(wł. acąuaforte) technika graficzna druku wklęsłego; także odbitka otrzymana tą techniką. Rycinę wykonuje się przez odbijanie wytrawionego rysunku na płycie miedzianej lub cynkowej w prasie miedziorytniczej. (...) Po zakończonym trawieniu wymywa się werniks i na podgrzaną płytę metalową nakłada farbę drukarską, którą wyciera się z powierzchni płyty, tak że pozostaje ona tylko w głębi wytrawionych kresek; z tak przygotowanej płyty wykonuje się odbitkę w prasie pod dosyć silnym tłokiem, na wilgotnym papierze.

1) farba wodna o spoiwie rozpuszczalnym w wodzie, przeważnie z gumy arabskiej, często z dodatkiem miodu (farby miodowe), cukru lub gliceryny, które nadają elastyczność i ułatwiają pobranie farby wilgotnym pędzlem, nieodporna na światło, łatwo płowieje; 2) technika malarska, posługująca się farbami akwarelowymi kładzionymi najczęściej na papierze, pergaminie, także na kości słoniowej (miniatury), jedwabiu - w tradycyjnym malarstwie Dalekiego Wschodu i w Europie XVIII i XIX w., specjalnie do zdobienia wachlarzy; farba tworzy cienką przezroczystą warstwę, przez którą przebija kolor podłoża; technika wymagająca dużej precyzji ze względu na trudności dokonywania poprawek. Akwarelą posługiwano się często przy wykonywaniu szkiców i projektów obrazów; 3) obraz wielobarwny, malowany farbami akwarelowymi lub jednobarwny, np. malowany tuszem, bistrem lub sepią, tzw. lawowany.

kierunek w sztuce (głównie w malarstwie i rzeźbie) rozwijającej się w wieku XIX w kręgu oddziaływania oficjalnych instytucji: akademii sztuk pięknych, wystawowych salonów, urzędowego mecenatu, wyrastający z akademickiej teorii i praktyki warsztatowej, ukształtowanej i utrwalonej w poprzednich stuleciach. Akademie zaczęto zakładać w XVI wieku we Włoszech dla podniesienia społ. statusu i prestiżu artystów, potem także dla kształcenia młodzieży. Ostateczny kształt akademia uzyskała we Francji w czasach Ludwika XIV (Królewska Akademia Malarstwa i Rzeźby, założona  w 1648 roku) jako instytucja włączona w system administracji państwowej, organ patronatu nad sztuką, a także jej kontroli. Stworzono wówczas, w znacznym stopniu istniejące do dziś, formy instytucjonalnego zarządzania twórczością artystyczną: system nauczania według ustalonego programu, zasady eliminacji, konkursów i stypendiów, publiczne pokazy malarstwa. 

(niem. Faktur(a), z franc. facture) sposób kształtowania przez artystę lub wykonawcę projektu powierzchni dzieła malarskiego, graficznego, rzeźbiarskiego, przedmiotu rzemiosła artystycznego, zależny od charakteru tworzywa, techniki i narzędzi oraz właściwości stylu indywidualnego twórcy; w malarstwie zwłaszcza sposób nakładania farb na podłoże (faktura gładka, szorstka, impastowa);

kierunek w sztuce, przede wszystkim w malarstwie, rozwijający się gł. we Francji w latach 70. i 80. XIX wieku. Nazwa, użyta ironicznie przez krytyka L. Leroy w zamieszczonej na łamach pisma „Charivari” recenzji z pierwszej wystawy impresjonistów, otwartej 15 kwietnia 1874 w paryskim atelier fotograficznym F. Nadara, pochodziła od tytułu eksponowanego tamże obrazu C. Moneta „Impresja - wschód słońca” (1872), została później przyjęta przez grupę twórców i najwybitniejszych przedstawicieli: C. Moneta, A. Renoira, C. Pissarra, E. Degasa, A. Sisleja, B. Morisot, M. Cassat.

(łac. compositio - złożenie) sposób powiązania elementów formalnych dzieła (linii, brył, płaszczyzn, plam barwnych, rozłożenia światła i cienia), tak aby tworzyły całość zgodną z intencją twórcy; z pojęciem kompozycja wiąże się pojęcie schematu kompozycyjnego, tzn. stałego układu poszczególnych elementów kompozycyjnych, charakterystycznych dla danego kierunku, epoki itp. Na schemat kompozycyjny składają się: jego ramy zewnętrzne (np. otoczenie przestrzenne dzieła architektury lub rzeźby, rama malowidła) i wewnętrzne, wyznaczające zasięg przestrzenny samej kompozycji (np. kształt przestrzenny dzieła architektury lub rzeźby, figura planimetryczna zawierająca kompozycję obrazu), osie kompozycyjne, zazwyczaj ze sobą sprzężone (przecinające się równolegle, zbieżne itp.), podziały kompozycyjne, wprowadzające rozgraniczenia wewnątrz kompozycji i porządkujące ją, napięcia kierunkowe, sugerujące ruch rzeczywisty lub wyobrażeniowy itp. Schemat kompozycyjny (poza sztuką abstrakcyjną) nie jest nigdy schematem oderwanym, ale wynika z programu i celowości dzieła architektury czy rzemiosła artystycznego oraz z tematyki rzeźby lub obrazu, przyczyniając się do wydobycia pożądanych momentów treściowych; w zależności od charakteru schematu kompozycyjnego i jego czynników mówimy o kompozycji zamkniętej, otwartej, zwartej, luźnej, dynamicznej, statycznej, symetrycznej, diagonalnej itp.

sposób przedstawiania sytuacji przestrzennych na płaszczyźnie, wykorzystujący fakt, że dalszy z dwóch równoległych odcinków widać pod mniejszym kątem.

(franc. (en) plein air - (pod) gołym niebem) malowanie krajobrazu bezpośrednio z natury, w przestrzeni otwartej; do XIX wieku z natury wykonywano tylko szkice i studia rysunkowe, służące jako pomoc do kompozycji malowanych w pracowni; właściwy plener zapoczątkowała szkoła angielska na początku XIX wieku, był on też jednym z programowych założeń szkoły barbizońskiej i impresjonistów (krajobraz). Plenerem nazywa się też obrazowe akcje plenerowe, polegające na czasowych zgrupowaniach, zwykle w jednej miejscowości, malarzy czy rzeźbiarzy poświęcających się wspólnej pracy w plenerze.

dzieło sztuki o charakterze szkicowym, będące analizą szczegółowego tematu interesującego artystę.

(niem. Skizze, wł. schizzo) 1. pierwsza realizacja koncepcji artystycznej (malarstwa, rzeźby i tym podobnych), która w dalszym opracowaniu ulega zmianom; ułatwia prześledzenie procesu twórczego (od szkicu do skończonego dzieła); 2. swobodnie wykonany rysunek, zwykle z natury, często mający charakter notatki służącej później przy malowaniu obrazu w pracowni; sprawdzian umiejętności technicznych artysty, jego wrażliwości i umiejętności obserwacji; także potocznie każdy rysunek wykonany ołówkiem, akwarelą i tym podobnymi technikami.

(niem. Staffage) postacie ludzkie i zwierzęce - zazwyczaj niewielkie - lub skromne sceny rodzajowe, wprowadzane do kompozycji krajobrazowych w celu ich ożywienia lub upiększenia.