bg‑azure

Hiperrealizm

bg‑gray2

Hiperrealizm - co to znaczy? 

W sztuce lat 60. XX wieku pojawiły się tendencje do wiernego naśladowania rzeczywistości – z języka greckiego hyper oznacza „nad”, „ponad”.
Artyści wręcz fotograficznie, na wielkich płótnach odzwierciedlali przedmioty i codzienność z taką precyzją, że obrazy przypominały fotografie.

bg‑azure

Hiperrealizm

bg‑gray2

Na czym polega związek hiperrealistów z fotografią?

Ze względu na zainteresowanie hiperrealistów światłem - jego odbiciem i refleksami na różnych powierzchniach - fotografia umożliwiała im wnikliwą obserwację zatrzymanych w kadrze takich „momentów świetlnych”.

Aby oddać wierność detali, hiperrealiści często wspomagają się fotografiami malowanych obiektów, przenoszą je za pomocą rzutników lub skanów, a następnie precyzyjnie odwzorowują ostateczny obraz na płótnie za pomocą pędzla lub aerografuaeografaerografu

Malarze hiperrealistyczni jednak nie kopiowali całkowicie zgodnie z fotografią – chętnie dodawali do obrazów element nieistniejący w rzeczywistości.

Ćwiczenie 1
RMAFUB8OCMP5V
Źródło: ORE, domena publiczna.
R12PRUSTP6OJR
Źródło: ORE, domena publiczna.
bg‑azure

Hiperrealizm

bg‑gray2

Jak malowali hiperrealiści?

Wszystkie tekstury, powierzchnie, cienie i efekty świetlne malowali tak, aby były wyraziste. Dbali także o szczegółowość, dlatego używali projektorów multimedialnych, stosowali metodę siatki, która pomagała im wiernie oddać każdy detaldetaldetal.

W obrazach stosowali płynne przejścia jednego koloru (gradacjagradacjagradacja).
Na przykład prace Rona Kleemanna to zazwyczaj lśniące pojazdy, w których artysta skupiał się na detalachdetaldetalach, refleksach odbicia światła. Faktura jego dzieł jest gładka, lśniąca, a płynne przejścia zostały wykonane metodą laserunkulaseruneklaserunku.

R5gjLOtpOKL3B
Ron Kleemann, „Bentley”, 2008 r., kolekcja prywatna, anthonybrunelli.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Ron Kleemann, Bentley, Olej na płótnie, kolekcja prywatna, dostępny w internecie: https://www.anthonybrunelli.com/cheryl-kelley/ [dostęp 9.06.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Amman, teoretyk sztuki wyznaczył 6 kryteriów superrealizmu: wzorowanie się na fotografii, kompozycja na bazie rzutu, odrzucenie indywidualności artystycznej, precyzja rysunku, tematyka dnia codziennego oraz traktowanie zdjęcia jako bazy całego dzieła.

bg‑azure

Hiperrealizm

bg‑gray2

Jaka tematyka interesowała hiperrealistów? 

Szczególnym zainteresowaniem hiperrealistów w zakresie tematyki cieszyły się wystawy sklepowe z odbitymi w szybie widokami miejskimi, motoryzacja i produkty żywnościowe.
W malarstwie przedstawicielami są m.in.: Ron KleemannDon Eddy, Robert Gniewek, Richard Estes. W rzeźbie przedstawicielami byli m.in.: Duane Hanson czy Ron Mueck.

Zwróć uwagę na poniższe dwie prace – pierwsza jest dziełem malarstwa, druga - dziełem rzeźbiarskim.
Jakie byłoby Twoje pierwsze skojarzenie? Czy  pomyślałbyś/pomyślałabyś, że to fotografie?
Artyści hiperrealiści potrafili z fotograficzną dokładnością oddać to, co widzieli - taki był ich cel. Ponieważ prace wykonywane były przez nich przede wszystkim w pracowniach, w ich wiernej realizacji pomagały zdjęcia detali.detaldetali.
Duane Hanson w swojej rzeźbie zastosował technikę mieszaną, w której posłużył się m.in. silikonem.

bg‑azure

Hiperrealizm

bg‑gray2

Kilka przykładów dzieł hiperrealistów

Jeden z głównych przedstawicieli ruchu fotorealistycznego, Ron Kleemann,  jest znany ze swoich drobiazgowych obrazów samochodów wyścigowych, ciężarówek, samolotów i innych obiektów, które uważał za amerykańskie ikony.
Pracując bezpośrednio ze zdjęć, Kleemann interesował się obrazami, które rejestrują odbicia i dynamiczne kąty widzenia.

RCR4ACCNF6MHN
Ron Kleemann, „Motocykl 1”, olej na płótnie, 1971 r., Galeria Louisa K. Meisela, Nowy Jork, Stany Zjednoczone 
Źródło: artsy.net, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Dzięki stosowaniu celuloidu, silikonów i innych tworzyw sztucznych współcześni artyści tworzą hiperrealistyczne rzeźby, których faktura łudząco przypomina ludzką skórę. Na przykład Ron Mueck w gigantycznych rozmiarów rzeźbie „Maska II”  w wierny, realistyczny sposób oddał swoje podobieństwo.

R146FS4UG1JSC
Ron Mueck, „Maska II” („Autoportret”), 2001–2002 r., Muzeum Sztuki Nowoczesnej, San Francisco, Stany Zjednoczone
Źródło: mfah.org, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, San Francisco, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Don Eddy karierę rozpoczął od malowania tematów motoryzacyjnych na podstawie własnych fotografii. W latach 80. konstruował i fotografował misterne martwe natury składające się ze szkła, sztućców i zabawek ułożonych na odblaskowych szklanych półkach. Zamiast tworzyć realistyczne przedstawienie materii, Don Eddy na nowo zinterpretował obraz, przerysował kolory i połączył elementy kilku różnych fotografii. Choć wykonany w realistycznym stylu, obraz jest wytworem kreatywności i interpretacji artysty.

R1QOPELTK2HSE
Don Eddy, „Nowe buty dla H”, akryl na płótnie, 1973‑1974, Muzeum Sztuki, Cleveland,  Stany Zjednoczone 
Źródło: artdoneddy.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Robert Gniewek maluje sceny z amerykańskiej kultury przydrożnej połowy XX wieku i współczesne pejzaże miejskie. Artysta tworzy wielkoformatowe obrazy kin, moteli, stacji benzynowych, kawiarni i miejskich widoków znajdujących się zazwyczaj w rodzinnym Detroit. Utrwala ślady lat 40. i 50., przedstawiając je czasem jako zaniedbane i znużone, wyrażające nostalgię za minioną epoką. Łączy trzy lub cztery fotograficzne wizerunki swoich bohaterów.

R1JU6AB1JB96G
Robert Gniewek, „Rosie’s Diner #10”, olej na płótnie 2011 r., Kolekcja Roberta Manna 
Źródło: fineartconnoisseur.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1G1BAGHBP52V
Ewa Kuryluk, “Outlining my Shadow” (Obrys mojego cienia), 1978 r., Muzeum Narodowe, Poznań, fot.: David Henry
Źródło: commons.wikimedia.org Ekuryluk, licencja: CC BY 3.0.
bg‑azure

Hiperrealizm

bg‑gray2

Podsumowanie

Hiperrealizm powstał w II połowie XX wieku w Stanach Zjednoczonych.
Artyści hiperrealiści tworzyli przede wszystkim obrazy, ale także dzieła rzeźby.
Głównymi tematami dzieł hiperrealistycznych były karoserie pojazdów, witryny sklepowe, portrety.
Przy tworzeniu swoich prac artyści hiperrealiści często korzystali z fotografii.
Malarze i rzeźbiarze hiperrealizmu wykonywali swoje dzieła z dbałością o precyzyjne oddanie szczegółów.
Ewa Kuryluk to jedna z przedstawicielek hiperrealizmu w Polsce.

bg‑azure

Hiperrealizm

bg‑gray2

Więcej informacji na temat sztuki hiperrealizmu znajdziesz m.in. tutaj:

Fotorealizm
Fotorealizm

inaczej nowy realizm, hiperrealizm, nurt w sztuce; narodził się w latach 60. XX w. w Stanach Zjednoczonych jako odpowiedź na ekspresjonizm abstrakcyjny i być może na minimal art. Artyści starali się odzwierciedlać na płótnach rzeczywistość w jak najdrobniejszych szczegółach. Podstawą do tworzenia obrazu jest fotografia, którą przenosiło się na płótno ze wszystkimi szczegółami. 

Detal
Detal

szczegół, niewielka część większej całości.

Gradacja
Gradacja

stopniowanie; technika plastyczna polegająca na stopniowym, harmonijnym przejściu jednego odcienia koloru w drugi.

Detal
Detal

szczegół, niewielka część większej całości.

Laserunek
Laserunek

technika plastyczna (malarska) polegająca na malowaniu przezroczystymi, lekko zabarwionymi warstwami farb, kładzionymi na powierzchnię obrazu, zmieniającymi delikatnie kolorystykę dzieła. Wiele warstw laserunków daje efekt przestrzenności, głębi kolorów, przenikania i załamywania światła na obrazie.

Detal
Detal

szczegół, niewielka część większej całości.