja przeprowadził się do nowej pracowni, w ciągu kilku dni Picasso wykonał 62 szkice, które stale zmienia.
8 maja Picasso czyta reportaż o uciekinierach baskijskich, którzy z portu w Bilbao docierają do Francji. Powstaje seria szkiców kobiet: uciekającej, z martwym dzieckiem, w płonącym budynku. Dwa dni później zaczyna łączyć naszkicowane elementy na płótnie.
– Wstawał, by malować w nocy, przy świecach (jak Goya) i przy reflektorach, które zostawiała u niego Dora Maar – opowiada Saura.
Dora Maar, która podczas tworzenia „Guerniki” wysunęła się na pierwszy plan w męsko‑damskich relacjach malarza, stworzyła dla niego dokumentację fotograficzną. Picasso analizował zdjęcia i nanosił na płótno poprawki.
Po eksperymentach z kolorem decyduje się na czerń, biel i szarość.
Źródło: http://wyborcza.pl/7,112588,21688363,guernica-80-lat-po-bombardowaniu.html (dostęp z dnia 31.03.2018)
RTzbkOQLcCkjj
Ilustracja o kształcie poziomego prostokąta przedstawia przygotowawczy rysunek do „Guerniki” z 1937 roku. Wykonany jest ołówkiem, jedną linią na szarawym papierze. Ukazuje byka, konia i budynki. Z okna jednego z budynków wychyla się głowa z ręką trzymającą świecę. Pod koniem leży człowiek. W ręku trzyma włócznię.
Przygotowawczy rysunek do „Guerniki”, 1937, museoreinasofia.es, CC BY 3.0.
R3pApikageibX
Ilustracja o kształcie poziomego prostokąta przedstawia przygotowawczy rysunek do „Guerniki”, ukazujący głowę konia. Rysunek wykonany jest ołówkiem na szarawym papierze. Głowa odwrócona jest w lewą stronę, ma otwarty pysk i wyeksponowane zęby oraz spiczasty język.
Przygotowawczy rysunek do „Guerniki”, Głowa konia, museoreinasofia.es, CC BY 3.0.
R1FW8RuiWLB6l
Ilustracja o kształcie poziomego prostokąta przedstawia przygotowawczy rysunek do „Guerniki” z 1937 roku. Ukazuje szkic obrazu wykonany czarną kredką lub ołówkiem. Ukazuje leżące postacie i stojącego wśród nich byka obróconego w prawą stronę. Rysunek zwraca uwagę zgeometryzowanymi kształtami. głównie w tle.
Przygotowawczy rysunek do „Guerniki”, 1937, museoreinasofia.es, CC BY 3.0.
R7dDxo1PAu27I
Rysunek przygotowawczy do „Guerniki” autorstwa Pablo Picasso przedstawia szkic finalnej wersji dzieła. Szkic zawiera te same cechy i postacie co ostateczna wersja Guerniki. Dodatkowo na ilustracji zostały umieszczone interaktywne punkty: 1. Pablo Picasso, czołowy malarz kubizmu, przed namalowaniem obrazu „Guernica” sporządził wiele szkiców przygotowawczych. Picasso, aby wydobyć pierwszy plan, w szkicu wprowadził światłocień. Rysunek różni się od realizacji olejnej dzieła. Artysta zmienił kompozycję i zrezygnował z kilku elementów. Najciemniejsze miejsca w obrazie zostały tu podkreślone mocno zagęszczoną siatką kresek. Pod tekstem umieszczony został rysunek przygotowawczy do „Guerniki” autorstwa Pablo Picasso i przedstawia przerażoną grupę ludzi i zwierząt ukrywającą się w pomieszczeniu. Na pierwszym planie rysunku jest chaos. Rysunek różni się od końcowej wersji obrazu – brak w niej przerażonego konia, oraz ciała z oddzieloną od niego głową i dłoni z mieczem. pod obrazem znajduje się podpis: Pablo Picasso, Przygotowawczy rysunek do „Guerniki" (Studium kompozycji VII), 1937 r., Muzeum Narodowe Centrum Sztuk Królowej Zofii, Madryt, Hiszpania, museoreinasofia.es, CC BY 3.0. 2. Linearny rysunek pokazuje rozplanowanie monumentalnej kompozycji obrazu. Artysta stosuje linię konturową, płynną o jednakowej grubości. W porównaniu z gotową realizacją, szkic koncepcyjny wykonany linią konturową niewiele się zmienił. Pod tekstem umieszczona została ilustracja obrazująca przerażoną grupę ludzi i zwierząt zamkniętych w pomieszczeniu. Na pierwszym planie obrazu jest chaos. Ludzie wraz ze zwierzętami (koń i krowa) są przerażeni, część cierpi z powodu odniesionych ran, część ludzi czołga się. Uwagę przykuwa u dołu obrazu oderwana od ciała głowa oraz dłoń trzymająca ułamany miecz. Pod rysunkiem znajduje się podpis: Pablo Picasso, „Guernica", 1937 r., Muzeum Narodowe Centrum Sztuk Królowej Zofii, Madryt, Hiszpania, aukcje.artkomiks.pl, CC BY 3.0. 3. Wiele detali powstało jako wcześniejsze szkice. Rysunek dłoni wykonany został za pomocą krótkich, urywanych linii. W miejscach zacienionych kreska zagęszcza się. Kontur w miejscach ciemniejszych jest bardziej wyrazisty, a światłocień oddany za pomocą nakładających się na siebie i krzyżujących linii. Pod tekstem umieszczony został rysunek przedstawiający szkic oderwanej dłoni trzymającej pęknięty miecz. Pod rysunkiem znajduje się podpis: Pablo Picasso, Przygotowawczy rysunek do „Guernica"(Ręka ze złamanym mieczem), 1937 r., Muzeum Narodowe Centrum Sztuki Królowej Zofii, Madryt, Hiszpania, museoreinasofia.es, CC BY 3.0.
Rysunek przygotowawczy do „Guerniki” autorstwa Pablo Picasso przedstawia szkic finalnej wersji dzieła. Szkic zawiera te same cechy i postacie co ostateczna wersja Guerniki. Dodatkowo na ilustracji zostały umieszczone interaktywne punkty: 1. Pablo Picasso, czołowy malarz kubizmu, przed namalowaniem obrazu „Guernica” sporządził wiele szkiców przygotowawczych. Picasso, aby wydobyć pierwszy plan, w szkicu wprowadził światłocień. Rysunek różni się od realizacji olejnej dzieła. Artysta zmienił kompozycję i zrezygnował z kilku elementów. Najciemniejsze miejsca w obrazie zostały tu podkreślone mocno zagęszczoną siatką kresek. Pod tekstem umieszczony został rysunek przygotowawczy do „Guerniki” autorstwa Pablo Picasso i przedstawia przerażoną grupę ludzi i zwierząt ukrywającą się w pomieszczeniu. Na pierwszym planie rysunku jest chaos. Rysunek różni się od końcowej wersji obrazu – brak w niej przerażonego konia, oraz ciała z oddzieloną od niego głową i dłoni z mieczem. pod obrazem znajduje się podpis: Pablo Picasso, Przygotowawczy rysunek do „Guerniki" (Studium kompozycji VII), 1937 r., Muzeum Narodowe Centrum Sztuk Królowej Zofii, Madryt, Hiszpania, museoreinasofia.es, CC BY 3.0. 2. Linearny rysunek pokazuje rozplanowanie monumentalnej kompozycji obrazu. Artysta stosuje linię konturową, płynną o jednakowej grubości. W porównaniu z gotową realizacją, szkic koncepcyjny wykonany linią konturową niewiele się zmienił. Pod tekstem umieszczona została ilustracja obrazująca przerażoną grupę ludzi i zwierząt zamkniętych w pomieszczeniu. Na pierwszym planie obrazu jest chaos. Ludzie wraz ze zwierzętami (koń i krowa) są przerażeni, część cierpi z powodu odniesionych ran, część ludzi czołga się. Uwagę przykuwa u dołu obrazu oderwana od ciała głowa oraz dłoń trzymająca ułamany miecz. Pod rysunkiem znajduje się podpis: Pablo Picasso, „Guernica", 1937 r., Muzeum Narodowe Centrum Sztuk Królowej Zofii, Madryt, Hiszpania, aukcje.artkomiks.pl, CC BY 3.0. 3. Wiele detali powstało jako wcześniejsze szkice. Rysunek dłoni wykonany został za pomocą krótkich, urywanych linii. W miejscach zacienionych kreska zagęszcza się. Kontur w miejscach ciemniejszych jest bardziej wyrazisty, a światłocień oddany za pomocą nakładających się na siebie i krzyżujących linii. Pod tekstem umieszczony został rysunek przedstawiający szkic oderwanej dłoni trzymającej pęknięty miecz. Pod rysunkiem znajduje się podpis: Pablo Picasso, Przygotowawczy rysunek do „Guernica"(Ręka ze złamanym mieczem), 1937 r., Muzeum Narodowe Centrum Sztuki Królowej Zofii, Madryt, Hiszpania, museoreinasofia.es, CC BY 3.0.
Pablo Picasso, Przygotowawczy rysunek do „Guerniki”, 1937 r., Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA), Nowy Jork, Stany Zjednoczone, shepquest.wordpress.com, CC BY 3.0
Źródło: Pablo Picasso, Przygotowawczy rysunek do Guerniki, rysunek, dostępny w internecie: https://shepquest.wordpress.com/2016/03/08/jean-shepherd-ive-got-you-covered-part-2-of-2-artsy-fartsy-8-guernica/ [dostęp 8.06.2021], licencja: CC BY 3.0.
RU3HgTLthqqiZ
Ilustracja o kształcie kwadratu przedstawia zdjęcie wykonane przez Dorę Maar. Ukazuje Picassa podczas pracy przy „Guernice” w swojej pracowni. Po lewej stronie znajduje się oparty o ścianę obraz. Przy nim stoi malarz. W lewym ręku trzyma podkładkę, w prawym osadzony na kiju długi pędzel. Pochyla się nad dziełem, malując.
Picasso podczas pracy przy „Guernice” w swojej pracowni, zdjęcie: Dora Maar, museoreinasofia.es, CC BY 3.0.
4 czerwca, po 35 dniach wytężonej pracy, „Guernica” wreszcie jest gotowa. Gigantyczny obraz – 3,49 na 7,76 m – zostaje przeniesiony do pawilonu hiszpańskiego i dwa dni później udostępniony publiczności.
Wybucha skandal. Malowidła nie rozumieją ocaleni z bombardowania. Uproszczone kształty, zgeometryzowane postaci, emocje zmrożone w oszczędnych barwach, niezrozumiała symbolika, chaos – dzieło nie podoba się też republikańskim władzom.
„Obraz rozczarowuje – napisał w recenzji Anthony Blunt z londyńskiego „Spectatora”. – Zasadniczo jest taki sam jak sceny walk byków Picassa. Nie jest to akt publicznej żałoby, ale wyraz prywatnego szaleństwa, które nie daje żadnych dowodów na to, że Picasso zdaje sobie sprawę ze znaczenia politycznego Guerniki”. (…)
Źródło: http://wyborcza.pl/7,112588,21688363,guernica-80-lat-po-bombardowaniu.html (dostęp z dnia 31.03.2018)
RfWISiBuQaeGl
Prezentacja zatytułowana „Antywojenna ikona” ukazuje interpretację i analizę obrazu Pabla Picassa „Gurnica”. Podczas prezentacji ukazane jest całe dzieło, a następnie omówione wszystkie jego detale. Wskazana jest wpisana w trójkąt kompozycja, podział na poszczególne fragmenty. W prezentacji dokonano przybliżeń detali i odczytania ich znaczeń dosłownych i ukrytych. Dokonana została interpretacja w kontekście przesłania dzieła – byka, konia, wojownika., oka, kobiety ze świecą, kobiety z dzieckiem.
Prezentacja zatytułowana „Antywojenna ikona” ukazuje interpretację i analizę obrazu Pabla Picassa „Gurnica”. Podczas prezentacji ukazane jest całe dzieło, a następnie omówione wszystkie jego detale. Wskazana jest wpisana w trójkąt kompozycja, podział na poszczególne fragmenty. W prezentacji dokonano przybliżeń detali i odczytania ich znaczeń dosłownych i ukrytych. Dokonana została interpretacja w kontekście przesłania dzieła – byka, konia, wojownika., oka, kobiety ze świecą, kobiety z dzieckiem.
Prezentacja zatytułowana „Antywojenna ikona” ukazuje interpretację i analizę obrazu Pabla Picassa „Gurnica”. Podczas prezentacji ukazane jest całe dzieło, a następnie omówione wszystkie jego detale. Wskazana jest wpisana w trójkąt kompozycja, podział na poszczególne fragmenty. W prezentacji dokonano przybliżeń detali i odczytania ich znaczeń dosłownych i ukrytych. Dokonana została interpretacja w kontekście przesłania dzieła – byka, konia, wojownika., oka, kobiety ze świecą, kobiety z dzieckiem.
Dzieje Guerniki i opinie o dziele
Picasso odnosząc się i potępiając nalot na Guernicę, wystosował ponadczasowy malarski manifest antywojenny. Dzieło prezentowane było jako główny eksponat w Pawilonie Hiszpańskim podczas Wystawy Światowej w Paryżu w 1937 roku, cyklicznego wydarzenia, podczas którego swój dorobek kulturalny oraz osiągnięcia naukowe i technologiczne prezentują różne kraje. Później obraz Picassa pokazywano na wystawach w Norwegii, Anglii i Nowym Jorku. Obraz zwrócił uwagę na tragizm wojny domowej w Hiszpanii oraz uwrażliwiał na temat niewinnych ofiar zmagań wojennych na całym świecie.
R1FQmcCugnVvx
Ilustracja o kształcie pionowego prostokąta przedstawia czarno-białą fotografię obrazu „Guernica” Pabla Picassa zaprezentowanego na Wystawie Światowej w Paryżu w 1937 roku. W tle znajduje się dzieło malarza. Na pierwszym planie natomiast otoczona barierką makieta z wojny, ukazująca bombardowanie miasteczka.
„Guernica” Pabla Picassa na Wystawie Światowej w Paryżu w 1937 roku, wikimedia.org, domena publiczna.
W 1940 r. Picasso pokazał fotografię obrazu niemieckim oficerom. – „To pana dzieło?” – padło pytanie. – „Nie. Wasze” – odpowiedział. Przez wiele lat obraz podróżował po świecie, zwiedził ponad sto wystaw malarskich. Aż do 1981 r., kiedy na kilka lat wylądował na lotnisku Barajas w Madrycie. Obecnie znajduje się w madryckim Muzeum Narodowym Centrum Sztuki Królowej Zofii.
Źródło: https://przekroj.pl/spoleczenstwo/mit-o-guernice-pawel-drag (dostęp z dnia 31.03.2018)
Picasso zapytany o interpretację obrazu wyjasnił: Ten byk jest bykiem, a koń koniem. Jeśli nadajesz znaczenie pewnym częściom mojego malarstwa, to może być prawdziwe, ale to nie moim planem było nadawać im znaczenie. Jeśli masz spostrzeżenia i wnioski, które ja także dostrzegam, to są one instynktowne. Maluję dla malowania. Maluję przedmioty tym, czym są. Przyjaciółka artysty, Gertruda Stein w swoich wspomnieniach o malarzu zamieściła słowa, którymi opisała znaczenie monumentalnej Guerniki dla twórczości malarza w artystycznie trudnym dla niego okresie:
Picassa przebudziły nie same wydarzenia hiszpańskie, ale fakt, że miały one miejsce w Hiszpanii. Zdawało mu się już, że stracił Hiszpanię, a oto okazało się, że nie, że jest, że nie jest stracona. Fakt istnienia Hiszpanii przebudził Picassa, jeżeli Hiszpania istniała, to istniał i on, wszystko co zostało mu narzucone, zniknęło, rozpłynęło się, istniał on, istniała Hiszpania, istnieli oboje, byli żywi. Picasso wziął się do pracy, zaczął znowu przemawiać własnym językiem, tym samym, którym przemawiał przez całe życie, językiem rysunku i koloru, przemówił jak nigdy przedtem. Przez całe życie tylko tak umiał się wyrażać, tylko tak mówił do świata, a jest człowiekiem wielce elokwentnym.
I tak, w roku 1937, Picasso znów odnalazł samego siebie. Namalował wielki obraz o Hiszpanii. Kaligrafia tego obrazu była rozwinięta i bujna, był on kontynuacją wielkiego odkrycia, jakiego Picasso dokonał w 1922 roku. Picasso zalśnił wielkim blaskiem, znalazł też swoją własną gamę. Teraz, w roku 1937, maluje obrazy w czystych, jasnych kolorach, ale jest w nich ten sam walor, jaki pamiętamy z okresu szarego. Teraz, kiedy już znalazł swoją paletę, kolory jego mogą sprzeciwiać się rysunkowi, mogą z nim harmonizować, mogą robić, co im się żywnie podoba, bo nie jest już ważne, czy sprzeciwiają się rysunkowi, czy harmonizują z nim, ważne jest po prostu to, że są. O tak Picasso z całą pewnością znalazł w roku 1937 swoją gamę, swoje kolory, kolory roku 1937.
Źródło: Gertruda Stein, Picasso, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1974, s. 81‑82.
Okres klasyczny – międzywojnie
Po wybuchu I wojny światowej w 1914 roku sztuka kubistyczna przez opinię publiczną we Francji odbierana była coraz bardziej jako nieodpowiednia i utożsamiana z wrogimi wówczas Niemcami. Wstąpienie Braque’a do wojska zakończyły okres współpracy artystów. Doświadczenia wojny skłoniły Picassa do porzucenia kubizmu jako stylu dekonstruującego, dematerializującego ludzką postać. W roku 1917 z Rzymu nadeszło zamówienie na wykonanie projektu kostiumów oraz scenografii do baletu Parada Siergieja Diagilewa. Podczas pobytu we Włoszech na początku lat 20. malarz zwiedził m.in. Rzym i Neapol, zetknął się z dorobkiem wielkich mistrzów renesansu i baroku. Podróż ta wpłynęła na krótki zwrot ku klasycyzmowi na początku lat 20.
Picasso dostrzegał w swoim świecie zupełnie inne walory, nie dążył do udziwnienia go, chociażby w najbardziej twórczy sposób, widział rozwój rzeczy nie tak, jak widzieli go ludzie wieku dziewiętnastego, odwrotnie, widział go inaczej, niż wydaje nam się, że my wszyscy go widzimy.
Źródło: Gertruda Stein, Picasso, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1974, s. 84
R1ZYosdIOWUSB1
Ilustracja interaktywna o kształcie pionowego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Kobiety przy fontannie”. Ukazuje trzy kobiety o masywnych, bryłowatych sylwetkach, ubrane w długie, szare suknie z dużymi dekoltami i odsłoniętymi piersiami. Znajdują się one przy fontannie. Kobieta po prawej siedzi, pozostałe stoją. Pośrodku stoi dzban na wodę. Tło jest zielonkawo‑brązowane.
Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1. Kobiety na obrazie są masywne, ich posągowe ciała korespondują z bryłami znajdującymi się na obrazie. 2. Ułożenie dłoni kobiet wyznacza punkt centralny kompozycji. 3. Światłocień podkreśla bryłowatość.
Ilustracja interaktywna o kształcie pionowego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Kobiety przy fontannie”. Ukazuje trzy kobiety o masywnych, bryłowatych sylwetkach, ubrane w długie, szare suknie z dużymi dekoltami i odsłoniętymi piersiami. Znajdują się one przy fontannie. Kobieta po prawej siedzi, pozostałe stoją. Pośrodku stoi dzban na wodę. Tło jest zielonkawo‑brązowane.
Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1. Kobiety na obrazie są masywne, ich posągowe ciała korespondują z bryłami znajdującymi się na obrazie. 2. Ułożenie dłoni kobiet wyznacza punkt centralny kompozycji. 3. Światłocień podkreśla bryłowatość.
Pablo Picasso, „Kobiety przy fontannie”, 1921, Museum of Modern Art , New York, Stany Zjednoczone, moma.org, CC BY 3.0.
R1NoG5ndhv9bG1
lustracja interaktywna o kształcie poziomego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Dwie kobiety biegnące na plaży”. Ukazuje kobiety o masywnych, ciężkich sylwetkach ubrane w jasne szaty. Biegną po piaszczystej plaży, mają uniesione ręce od wewnętrznej strony i trzymają się za dłonie. Ręce od zewnątrz odrzucają na bok. Ich głowy są odchylone do góry. Tłem jest niebieskie niebo z białymi chmurkami. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje:
Punkt 1: Trzymające się za ręce kobiety, mimo masywności i ciężkości ciał, biegną z niezwykła lekkością, zaledwie dotykając od podłoża.
Punkt 2: Silny światłocień podkreśla posągowy charakter postaci.
Punkt 3: Niskie umiejscowienie linii brzegu plaży eksponuje kobiety.
Punkt 4: Wyciągnięta lewa ręka kobiety wyznacza kierunek ruchu.
lustracja interaktywna o kształcie poziomego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Dwie kobiety biegnące na plaży”. Ukazuje kobiety o masywnych, ciężkich sylwetkach ubrane w jasne szaty. Biegną po piaszczystej plaży, mają uniesione ręce od wewnętrznej strony i trzymają się za dłonie. Ręce od zewnątrz odrzucają na bok. Ich głowy są odchylone do góry. Tłem jest niebieskie niebo z białymi chmurkami. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje:
Punkt 1: Trzymające się za ręce kobiety, mimo masywności i ciężkości ciał, biegną z niezwykła lekkością, zaledwie dotykając od podłoża.
Punkt 2: Silny światłocień podkreśla posągowy charakter postaci.
Punkt 3: Niskie umiejscowienie linii brzegu plaży eksponuje kobiety.
Punkt 4: Wyciągnięta lewa ręka kobiety wyznacza kierunek ruchu.
Pablo Picasso, „Dwie kobiety biegnące na plaży”, 1922, miejsce przechowywania nieznane, wikiart.org, CC BY 3.0.
RI5UbzLYvUSJp1
Ilustracja interaktywna o kształcie pionowego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Fletnia Pana”. Ukazuje dwóch mężczyzn w spodenkach. Jeden z nich siedzi, grając na fletni Pana. Drugi stoi po lewej stronie i przysłuchuje się grze. Prawą nogę ma lekko wysuniętą i ugiętą w kolanie. Na udzie trzyma prawą dłoń. Za postaciami widoczne są symetrycznie rozmieszczone ściany. Pomiędzy nimi widoczna jest tafla wody i niebieskie niebo. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1. Postacie są monumentalne, utworzone z jasnych i prostych kształtów, zastygłe w ruchu. 2. Obraz posiada symetryczny układ – każda z postaci jest usytuowana na tle fragmentu ściany, a pośrodku przestrzeń otwiera się na błękitny , nieskończony pejzaż. 3. Grający na fletni ukazany jest w pozycji siedzącej, zastygłej podczas gry. 4. Przysłuchujący się grze mężczyzna stoi w kontrapoście, nawiązując do klasycznej postawy stosowanej głównie w rzeźbie.
Ilustracja interaktywna o kształcie pionowego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Fletnia Pana”. Ukazuje dwóch mężczyzn w spodenkach. Jeden z nich siedzi, grając na fletni Pana. Drugi stoi po lewej stronie i przysłuchuje się grze. Prawą nogę ma lekko wysuniętą i ugiętą w kolanie. Na udzie trzyma prawą dłoń. Za postaciami widoczne są symetrycznie rozmieszczone ściany. Pomiędzy nimi widoczna jest tafla wody i niebieskie niebo. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1. Postacie są monumentalne, utworzone z jasnych i prostych kształtów, zastygłe w ruchu. 2. Obraz posiada symetryczny układ – każda z postaci jest usytuowana na tle fragmentu ściany, a pośrodku przestrzeń otwiera się na błękitny , nieskończony pejzaż. 3. Grający na fletni ukazany jest w pozycji siedzącej, zastygłej podczas gry. 4. Przysłuchujący się grze mężczyzna stoi w kontrapoście, nawiązując do klasycznej postawy stosowanej głównie w rzeźbie.
Pablo Picasso, „Fletnia Pana”, 1923, Musée Picasso, Paryż, Francja, gnosis.art.pl. CC BY 3.0.
W latach 1925‑1935 Picasso malował obrazy, które nawiązywały do twórczości surrealistów. Jego dzieła z tego okresu odznaczały się spotęgowana dynamiką oraz przewarzaniem motywów już istniejących we wcześniejszym okresie twórczości. Artysta często eksperymentował, nawiązując do kubizmu. W jego obrazach pojawiły się także płaskie plamy barwne z wyraźnie zaakcentowanym konturem. Najbardziej znanym dziełem z tego okresu jest Dziewczyna przed lustrem z 1932 roku – portret Marie‑Thérèse Walter, ówczesnej kochanki artysty. W tym samym roku sportretował ją w obrazie Sen, utrzymany w manierze surrealistycznej i przypominający dzieła fowistyczne. W czasie pobytu w Hiszpanii Pablo Picasso stworzył wiele kompozycji na temat corridy, które w latach 1935–36 kontynuował w cyklu Minotauromachia.
RCJ1fmZErilwX1
Ilustracja interaktywna o kształcie poziomego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Dziewczyna przed lustrem”. Ukazuje namalowaną abstrakcyjnie, stojącą przed lustrem postać kobiecą oraz wiszące przed nią owalne lustro, w którym odbija się jej wizerunek. Odbicie różni się od faktycznego wyglądu dziewczyny pod względem kolorystycznym. Tło jest żółto czerwone w geometryczne romby z punktem w każdym z nich. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1. Obraz podzielony jest na dwie części – dziewczynę stojącą przed lustrem i jej odbicie w zwierciadle. 2. Kobieta przed lustrem jest młoda i piękna, ma gładką cerę i wyraziste oczy. 3. Kolory w odbiciu są ciemne i sprawiają, że dziewczyna wygląda bardzo staro.
Ilustracja interaktywna o kształcie poziomego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Dziewczyna przed lustrem”. Ukazuje namalowaną abstrakcyjnie, stojącą przed lustrem postać kobiecą oraz wiszące przed nią owalne lustro, w którym odbija się jej wizerunek. Odbicie różni się od faktycznego wyglądu dziewczyny pod względem kolorystycznym. Tło jest żółto czerwone w geometryczne romby z punktem w każdym z nich. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1. Obraz podzielony jest na dwie części – dziewczynę stojącą przed lustrem i jej odbicie w zwierciadle. 2. Kobieta przed lustrem jest młoda i piękna, ma gładką cerę i wyraziste oczy. 3. Kolory w odbiciu są ciemne i sprawiają, że dziewczyna wygląda bardzo staro.
Pablo Picasso, „Dziewczyna przed lustrem”, 1932, Museum of Modern Art, New York, Stany Zjednoczone, moma.org, CC BY 3.0.
R9eNdCmJ6cU5F1
Ilustracja interaktywna o kształcie pionowego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Sen”. Ukazuje kobietę siedząca na czerwonym fotelu ujętą w połowie postaci. Postać jest namalowana schematycznie, płaską plamą barwną. Bluzka odsłania lewe ramie kobiety. Żółta głowa ze złotymi włosami przechyla się w lewo, spoczywając na ramieniu. Ręce ma złożone do środka. Tło po lewej stronie jest zielone, a po prawej czerwone, dekorowane kwiatami w rombach. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1. Obraz przedstawia 22‑letnią kochankę Picassa, Marie‑Thérèse Walter w erotycznej zadumie. 2. Ręce dziewczyny łączą się na zetknięciu jej nóg i tworzą trójkąt – symbol kobiecej anatomii. 3. Lewa pierś jest w połowie odkryta, podkreśla zmysłowość aktu. 4. Twarz jest zaprezentowana zarówno w widoku z przodu, jak i profilu.
Ilustracja interaktywna o kształcie pionowego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Sen”. Ukazuje kobietę siedząca na czerwonym fotelu ujętą w połowie postaci. Postać jest namalowana schematycznie, płaską plamą barwną. Bluzka odsłania lewe ramie kobiety. Żółta głowa ze złotymi włosami przechyla się w lewo, spoczywając na ramieniu. Ręce ma złożone do środka. Tło po lewej stronie jest zielone, a po prawej czerwone, dekorowane kwiatami w rombach. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1. Obraz przedstawia 22‑letnią kochankę Picassa, Marie‑Thérèse Walter w erotycznej zadumie. 2. Ręce dziewczyny łączą się na zetknięciu jej nóg i tworzą trójkąt – symbol kobiecej anatomii. 3. Lewa pierś jest w połowie odkryta, podkreśla zmysłowość aktu. 4. Twarz jest zaprezentowana zarówno w widoku z przodu, jak i profilu.
Pablo Picasso, „Sen”, 1932, kolekcja prywatna, wikimedia.org, domena publiczna.
Nie uważam, abym w swych różnych manierach używał elementów radykalnie odmiennych. Jeśli temat wymaga danych środków wyrazu, używam ich bez wahania. To nie są próby czy eksperymenty. Zawsze, gdy mam coś do powiedzenia, mówię o tym w sposób, który uważam za dobry. Różne motywy wymagają różnych metod. Nie oznacza to ewolucji czy postępu, ale zgodność pomiędzy tym, co pragnie się wyrazić, a środkami wyrażenia idei.
Źródło: Maria Rzepińska, Siedem wieków malarstwa europejskiego, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1986, s. 446
Powojenna twórczość Picassa
II wojnę światową Picasso spędził we Francji, dalej malując, ale z powodu uznania jego sztuki za nieodpowiednią przez nazistowskich okupantów nie brał udziału w wystawach. W 1948 roku jedyny raz odwiedził Polskę, wziął udział w Światowym Kongresie Intelektualistów w Obronie Pokoju, odbywającym się we Wrocławiu. Picasso przez całe życie był pacyfistą i człowiekiem lewicy, należał do Francuskiej Partii Komunistycznej. Malarz odwiedził także Warszawę. Wizytując w towarzystwie pary architektów, Heleny i Szymona Syrkusów, nieukończony, wielorodzinny blok na Woli, wykonał na ścianie jednego z mieszkań mural przedstawiający Syrenkę warszawską, zniszczony w roku 1953.
RBkXnQQW0fDHR1
Ilustracja o kształcie poziomego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Rysunek Syrenki warszawskiej”. Na jasnym tle znajduje się wizerunek Syrenki Warszawskiej, wykonany cienką linią bez światłocienia. Praca wykonana jest schematycznie, nie odzwierciedla dokładnie Syrenki, a jedynie profil jej twarzy, zarys włosów, biust i ogon. Postać trzyma w lewej dłoni tarczę, a w prawe młotek. . Po lewej stronie znajduje się sygnatura - autograf malarza i data.
Pablo Picasso, „Rysunek Syrenki warszawskiej”, 1948, gazeta.pl, CC BY 3.0.
Obrazem o zdecydowanie antywojennej wymowie była Masakra w Korei z roku 1951. Artysta krytykował w nim udział wojsk amerykańskich w wojnie koreańskiej. Kompozycja nawiązuje do malowidła Francisco Goi Rozstrzelanie powstańców madryckich 3 maja 1808 roku, przedstawiającego rozstrzelanie hiszpańskich cywilów przez wojska napoleońskie.
RGPPChlNnt6xv1
Ilustracja o kształcie poziomego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa „Masakra w Korei”. Na obrazie przedstawione są dwie grupy osób. Po prawej stronie znajdują się egzekutorzy z wycelowanymi karabinami w znajdujące się po przeciwnej stronie ofiary. Ofiarami są ukazane w akcie kobiety z dziećmi. Egzekutorzy mają na głowach kaski. Za postaciami znajdują się zielono-szare wzgórza. Niebo ma kolor jasny, szaro-zielony.
Pablo Picasso, „Masakra w Korei”, 1951, w Musée Picasso, Paryż, Francja, wikimedia.org, domena publiczna.
W 1957 roku Picasso wykonał cykl 58 obrazów nawiązujących do dzieła Las Meninas Diego Velázqueza z 1656 roku. Poddał to arcydzieło hiszpańskiego malarstwa dogłębnej analizie, reinterpretując je i odtwarzając w kilkunastu różnych wersjach. Wszystkie figury z płótna Velázqueza są obecne, zostały im przypisane te same role i zajmują podobne pozycje. Cała seria zachowana jest w Muzeum Picassa w Barcelonie.
R1Q7J59oon9Qy1
Ilustracja interaktywna o kształcie poziomego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa, „Las Meninas. Jest to abstrakcyjna wersja dzieła Velazqueza pod tym samym tytułem. Ukazuje wnętrze z drzwiami w tle. Po lewej przy sztalugach stoi malarz, obok panny z królewskiego dworu. Dalej na lewo wycięty pies i rysunek dziecka. Na ścianie z tyłu wiszą obrazy i znajduje się lustro, w którym odbijają się postacie. W otwartych drzwiach stoi postać. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1.
Picasso stosuje czarną, szarą i białą paletę barw.
, 2.
Portret Velázqueza jest większy niż w obrazie barokowym i posiada dwie palety zamiast jednej – Picasso oddaje hołd mistrzowi.
, 3.
U Picassa światło wpada do wnętrza, atmosfera jest bardziej wyciszona w oryginale Velázqueza.
Ilustracja interaktywna o kształcie poziomego prostokąta przedstawia obraz Pabla Picassa, „Las Meninas. Jest to abstrakcyjna wersja dzieła Velazqueza pod tym samym tytułem. Ukazuje wnętrze z drzwiami w tle. Po lewej przy sztalugach stoi malarz, obok panny z królewskiego dworu. Dalej na lewo wycięty pies i rysunek dziecka. Na ścianie z tyłu wiszą obrazy i znajduje się lustro, w którym odbijają się postacie. W otwartych drzwiach stoi postać. Dodatkowo na ilustracji zostały zamieszczone informacje: 1.
Picasso stosuje czarną, szarą i białą paletę barw.
, 2.
Portret Velázqueza jest większy niż w obrazie barokowym i posiada dwie palety zamiast jednej – Picasso oddaje hołd mistrzowi.
, 3.
U Picassa światło wpada do wnętrza, atmosfera jest bardziej wyciszona w oryginale Velázqueza.
Pablo Picasso, „Las Meninas”, 1957, Museo Picasso, Barcelona, Hiszpania, wikipedia.org, domena publiczna.
Pablo Picasso nie był wierny jednej stylistyce, przez całe życie poszukiwał nowych from wyrazu. Należy podkreślić jego stałą inspirację malarstwem innych mistrzów – od twórców renesansowych, aż po jemu współczesnych. Jego twórczość zrewolucjonizowała sposób myślenia sztuce, jest poświadczeniem nowatorstwa i dokumentem współczesności.
![Audiobook Od Portretu Gertrudy Stein do Panien z Awinionu. Aż do lata 1906 roku Picasso pracował długo, uparcie i bez zadowalających go rezultatów nad portretem amerykańskiej pisarki, Gertrudy Stein. „Gruba, krótka, masywna, o pięknej głowie; mocna, o rysach szlachetnych, wyrazistych, regularnych; o oczach inteligentnych, przenikliwych, dowcipnych. Umysł jasny, klarowny. Głos męski, jak i całe zachowanie" . Picasso zaproponował jej pozowanie zaraz po zawarciu pierwszej znajomości, co było o tyle niezwykłe, że ostatni raz malował ponoć z modela, kiedy miał lat szesnaście. Do wiosny 1906 roku odbyli dziewięćdziesiąt posiedzeń, portret jednak wciąż jeszcze nie był ukończony. Pewnego dnia Picasso zdrapał całą głowę. „Nic już nie widzę, kiedy na Panią patrzę" powiedział z wściekłością. Odstawił płótno i więcej już do niego nie wracał. Dopiero właśnie jesienią, od razu w ten sam dzień, kiedy wrócił z Hiszpanii, „wziął paletę i bez wahania, z pamięci, nie widząc Gertrudy Stein, namalował głowę". Głowa ta, o kamiennej twarzy, ostro wykrojonych powiekach i nieruchomych, pozbawionych spojrzenia oczach, bliższa była archaicznej rzeźbie niż współczesnemu portretowi. Sama Gertruda Stein dostrzegała w niej powrót do „hiszpańskości". Późniejsi komentatorzy twórczości Picassa mówią o wpływach rzeźby staroiberyjskiej, z którą artysta mógł się stykać w czasie swych letnich pobytów w Katalonii. Nieco inną sugestię wysunął Adolf Basler w sarkastycznym przypisie do swej książki z 1926 roku. Insynuując w nim Picassowi tchórzliwe zaparcie się Apollinaire'a w krytycznym momencie po aresztowaniu poety w 1911 roku, robił równocześnie przejrzystą aluzję do afery ze statuetkami, które, zdaniem krytyka, miały stanowić bezpośrednie źródło „jednej z jego niezliczonych manier (maniery fenickiej)" . Chodziło o obiekty, które sekretarz Apollinaire'a, Góry Pióret, wyniósł kiedyś niepostrzeżenie z Luwru i sprzedał Picassowi. (…) Zmianę, która dokonywała się w malarstwie Picassa, otoczenie jego uprzytomniło sobie po zobaczeniu Panien z Awinionu malowanych do wiosny 1907 roku i w końcu pozostawionych w stanie, który i sam artysta, i inni uważali za niedokończony. Tak też zapewne i było. Dokończyło Panny z Awinionu dopiero pełne i wszechstronne określenie problemów, które obraz ten stawiał i otwierał, a co za tym idzie — zastąpienie nowymi elementami wszystkiego tego, co samym swoim istnieniem rozbijał. (…) Wiosną 1907 roku mówiło się w Paryżu, że Picasso maluje czy namalował „coś asyryjskiego". Derain zapowiadał, że pewnego dnia Picasso powiesi się „za swoim wielkim obrazem". Braque (…) oświadczył Picassowi, że postępuje tak, jak ktoś, kto pił naftę i łykał pakuły, żeby wypluwać ogień. Picasso wyjątkowo długo tłumaczył mu swoje racje. Braque nie dawał się jednak przekonać. Niemniej jednak w jakiś czas potem namalował Wielki akt (1907), wskazujący wyraźnie, że argumenty Picassa, czy też sam obraz, zwyciężyły. Źródło: Narodziny Kubizmu [w:] Mieczysław Porębski, Kubizm. Wprowadzenie do sztuki XX wieku, PWN, Warszawa 1968, s. 31‑35](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1ODvToIFFF8w/1/1v1AYzWI3YkN9Ow2oXKkqOGLfW32VsVw.jpg)
