Słownik
Słownik
stosowana w malarstwie obok perspektywy linearnej, polega na wykorzystaniu w kompozycji malarskiej zjawiska, w którym złudzenie głębi, wywołane przez różne kolory jednakowo oddalone od obserwatora, jest rozmaite, np. czerwień i żółcień wydają się występować ku przodowi, błękit - cofać się w głąb.
rodzaj perspektywy zbieżnej, w której punkt zbiegu znajduje się w centrum obrazu.
(zwana także perspektywą geometryczną, zbieżną), przedstawienie rzeczywistości na płaszczyźnie, tak, żeby sprawiała poczucie głębi. Oparta jest na zasadzie pozornego zmniejszania się przedmiotów w miarę ich oddalania się od oka oraz pozornej zbieżności ku horyzontowi wszelkich linii biegnących w głąb oka.
termin w sztuce średniowiecznej; wielkość postaci uzależniona jest od ich znaczenia zgodnie z obowiązującym ówcześnie światopoglądem; np. fundator na planie pierwszym jest mniejszy od świętego na planie dalszym.
uwzględniająca zjawisko, że z dużej odległości przedmioty nie tylko maleją, ale zmieniają także kolor; warstwa atmosfery dzielącej dalekie przedmioty od oka sprowadza ich kolor do szaroniebieskiej tonacji; zmiany w kolorze występują przeważnie w odniesieniu do barw ciemnych i zimnych, kolory jasne i ciepłe zachowują większą widoczność w oddaleniu. W celu wywołania sugestywnego złudzenia głębi pejzażu malarze niderlandzcy XVI w. wykształcili schemat barwny trójplanowy, w układzie: pierwszy plan - brunatny, drugi plan - ciepły zielony, trzeci plan - zimny niebieski, (z francuskeigo perspectiue, [czytaj: perspektiułi] z późnołacińskiego: perspectiva [czytaj: perspektiwa] 'optyka').
umiejętność ukazywania trójwymiarowych przedmiotów na płaszczyźnie, zgodnie z prawami widzenia; przedstawienie trójwymiarowych przedmiotów na płaszczyźnie, tak aby patrzący na rysunek miał wrażenie głębi.
rodzaj perspektywy zbieżnej, w której punkt zbiegu znajduje się wysoko w stosunku do obrazu (np. powyżej linii horyzontu).
rodzaj perspektywy zbieżnej, w której punkt zbiegu znajduje się bardzo nisko. Sposób przedstawiania obiektów i postaci w widoku od dołu, częsty zwłaszcza w iluzjonistycznym malarstwie sklepień, zwany jest włoskim terminem di sotto in su (czytaj: di soto in su).
Słownik pojęć został opracowany na podstawie:
Kubalska‑Sulkiewicz K., Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 2002., s. 308‑309.
Bibliografia
Art now., Sztuka przełomu tysiąclecia, red. B. Reimschneider, U. Grosenick, Kolonia 2001.
Bandtke K., Czajka S., Problemy metodyczne wychowania plastycznego, Warszawa 1973.
Ferrari S., Sztuka XX wieku. Kierunki, twórcy, kontrowersyjne zjawiska artystyczne, nowe środki wyrazu, Warszawa 1999.
Ferrari S., Sztuka XX wieku, Warszawa 2002.
Fride Carrassat P., Style i kierunki w malarstwie, Warszawa 1999.
Hohensee‑Ciszewska H., Podstawy wiedzy o sztukach plastycznych, Warszawa 1982.
Kubalska‑Sulkiewicz K., Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 2002.