Socrealizm - sztuka w służbie porewolucyjnej ideologii

Element jest częścią modułowego podręcznika pt. "Sztuka przez wieki. Historia sztuki - zakres rozszerzony". Kliknij tutaj, aby przejść do spisu treści.

Materiał przedstawia pełne, przekrojowe omówienie socrealizmu jako doktryny artystycznej i kierunku w sztuce podporządkowanycch ideologii komunistycznej. Materiał ukazuje zarówno genezę realizmu socjalistycznego w ZSRR po 1934 roku, jak i jego rozwój w Polsce w latach 1949–1956. Analizuje funkcje propagandowe sztuki, jej podporządkowanie polityce oraz eliminację awangardy. W sposób szczegółowy omawia malarstwo, rzeźbę, plakat propagandowy i architekturę, wskazując ich wspólne cechy: monumentalizm, afirmację pracy fizycznej, gloryfikację kolektywu, idealizację przywódców oraz jednoznaczny, łatwy w odbiorze przekaz. W tekście pojawiają się liczne przykłady dzieł plastycznych - obrazów i rzeźb, m.in. Kobzdeja, Fangora, Krajewskiej, Krajewskiego, Zakrzewskiego, Szapocznikow wraz z ich omówieniem i wskazaniem funkcji propagandowych. Materiał podkreśla także rolę architektury jako narzędzia budowania „socjalistycznej treści w narodowej formie”, ze szczególnym uwzględnieniem Pałacu Kultury i Nauki oraz MDM‑u i iinnych dzieła. Całość stanowi syntetyczny, bogato ilustrowany przegląd sztuki socrealistycznej i jej ideologicznego zaplecza. AMteriał zawiera także teksty źródłowe oraz ćwiczenia sprawdzające wiedzę, zrozumienie zagadnień podejmowanych w materiale. 

Bibliografia

  • Źródło: Wojciech Włodarczyk, Socrealizm. Sztuka Polska w latach 1950–1954, Paryż 1986, s. 108–109.
  • Źródło: Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Cytat za: Ewa Toniak, Złota Encyklopedia PWN 2003.