(wł. jasne‑ciemne) termin używany w odniesieniu do dzieł sztuki na oznaczenie światłocienia lub malarstwa światłocieniowego, odnosi się do wyraźnych kontrastów tonalnych, często stosowanych w celu zasugerowania objętości i modelunku przedstawianych postaci.

stopniowe przechodzenie od jasnych do ciemnych tonów w celu modelowania formy.

(ikono- + -grafia) nauka pomocnicza historii sztuki, powstała w XIX w.; zajmuje się głównie rozpoznaniem, klasyfikacją tematów ikonograficznych, badaniem ich stałości, powstaniem wariantów ikonograficznych i motywów, a także odczytaniem treści symboli, personifikacji, atrybutów itp.; pomaga w ustaleniu datowania dzieł sztuki, czasami ich autentyczności; 2) zbiór dzieł sztuki, głównie malarstwa i fotografii stanowiący dokumentację danego tematu, osoby, miejsca lub zagadnienia.

duży rysunek przygotowawczy do malowidła lub fresku.

(figura piramidale) kształt piramidy, w który zamknięta jest kompozycyjnie główna grupa figur, obrazu; termin stosowany przede wszystkim w odniesieniu do malarstwa włoskiego dojrzałego renesansu .

(daw. niem. (g) lacieren, z franc. glacer) przezroczysta warstwa wykończeniowa farby, położona na powierzchni obrazu olejnego lub temperowego, zmieniająca zabarwienie partii pokrytej laserunkiem; farby laserunkowe otrzymuje się bądź przez użycie laserunkowych pigmentów, bądź przez zwiększenie ilości spoiwa w stosunku do ilości pigmentu kryjącego, czy przez użycie barwnika rozpuszczonego w spoiwie. Laserowanie znane było już w starożytności; w średniowieczu stosowane początkowo do pokrywania srebra mającego naśladować złoto, a od XVI w. w partiach malowanych obrazu. 

statek powietrzny (aerodyna) o skrzydłach ruchomych, naśladujących ruchy skrzydeł ptaka.

oparta na zasadzie pozornego zmniejszania się przedmiotów w miarę ich oddalania się od oka oraz pozornej zbieżności ku horyzontowi wszelkich linii biegnących w głąb oka (zw. także perspektywą geometryczną, zbieżną lub centralną), tzn. obserwacja powstałego na płaszczyźnie obrazu wywołuje iluzję postrzegania takich samych stosunków przestrzennych jak podczas obserwacji rzeczywistej przestrzeni.

rodzaj perspektywy uwzględniający zjawisko, że z dużej odległości przedmioty nie tylko maleją, ale zmieniają także kolor; warstwa atmosfery dzielącej dalekie przedmioty od oka sprowadza ich kolor do szaroniebieskiej tonacji; zmiany w kolorze występują przeważnie w odniesieniu do barw ciemnych i zimnych, kolory jasne i ciepłe zachowują większą widoczność w oddaleniu. W celu wywołania sugestywnego złudzenia głębi pejzażu malarze niderlandzcy XVI w. wykształcili schemat barwny trójplanowy, w układzie: pierwszy plan - brunatny, drugi plan - ciepły zielony, trzeci plan - zimny niebieski.

wł. zadymione, mgliste, cieniowane - miękki modelunek malarski o łagodnych przejściach tonalnych i światłocieniowych, zacierający wyrazistość konturu, , sprawiający wrażenie oglądania malowidła przez mgłę lub dym.

jedna z faz przygotowawczych w procesie powstawania dzieła sztuki; studium różni się od szkicu bardzo szczegółowym opracowaniem.

(niem. Skizze, wł. schizzó) - 1) pierwsza realizacja koncepcji artystycznej (malarskiej, rzeźbiaarskiej itp.), która w dalszym opracowaniu ulega zmianom; ułatwia prześledzenie procesu twórczego (od szkicu do skończonego dzieła); 2) swobodnie wykonany rysunek, zwykle z natury, często mający charakter notatki służącej później przy malowaniu obrazu w pracowni; sprawdzian umiejętności techn. artysty, jego wrażliwości i umiejętności obserwacji; także potocznie każdy rysunek ołówkiem, akwarelą itp.