Jan Matejko - malarz dziejów, wizji i ludzkiego oblicza
Słownik pojęć
1) farba wodna o spoiwie rozpuszczalnym w wodzie, przeważnie z gumy arabskiej, często z dodatkiem miodu (farby miodowe), cukru lub gliceryny, które nadają elastyczność i ułatwiają pobranie farby wilgotnym pędzlem, nieodporna na światło, łatwo płowieje; 2) technika malarska, posługująca się farbami akwarelowymi kładzionymi najczęściej na papierze, pergaminie, także na kości słoniowej (miniatury), jedwabiu - w tradycyjnym malarstwie Dalekiego Wschodu i w Europie XVIII i XIX w., specjalnie do zdobienia wachlarzy; farba tworzy cienką przezroczystą warstwę, przez którą przebija kolor podłoża; technika wymagająca dużej precyzji ze względu na trudności dokonywania poprawek. Akwarelą posługiwano się często przy wykonywaniu szkiców i projektów obrazów; 3) obraz wielobarwny, malowany farbami akwarelowymi lub jednobarwny, np. malowany tuszem, bistrem lub sepią, tzw. lawowany (lawowanie).
od gr. polychrótnos - wielobarwny) 1) wielobarwne malowidła zdobiące ściany, stropy lub sklepienia budowli; znana w starożytności, występowała w kościołach wczesnochrześcijańskich i średniowiecznych.; charakterystyczna dla sztuki renesansu i baroku; należała do najczęściej stosowanych dekoracji wnętrz budowli sakralnych i świeckich, niekiedy zdobiła też fasady budowli; w XX wieku spotykana jako ozdoba elewacji reprezentacyjnych budynków; 2) dekoracja malarskiej rzeźby i wyrobów rzemiosła artystycznego; znana była w starożytności; w średniowieczu rozwinęła się również polichromowana rzeźba, głównie drewniana; p. utrzymuje się w rzeźbie ludowej.
1) pierwotnie zjazd na sejm całej szlachty, a nie tylko jej posłów; nazwę przyjęto z Węgier, gdzie odbywały się analogiczne zebrania sejmu na polu zwanym Rákos; 2) zbrojne wystąpienie szlachty przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód (np. rokosz Mikołaja Zebrzydowskiego); zebrana na rokosz szlachta zawiązywała konfederację.
medalion w kształcie tarczy lub półksiężyca, z wizerunkiem Matki Boskiej lub z godłem państwowym.
ugrupowanie polityczne w Galicji Zachodniej, głównie ziemiaństwa i wyższych urzędników (konserwatyści krakowscy), powstałe w latach 60. XIX w.