Akademizm w malarstwie - między ideałem a opowieścią historyczną. Twórczość Henryka Siemiradzkiego
Słownik pojęć
(gr. allēgoría - allēgoreín - mówić w przenośni, obrazowo) motyw lub zespół motywów, który poza znaczeniem dosłownym i bezpośrednio przedstawionym ma ukryte znaczenie dodatkowe, pozostawione domyślności czytelnika lub wyjaśnione przez autora.
w sztukach plastycznych, głównie w malarstwie i grafice: 1) gatunek obejmujący wyobrażenia widoków natury; 2) przedstawienie takiego widoku (obraz, rycina); postacie ożywiające krajobraz nazywa się sztafażem; krajobraz o przewadze motywów architektonicznych nazywa się wedutą, morskich - mariną; krajobraz skomponowany z motywów częściowo albo całkowicie wytworzonych w fantazji artysty nazywa się fantastycznym, idealnym lub kaprysem architektonicznym; twórca krajobrazów nazywany jest pejzażystą.
(franc. portrait) dawniej zwany też konterfektem, przedstawienie malarskie, rzeźbiarskie, graficzne lub rysunkowe wyglądu konkretnego człowieka (modela). Istnieją różne ujęcia portretowe: wizerunek głowy, popiersie, półpostać, ujęcie całopostaciowe (en pied); model może być przedstawiony z profilu, frontalnie (en face) lub „w trzech czwartych” (en trois quarts), tzn. częściowo zwrócony w bok. Najczęściej ukazany jest z akcesoriami, atrybutami jego stanu, władzy, zawodu (np. władca z insygniami, uczony z księgą itp.). Ważne jest upozowanie modela i sceneria, w której został przedstawiony. W portrecie reprezentacyjnym (np. dworskim) model może być wyobrażony na tronie lub stać w monumentalnej, godnej pozie, odziany w bogaty strój, z akcesoriami władzy lub stanowiska, pokazany na tle bogatej architektury lub udrapowanej kotary; odmianą portretu reprezentacyjnego jest portret konny. W portrecie niereprezentacyjnych ujęcie jest skromniejsze, uwaga skupiona na prostym oddaniu podobieństwa postaci lub jej cech psychologicznych. Ten rodzaj portretu nazywany bywa portretem realistycznym - niesłusznie, gdyż realistyczny bywa także portret reprezentacyjny. Wielopostaciowe portrety, ukazujące rodzinę (m.in. p. małżeński), krąg osób zaprzyjaźnionych, władcę ze swym dworem, członków bractwa cechowego, korporacji lub syndykatu, nazywane są portretami zbiorowymi (grupowymi).
przedstawienie w malarstwie, grafice, rzeźbie sceny z życia codziennego, również sceny związane ze zwyczajami lub obrzędami, a także z życiem towarzyskim. Znane już w starożytności (reliefy i drobna plastyka egipska, wazy greckie i etruskie, freski pompejańskie) i średniowieczu (rzeźbione głowice romańskie, miniatury); włoskie i francuskie malarstwo renesansowe podejmowało tematy rodzajowe bardzo rzadko; jako odrębny gatunek malarski rozwinęło się w xvi w., a w xvii w. W okresie baroku, zwłaszcza we Flandrii i Holandii, rozpowszechniło się również w innych krajach Europy; w xviii w. Występowało głównie w dwóch odmianach: jako scena ogrodowa, sielankowa oraz jako scena moralizatorska; w drugiej połowie xix wieku - szczyt popularności tematyki rodzajowej.
oficjalna, państwowa doroczna wystaw malarska w Paryżu zapewniająca artystom reklamę i uznanie, a wraz z tym możliwość sprzedaży obrazów wśród wpływowych mieszczan.