R1M3ME2HGCDDX
Fotografia przedstawia mozaikę. W części centralnej widoczna jest postać Matki Boskiej z dzieckiem na rękach. Po prawej i lewej stronie widać monarchów w koronach. Jeden z nich trzyma worek, drugi zwój. Ofiarowują je Matce Boskiej. Wokół głów wszystkich postaci widać złote nimby.

Mistycyzm, symbolika i sacrum w sztuce bizantyjskiej

Panorama mozaiki nawy południowej, San Apollinare Nuovo, VI w., Rawenna, Włochy
Źródło: Chester M. Wood, dostępny w internecie: Wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 4.0.

Przestrzeń do odkrycia

Wyobraź sobie przestrzeń, w której światło nie tylko oświetla wnętrze, lecz także wydobywa z niego coś więcej, jakby prowadziło wzrok ku miejscom, których nie da się opisać zwykłymi słowami. Przestrzeń, w której obraz nie jest dekoracją, lecz czymś, co ma własny rytm, własną logikę i własną obecność. W Bizancjum takie obrazy nie powstawały przypadkiem. Tworzono je z myślą o tym, by działały inaczej niż wszystko, co znano wcześniej, by nie opowiadały, lecz odsłaniały, nie przedstawiały, lecz zapraszały do doświadczenia.

Co sprawiało, że patrzenie na nie było czymś więcej niż tylko oglądaniem? Dlaczego właśnie tam rozwinęła się sztuka, która przez wieki kształtowała wyobraźnię całych społeczeństw? I jak to możliwe, że do dziś potrafi wywołać wrażenie, którego nie da się porównać z żadnym innym?

Można wejść do bizantyjskiej świątyni i poczuć, że obrazy, choć nieruchome, mają w sobie coś, co wykracza poza zwykłe przedstawienie. Co sprawia, że działają inaczej niż wszystkie inne, jakie znamy? I dlaczego właśnie w Bizancjum nadano im tak wyjątkową rolę? Tego odkryjesz, gdy przyjrzysz się temu, co czeka dalej.