R1S8QVMB6R5LR
Barokowy obraz przedstawiający ciemne wnętrze przypominające tawernę. Przy stole siedzi kilku mężczyzn liczących monety; z prawej strony w półcieniu stoi Jezus, który wskazuje ręką na zaskoczonego młodzieńca. Przez okno wpada wąski promień światła, oświetlając twarze i dłonie postaci oraz podkreślając silny kontrast światła i cienia.

Z ciemności w światło - Caravaggio oraz jego włoscy i holenderscy naśladowcy

Michelangelo Merisi da Caravaggio, Powołanie świętego Mateusza, 1599‑1600, San Luigi dei Francesi, Rzym, Włochy
Źródło: Bijutsushitan, dostępny w internecie: Wikipedia.org, domena publiczna.

Znane treści, nowe cele

green
Już wiesz

Znasz już najważniejsze zjawiska w malarstwie dojrzałego renesansu i manieryzmu, które przygotowały grunt pod barokowy przełom. Wiesz, że był to czas intensywnych poszukiwań artystycznych, w których malarstwo osiągnęło wyjątkowy poziom doskonałości formalnej, a następnie weszło w fazę świadomego eksperymentu.

W dojrzałym renesansie potrafisz rozpoznać dążenie do harmonii, równowagi i idealnych proporcji, potrafisz określić znaczenie światłocienia modelującego formę, subtelnych przejść tonalnych oraz spójnej, jasnej kompozycji. Wiesz również, że malarstwo renesansowe dokonało rewolucji w przedstawianiu człowieka, który stał w centrum zainteresowania, był ukazywany zgodnie z ideą humanizmu i obserwacją natury. Potrafisz uzasadnić, że w porównaniu z epokami wcześniejszymi był to zasadniczy przełom w sposobie myślenia o sztuce. Wiesz także, że z renesansowego mistrzostwa wyrósł manieryzm, ale nie był jego prostą kontynuacją. Rozumiesz, że artyści tego nurtu świadomie zaczęli odchodzić od klasycznej harmonii i równowagi, traktując je jako punkt wyjścia do eksperymentu - wydłużania proporcji postaci, komplikowania póz, stosowania nienaturalnych skrótów perspektywicznych oraz nieoczywistych zestawień barwnych. 

Wiesz wreszcie, że zarówno dojrzały renesans, jak i manieryzm zmieniły status artysty. Malarz przestał być rzemieślnikiem, a stał się twórcą świadomym swojej roli, eksperymentującym z formą, treścią i znaczeniem obrazu. To właśnie te doświadczenia, poszukiwania i napięcia między harmonią a jej naruszeniem przygotowały grunt pod kolejną epokę i nowe rozumienie obrazu jako narzędzia silnego oddziaływania na widza.

red
Ćwiczenie 1

Omów cechy malarstwa dojrzałego renesansu oraz manieryzmu. Wskaż, w jaki sposób przedstawiciele tych epok wykorzystywali kompozycję, kolor i perspektywę, odnosząc się do wybranych dzieł. Zastanów się, w jaki sposób doświadczenia renesansu i manieryzmu przygotowały grunt pod barokowy przełom w sztuce.

R1MD1545C3P43
bg‑gray2
yellow
Nauczysz się
  • charakteryzować twórczość Caravaggia i wyjaśniać jej znaczenie dla rozwoju caravaggionizmu; 

  • wskazywać główne ośrodki rozwoju caravaggionizmu oraz ich specyfikę; 

  • wyjaśniać wpływ mecenatu na tematykę, funkcję i charakter dzieł Caravaggia

  • rozpoznawać i identyfikować dzieła Caravaggia oraz artystów włoskich i holenderskich tworzących w jego kręgu

  • przyporządkowywać obrazy do miejsc, w których się znajdują lub dla których zostały stworzone; 

  • określać tematy i motywy ikonograficzne w obrazach oraz rozpoznawać postacie z dzieł; 

  • analizować rozwiązania formalne obecne w wybranych dziełach; 

  • formułować wnioski wynikające z porównania różnych przedstawień i rozwiązań malarskich.