W czasie zaborów polski język i kultura musiały odpierać ataki mające na celu zniszczenie ich odrębności. To polszczyzna była jednym z najważniejszych elementów stanowiących o jedności narodu. Nic zatem dziwnego, że zaborcy ingerowali w nią, wprowadzając obcojęzyczne słowa i sformułowania, a nawet zabraniając jej używania.

Wydaje się zatem, że ocalenie polszczyzny było równoznaczne z zachowaniem polskości i narodowej tożsamości. Jak dbano o język w tym czasie? Jaki wykształcano stosunek do polszczyzny?