Od redukcji formy do modułowych struktur w architekturze po 1945 roku
Habitat 67 – kompleks mieszkalny, Monreal, pocz. budowy 1967, Kanada
Źródło: Vassgergely, dostępny w internecie: Wikimedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Zadaniowa próba sił
Ćwiczenie 1
R163A4T1EXUL5
Zwróć uwage na nazwy i miasta, które są dołaczone do każdej budowli. Skojarz je z paaństwami, w których szczególnie rozwijały się kierunki.
Ćwiczenie 2
RL2JL44DR69OJ
Połącz w pary poszczególne kierunki/style modernizmu z odpowiadającą im charakterystyką. Konstruktywizm Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym. Metabolizm Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym. Strukturalizm Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym. Styl międzynarodowy Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym. Brutalizm Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym. Architektura organiczna Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym.
Połącz w pary poszczególne kierunki/style modernizmu z odpowiadającą im charakterystyką. Konstruktywizm Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym. Metabolizm Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym. Strukturalizm Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym. Styl międzynarodowy Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym. Brutalizm Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym. Architektura organiczna Możliwe odpowiedzi: 1. podkreślanie cech konstrukcyjnych budowli, stosowanie form architektonicznych w oparciu o analizę własności materiałów, geometryzacja kształtów; 2. funkcjonalność, rezygnacja z dekoracji, proste formy geometryczne, ściany dużych okien przedzielonych siatką stalowych profilów, lekkość; typowy przykład: przeszklony biurowiec; 3. struktura zabudowy traktowana jako organiczna tkanka komórkowa mogąca rozrastać się w dowolnym kierunku; 4. rozumienie miasta jako organizmu, który podlega nieustannym przemianom, tworzenie struktur nawiązujących do natury, łączenie elementów trwałych w postaci stabilnego szkieletu z mniej trwałymi, podatnymi na późniejsze przekształcenia; 5. uwydatnienie materiału, z którego wykonano budynek, masywne bloki surowego betonu, stosowanie betonu jako materiału do kształtowania różnorodnych form, monumentalizm; 6. kształtowanie budowli w ścisłym powiązaniu z otoczeniem naturalnym.
Źródło: online skills, cc0.
Zwróć uwagę na opis i skojarz do z nazwą stylu architektonicznego. Nazwa stylu podpowiadaa jego charaakter.
Ćwiczenie 3
RCXKDRM3PU7TA
Odpowiedz, jakie funkcje może pełnić jeden z modułów Central Management Building.
Odpowiedz, jakie funkcje może pełnić jeden z modułów Central Management Building.
Pamiętaj o funkcji tych pomieszczeń - miały być użyteczne i dostosowane do ludzkich potrzeb.
Polecenie 1
Porównaj sposób kształtowania formy w brutalizmie i minimalizmie. Scharakteryzuj stosunek obu tendencji do materiału, konstrukcji, geometrii i dekoracji, a następnie zilustruj swoje rozważania przykładami wybranych realizacji.
R1OSZXT62N331
Zwróć uwagę na to, co w obu tendencjach zostaje ograniczone lub usunięte, a co przeciwnie, zostaje mocno wyeksponowane.
Brutalizm i minimalizm wyrastały z modernizmu, lecz odmiennie odpowiadały na pytanie o rolę formy i materiału w architekturze.
Argumenty i przykłady
Minimalizm - redukcja formy, prostota geometrii, ograniczenie dekoracji i podporządkowanie kompozycji proporcji oraz światłu;
Tadao Andō, Dom Azumy - geometryczna, oszczędna bryła, surowy beton i precyzyjne podziały przestrzeni; **
Kościół Światła - ograniczenie środków formalnych i wykorzystanie światła jako podstawowego elementu kształtującego wnętrze;
brutalizm - eksponowanie konstrukcji, masywności bryły, materiału i jego naturalnej faktury;
Alison i Peter Smithsonowie, Sugden House - prosta, kubiczna bryła, nieotynkowana cegła i ograniczenie dekoracyjności;
Denys Lasdun - monumentalne, ciężkie bryły i wyrazista faktura betonu.
Wniosek: Obie tendencje odrzucały zbędną dekoracyjność, jednak minimalizm dążył przede wszystkim do formalnej redukcji, natomiast brutalizm uczynił konstrukcję i materiał ważnymi środkami ekspresji architektonicznej.
Polecenie 2
Wyjaśnij, w jaki sposób architekci po 1945 roku wykorzystywali materiał i konstrukcję do budowania charakteru swoich realizacji. Odwołaj się do co najmniej trzech przykładów i omów różnice w ich oddziaływaniu na odbiorcę.
R1EO72P1VFAOM
Rozważ nie tylko funkcję konstrukcyjną materiałów, lecz także ich ciężar, fakturę, przejrzystość oraz sposób odbijania lub przepuszczania światła.
Teza: W architekturze powojennej materiał i konstrukcja przestały być jedynie technicznym zapleczem budynku, a stały się istotnymi elementami jego wyrazu.
Argumenty i przykłady
Beton - masywność, ciężar, monumentalność. Le Corbusier, Notre Dame du Haut w Ronchamp: beton wykorzystany do stworzenia ekspresyjnej, niemal rzeźbiarskiej bryły. Denys Lasdun, Królewskie Kolegium Lekarzy i Królewski Teatr Narodowy: eksponowanie betonowej konstrukcji i jej faktury.
Cegła - surowość i naturalność materiału: Sugden House.
Szkło - lekkość, przejrzystość, otwarcie budynku na otoczenie: Glass House Philipa Johnsona.
Beton i światło - budowanie nastroju oraz organizowanie percepcji przestrzeni: Kościół Światła Tadao Andō.
Wniosek Różnorodne traktowanie materiałów pozwoliło architektom uzyskiwać odmienne efekty: od ciężaru i monumentalności po przejrzystość, ascetyczność i kontemplacyjny charakter przestrzeni.
Polecenie 3
Scharakteryzuj założenia metabolizmu japońskiego i strukturalizmu. Zestaw oba kierunki pod względem sposobu organizowania przestrzeni, stosunku do modułu oraz możliwości rozwoju i przekształcania budynku.
R16RTEV3S68SM
Poszukaj związku między budynkiem a organizmem. Zwróć uwagę na powtarzalne elementy oraz możliwość tworzenia większych struktur z mniejszych jednostek. Przywołaj odpowiednie realizacje.
Teza: Metabolizm i strukturalizm próbowały odejść od wizji architektury jako niezmiennej, zamkniętej całości, poszukując bardziej elastycznych sposobów organizowania przestrzeni.
Argumenty i przykłady
Metabolizm: pojmowanie miasta i architektury jako organizmu podlegającego przemianom; połączenie trwałych elementów konstrukcyjnych z elementami możliwymi do wymiany. Kisho Kurokawa, Nakagin Capsule Tower: betonowy szkielet i dołączone modułowe kapsuły. Kenzo Tange, Yamanashi Press and Radio Center: organizacja budynku wokół trwałych elementów konstrukcyjnych.
Strukturalizm: tworzenie większej całości z powtarzalnych jednostek, dostosowywanie przestrzeni do potrzeb użytkowników. Moshe Safdie, Habitat 67: zestawienie modułowych jednostek mieszkalnych w rozbudowaną strukturę. Herman Hertzberger, Central Management Building: połączenie powtarzalnych modułów i przestrzeni wspólnych.
Wniosek: Metabolizm silniej akcentował możliwość przemian i wymiany elementów, natomiast strukturalizm koncentrował się na tworzeniu społecznych i funkcjonalnych struktur z powtarzalnych modułów.
Polecenie 4
Oceń, czy architektura po 1945 roku zerwała z wcześniejszymi zasadami modernizmu, czy raczej twórczo je przekształciła.
RJ5497U3O2J3Z
Rozważ różne sposoby traktowania formy, materiału, konstrukcji, światła i przestrzeni, a swoją ocenę uzasadnij przykładami. Zestaw modernistyczne założenia funkcjonalności i redukcji dekoracji z późniejszymi eksperymentami formalnymi i konstrukcyjnymi.
Teza: Architektura po 1945 roku w dużej mierze kontynuowała idee modernizmu, lecz poddawała je coraz bardziej zróżnicowanym interpretacjom.
Argumenty i przykłady
Kontynuacja modernizmu: funkcjonalność, prostota, ograniczenie dekoracji. Brutalizm: rozwinięcie modernistycznej szczerości konstrukcji poprzez eksponowanie betonu i jego faktury.
Minimalizm: dalsza redukcja formy - realizacje Tadao Andō. Tadao Andō, Kościół Światła: wykorzystanie światła do budowania doświadczenia przestrzeni, nie tylko do jej oświetlania.
Metabolizm: rozwinięcie modernistycznego myślenia o funkcjonalności poprzez koncepcję zmiennego, rozwijającego się miasta. Kisho Kurokawa, Nakagin Capsule Tower: próba dostosowania architektury do dynamicznych zmian społecznych i technologicznych.
Strukturalizm i Habitat 67: poszukiwanie nowych sposobów organizowania przestrzeni mieszkalnej za pomocą modułów.
Wniosek: Architektura powojenna nie odrzuciła modernizmu. Przejęła jego podstawowe idee, funkcjonalność, prostotę, znaczenie konstrukcji, lecz rozwinęła je w wielu kierunkach, nadając większe znaczenie materiałowi, światłu, doświadczeniu użytkownika oraz elastyczności przestrzeni.