R1EL88KNK8HC8
Ilustracja o kształcie poziomego prostokąta przedstawia obraz Jana Steena „Wesoła rodzina”. Ukazuje scenę zbiorową w jadalni. W centrum przy stole siedzi rodzina. Wszyscy dorośli piją, jedzą i palą fajki. Towarzyszące im dzieci również sięgają po fajki oraz napoje. Scenie przypatruje się pies, stojący przed stołem. Na tle ściany znajduje się szafa z ustawionymi na niej: moździerzem, butelką, talerzem i szklanym naczyniem. Po lewej stronie znajduje się otwarte okno, przez które zagląda młodzieniec. Za oknem widoczny jest fragment pejzażu z budynkiem. Starszy mężczyzna śpiewa głośno, unosząc szklankę, kobiety śpiewają z kartki nie bacząc na działania dzieci. Steen stosuje szybkie pociągnięcia pędzla, kładzie nacisk na światłocień. Mężczyzna grający na dudach to autoportret artysty.

Sceny rodzajowe w ujęciu Pietera de Hoocha, Gerarda ter BorchaJana Steena

Jan Steen, Wesoła rodzina, 1668, olej na płótnie, Rijksmuseum, Amsterdam, Holandia
Źródło: commons.wikimedia.org Hannolans, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jan_Steen_Vrolijke_huisgezin.jpg [dostęp 21.07.2016], domena publiczna.

Znane treści, nowe cele

Już wiesz

Wiesz już, że zanim pojawił się barok, malarstwo północne od dawna interesowało się codziennością. Znasz obrazy Pietera Bruegla starszego, który potrafił ukazywać życie zwykłych ludzi z niezwykłą uważnością. Wiesz, że jego sceny wiejskich zabaw, pracy i świąt nie były tylko zapisem wydarzeń, lecz także opowieścią o rytmie życia, naturze i ludzkich zachowaniach. Rozumiesz, że to właśnie tam narodziła się potrzeba przedstawiania codzienności jako tematu godnego malarskiej uwagi.

Wiesz także, że jeszcze wcześniej malarze północy rozwijali umiejętność obserwacji świata. Znasz dzieła Jana van Eycka, w których każdy przedmiot, tkanina czy odbicie światła zostały przedstawione z niezwykłą dokładnością. Potrafisz zauważyć, że ta precyzja i zamiłowanie do detalu stworzyły podstawy dla późniejszych scen rodzajowych, w których codzienność miała być ukazana z pełną wiarygodnością.

Wiesz również, że w XVI wieku coraz częściej pojawiały się przedstawienia wnętrz, pracowni i domowych czynności. Znasz twórców takich jak Hans Holbein młodszy, którzy rozwijali sztukę portretu i przedstawiania postaci w otoczeniu pełnym znaczeń. Rozumiesz, że to właśnie wtedy zaczęto traktować przestrzeń codziennego życia jako miejsce godne malarskiej obserwacji.

Dzięki temu potrafisz już dostrzec, że malarstwo rodzajowe przed barokiem nie powstało nagle. Rozwijało się stopniowo, od precyzyjnej obserwacji świata, przez sceny życia codziennego, aż po intymne wnętrza. Te tradycje przygotowały grunt pod późniejszy rozwój malarstwa, w którym zwykłe czynności, światło dnia i ciche gesty stały się pełnoprawnymi tematami sztuki.

Nauczysz się
  • charakteryzować twórczość Pietera de Hoocha, uwzględniając jej cechy stylistyczne i tematyczne; 

  •  opisywać sceny rodzajowe przedstawione na jego obrazach, zwracając uwagę na kontekst i narrację; 

  • odczytywać ukryte znaczenia i symboliczne treści obecne w dziełach artysty; 

  • dokonywać analizy formalnej obrazów Hoocha, obejmującej kompozycję, światło, kolor i przestrzeń; 

  • porównywać wybrane obrazy Hoocha z dziełami Vermeera, wskazując podobieństwa i różnice w ujęciu tematu oraz w rozwiązaniach formalnych.