Malarskie inspiracje w innych dziedzinach sztuki
Poetycka twórczość inspiruje się również sztuką. Zapoznaj się z interpretacją wielkiego europejskiego malarstwa językiem poezji. Czy przekonanie o ponadczasowym oddziaływaniu wielkich dzieł jest w tym przypadku owocnym dialogiem pomiędzy twórcami różnych dziedzin sztuki i różnych epok? Przekonaj się sam/sama.
Ten materiał pomoże Ci
Poznać utwory poetyckie zainspirowane słynnymi dziełami sztuki;
Określić, jak zmieniał się sposób realizacji horacjańskiego toposu ut pictura poesis w kolejnych epokach;
Wyjaśnić, jak klasycyzm przejawia się we współczesnej poezji.
Poezja a sztuka
W jaki sposób poezja nawiązuje dialog z dziełami sztuki?
Czy uczy je rozumieć i wydobywać z nich ponadczasowe prawdy? Zapoznaj się z utworem Jarosława Iwaszkiewicza pt. „W Orvieto”, w którym odnosi się do fresku mistrza włoskiego renesansu, a następnie porównaj oba utwory.

Wstaniemy żywym ciałem z odwiecznej zgorzeli
I na otwartych oczach wzniesiemy powieki,
Ponad umarłe światy i umarłe wieki,
Tak, jak to namalował Luca SignorelliLuca SignorelliIndeks górny 11.
I wtedy może pejzaż, któryśmy ostatni
Widzieli mętnym okiem już martwym napoły –
Kędy topole ziemi i niebios anioły
Mięszały się w dziwaczny orszak chociaż bratni –
Otworzy jak stodoła na ścieżaj znaczenie,
Któreśmy nieraz żyjąc – jak w śnie przeczuwali –
Kiedyśmy głupi, nędzni i niedoskonali
Myśleli, że coś wiemy, widząc tylko cienie. (...)
Porównaj fresk Zmartwychwstanie ciał Luki Signorellego z utworem Jarosława Iwaszkiewicza. Zapisz swoją wypowiedź.
Zapoznaj się z opisem fresku Zmartwychwstanie ciał Luki Signorellego. Porównaj go z utworem Jarosława Iwaszkiewicza. Zapisz swoją wypowiedź.

Wiersz Wojciecha Wencla ze zbioru Oda na dzień św. Cecylii nasuwa skojarzenia z malarstwem holenderskiego artysty Jana Vermeera. Zapoznaj się z utworem literackim oraz dziełem malarskim i spróbuj określić jakie cechy obrazu zainspirowały poetę.

Parząca kawę w wysokim ekspresie
stojącym w niszy na brzegu lodówki
widziana z głębi wielkiego pokoju
przez drzwi otwarte na oścież do kuchni
bardzo uważnie podchodzi do stołu
i ciemnym wrzątkiem napełnia naczynia
znad obu szklanek się wznosić zaczyna
gorąca para powietrze aż puchnie
od światła stojąc w kwiecistej sukience
na białych kaflach podłogi wysmukła
już próżny ekspres starannie odstawia
biją zegary i nagle się wzmaga
inwazja blasku w jej włosach tak jasnych
że na tle mebli sosnowych się zdają
tworzyć kontrapunkt tymczasem po twarzy
toczy się spokój kościelnych witraży
Utwór Iwaszkiewicza W Orvieto pochodzi z tomu Inne życie wydanego w 1938 r. Wiersz Wojciecha Wencla ze zbioru Oda na dzień św. Cecylii powstał w latach 90 XX wieku. Choć utwory dzieli sześćdziesiąt lat, łączy je bardzo wiele. Obydwa powstały z inspiracji dziełami malarstwa, lecz każdy z nich w nieco inny sposób porusza kwestię odbioru sztuki i jej znaczenia w życiu. Pierwszy odwołuje się do monumentalnego fresku Sąd Ostateczny Luki Signorellego z przełomu XV i XVI w., znajdującego się we włoskiej katedrze w Orvieto. Drugi nasuwa skojarzenia z malarstwem holenderskiego artysty Jana Vermeera.
Zarówno poprzez nawiązania do tradycji, jak i samą formę poetycką utwory dążą do harmonii, rytmu i symetrii oraz „szlachetnej prostoty i spokojnej wielkości”, aby kontakt z dziełem sztuki był źródłem przyjemności estetycznej.
Film
Sztuka słowa i sztuka obrazu - wykład
Zapoznaj się z filmem, w którym prof. Justyna Bajda - literaturoznawczyni i historyczka sztuki opowie o malarskich inspiracjach w polskiej poezji XX wieku.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1esUm9tKSlWx
Film opowiada o malarskich inspiracjach polskiej poezji XX wieku.
1. Dlaczego Ikar pragnął wznieść się jak najwyżej ponad ziemię? Jaki jest symboliczny sens tego czynu?
2. Jakie ideały i ludzkie marzenia uosabia Ikar?
1. Dlaczego Ikar pragnął wznieść się jak najwyżej ponad ziemię? Jaki jest symboliczny sens tego czynu?
2. Jakie ideały i ludzkie marzenia uosabia Ikar?

Wymień kilka nazwisk polskich poetów i pisarzy, którzy w swojej twórczości chętnie inspirowali się dziełami sztuki. Do twórczości jakich malarzy najchętniej sięgali?
Więcej na temat inspiracji malarskich znajdziesz tutaj:
[http://Schemat - Sztuki plastyczne a poezja. Wprowadzenie - zpe.gov.pl](http://Schemat - Sztuki plastyczne a poezja. Wprowadzenie - zpe.gov.pl)