RM6UZAGOGV9OK
Baner ukazuje człowieka paleolitycznego podczas wykonywania malowidła na skale. W dłoni trzyma narzędzia do nanoszenia barwnika i maluje zwierzęta. Temat: Prehistoryczne Kaplice Sykstyńskie - malowidła naskalne.

Malowidła naskalne - prehistoryczne Kaplice Sykstyńskie

Człowiek wykonujący malowidło naskalne
Źródło: Tadeusz Banowski, domena publiczna Ilustracja wygenerowana za pomocą narzędzia OpenAI.

Słownik pojęć

aerograf
aerograf

przyrząd do rozpylania farb za pomocą sprężonego powietrza.

archeologia
archeologia

nauka zajmująca się badaniem dziejów i kultury dawnych społeczeństw na podstawie wykopalisk .

faktura
faktura

charakterystyczna powierzchnia dzieła malarskiego, graficznego, rzeźbiarskiego, obiektu rzemiosła artystycznego itp., zależna od charakteru tworzywa, techniki i indywidualnego stylu artysty.

hematyt
hematyt

z gr. haema (haima) - krew; haimatites - krwisty, minerał będący jedną z najbogatszych rud żelaza o czerwonej barwie.

ikonografia
ikonografia

(gr. eikṓn – obraz,  gráphō – piszę), dziedzina badań historii sztuki, której zadaniem jest opis i interpretacja elementów treściowych i symbolicznych w dziełach sztuki.

kultura grawecka
kultura grawecka

górnopaleolityczna kultura archeologiczna, występująca od 32 do 20 tysięcy lat p.n.e.; nazwa pochodzi od znalezisk w La Gravette w departamencie Dordogne w południowo‑zachodniej Francji.

kultura magdaleńska
kultura magdaleńska

krąg kultur paleolitu górnego rozwijających się w strefie wyżynnej Europy od północnej Hiszpanii po Małopolskę 17–12 tys. lat temu.

kultura solutrejska
kultura solutrejska

archeol. kultura paleolitu górnego (21–18 tys. lat temu) występująca na terenach Francji i północnej Hiszpanii; nazwa pochodzi od miejscowości Solutré w pobliżu Mâcon (departament Saône‑et‑Loire, Francja).

ochra
ochra

1. kolor żółtobrunatny 2. glinka o żółtym lub brunatnym zabarwieniu służąca do wyrobu farb 3. żółta lub brunatna farba otrzymywana z tej glinki.

oniryzm
oniryzm

[gr. óneiros ‘sen’, ‘marzenie senne’], tendencja w literaturze, sztukach plast. i filmie polegająca na kreowaniu rzeczywistości na wzór snu i nawiązywaniu w budowie utworu do reguł rządzących marzeniem sennym.

paleoantropologia
paleoantropologia

nauka zajmująca się badaniem budowy i rozwoju człowieka oraz ras ludów z okresu prehistorycznego.

paleontologia
paleontologia

nauka zajmująca się badaniem historii życia na Ziemi na podstawie szczątków i śladów życia organizmów roślinnych i zwierzęcych.

paradygmat
paradygmat

przyjęty sposób widzenia rzeczywistości w danej dziedzinie, doktrynie itp.

pigment
pigment

materiał barwiący, drobno sproszkowana substancja barwiąca, nie rozpuszczalna w spoiwie; wytwarzany z różnych substancji nieorganicznych, naturalnych i sztucznych.

polichromia
polichromia

(od gr. polychrótnos - wielobarwny) 1. wielobarwne malowidła zdobiące ściany, stropy lub sklepienia budowli; 2. dekoracja malarska rzeźby i wyrobów rzemiosła artystycznego; p. utrzymuje się w rzeźbie ludowej.

REM
REM

faza snu, której towarzyszą szybkie ruchy gałek ocznych.

rytuał
rytuał

[łac. ritus ‘zwyczaj’, ‘przepis’], czynności o charakterze symbolicznym, realizowane według ściśle określonych, sformalizowanych reguł, stanowiące zewnętrzną formę społecznie doniosłego aktu; początkowo rytuał był traktowany jako synonim obrzędu; później zaczęto go odnosić zwłaszcza do praktyk religijnych i zabiegów magicznych.

strop
strop

1. sufit w okazałym gmachu, w okazałej sali 2. poziomy element konstrukcyjny oddzielający poszczególne kondygnacje budynku 3. górna powierzchnia warstwy skalnej lub jaskini, groty.

UNESCO
UNESCO

(skrót od: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization – Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury.

walor
walor

zróżnicowane natężenie tonu barwy lub stopnia względnej jasności barwy w malarstwie i grafice. 

bg‑green

Bibliografia

Źródła pisane

Opracowania naukowe i monografie
  • Bahn, Paul G., Prehistoric Art, Cambridge University Press, 2003

  • Clottes, Jean, Cave Art, Phaidon Press, 2008

  • Leroi‑Gourhan, André, Préhistoire de l’art occidental, Mazenod, 1965

  • Lewis‑Williams, David, The Mind in the Cave: Consciousness and the Origins of Art, Thames & Hudson, 2002

  • Lorblanchet, Michel, Cave Art: A Guide to the Decorated Ice Age Caves of Europe, Abrams, 1992

Publikacje muzealne i katalogi
  • Musée National de Préhistoire (Les Eyzies‑de‑Tayac) 

  • Musée d’Altamira 

  • Centre National de Préhistoire 

Źródła internetowe

https://whc.unesco.orghttps://archeologie.culture.gouv.frhttps://www.britishmuseum.or