Ćwiczenie 1

Przypomnij sobie i omów najważniejsze zagadnienia filozofii pozytywistycznej.

R1UJHQRZ1QQ5G
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 2

Określ, jakie nastroje towarzyszyły ludziom przełomu XIX i XX wieku. Jakie czynniki mogły je wywoływać?

R47GA3L1ZRKVK
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 3

Wyjaśnij, jakie kwestie szczególnie zajmowały filozofów tego okresu.

RN2NT22FCT2DV
(Uzupełnij).
Polecenie 1

Na mapie myśli umieszczono nazwiska najważniejszych myślicieli modernizmu, podstawowe pojęcia związane z ich filozofią oraz tytuły utworów poetyckich, w których można zauważyć wpływ ich rozważań. Wyjaśnij, w jaki sposób poglądy Schopenhauera, NietzschegoBergsona ujawniają się w przywołanych tekstach.

R1NTHN6X6D5BQ
(Uzupełnij).
R161LU4F8NRFE
(Uzupełnij).
RK13VSRDXLHD8
Mapa myśli. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: Filozofia modernizmu
    • Elementy należące do kategorii Filozofia modernizmu
    • Nazwa kategorii: Arthur Schopenhauer
      • Elementy należące do kategorii Arthur Schopenhauer
      • Nazwa kategorii: Kazimierz Przerwa‑Tetmajer, Hymn do Nirwany
      • Nazwa kategorii: dekadentyzm
      • Nazwa kategorii: pesymizm
      • Nazwa kategorii: wpływy filozofii buddyjskiej
      • Nazwa kategorii: istotą człowieka jest wola
      • Koniec elementów należących do kategorii Arthur Schopenhauer
    • Nazwa kategorii: Friedrich Nietzsche
      • Elementy należące do kategorii Friedrich Nietzsche
      • Nazwa kategorii: Leopold Staff, Kowal
      • Nazwa kategorii: wola mocy
      • Nazwa kategorii: koncepcja nadczłowieka
      • Nazwa kategorii: „śmierć Boga”
      • Koniec elementów należących do kategorii Friedrich Nietzsche
    • Nazwa kategorii: Henri Bergson
      • Elementy należące do kategorii Henri Bergson
      • Nazwa kategorii: Bolesław Leśmian, Łąka
      • Nazwa kategorii: intuicjonizm
      • Nazwa kategorii: élan vital (życiowy pęd)
      • Koniec elementów należących do kategorii Henri Bergson
      Koniec elementów należących do kategorii Filozofia modernizmu
Polecenie 2

Poszukaj innych utworów literackich, w których widoczne są wpływy filozofii epoki modernizmu. Umieść na mapie myśli tytuły oraz nazwiska autorów.

R6V67KRDGVCX6
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 4
R1QOGU94XFVSA
Podaj daty śmierci Arthura Schopenhauera, Henriego Bergsona, Friedricha Nietzschego.
Ćwiczenie 5
RJO2JED87FUXR
Przyporządkuj pojęcia i synonimy do odpowiednich grup. NIRWANA Możliwe odpowiedzi: 1. jednostka silna, 2. kres wszelkich trosk, 3. poczucie wartości, 4. jednostka wybrana, 5. „rasa panów”, 6. pozbycie się zmartwień, 7. wyjątkowość, 8. wyciszenie, 9. stan ostatecznego ukojenia, 10. ulga NADCZŁOWIEK Możliwe odpowiedzi: 1. jednostka silna, 2. kres wszelkich trosk, 3. poczucie wartości, 4. jednostka wybrana, 5. „rasa panów”, 6. pozbycie się zmartwień, 7. wyjątkowość, 8. wyciszenie, 9. stan ostatecznego ukojenia, 10. ulga
Ćwiczenie 6
RUMGFXC3UFDRN
Połącz teksty z ich autorami: „Istnienie ludzkie bynajmniej nie ma charakteru daru, natomiast jest w każdym calu zaciągniętym długiem. Ściąganie go następuje w postaci ustanowionych przez to istnienie palących potrzeb, dręczących pragnień i bezmiernej nędzy. Na spłatę tego długu potrzeba z reguły całego życia, ale umorzone zostają przez to tylko odsetki. Spłata kapitału dokonuje się przez śmierć”. Możliwe odpowiedzi: 1. Arthur Schopenhauer, 2. Friedrich Nietzsche, 3. Henri Bergson „Czym jest małpa dla człowieka? Pośmiewiskiem i hańbą bolesną. I tym powinien być człowiek dla nadczłowieka: pośmiewiskiem i wstydem bolesnym”. Możliwe odpowiedzi: 1. Arthur Schopenhauer, 2. Friedrich Nietzsche, 3. Henri Bergson „Trwanie jest to ciągły postęp przeszłości, która wgryza się w przyszłość i nabrzmiewa, idąc naprzód”. Możliwe odpowiedzi: 1. Arthur Schopenhauer, 2. Friedrich Nietzsche, 3. Henri Bergson.
Polecenie 3

Zredaguj kilkuzdaniową notatkę na temat: czy bliższy jest ci schopenhauerowski pesymizm, czy może nietzscheańskie poczucie nadludzkiej potęgi?

R15JX43UU85S5
(Uzupełnij).
Polecenie 4

Wymień pięć cech liryki Leśmiana, które wiążą ją z filozofią Henri Bergsona.

R1FXNGMO9UV15
Nagranie dźwiękowe dotyczące literatury Młodej Polski.
Źródło: Bolesław Leśmian, Eliasz, [w:] tegoż, Poezje wybrane, oprac. Jacek Trznadel, Wrocław 1991, s. 243.; Źródło: Bolesław Leśmian, Łąka, [w:] tegoż, Poezje wybrane, oprac. Jacek Trznadel, Wrocław 1991, s. 131.
Bolesław Leśmian Eliasz

Wziął go wicher i uniósł na ognistym wozie.
Leciał rozzuchwalony w powietrzu i w grozie,
Płaszcz swój zrzucił na ziemię, by z wyżyn rozstania
Płaszczem ziemi dosięgnąć na znak pożegnania.

I odtąd już go nigdy na ziemi nie było. […]
Ścigał bezkres i piersią czuł radość pościgu.
A gwiazdy, drobniejące za nim w okamigu,
I światy, co we wprawnym kołują obłędzie,
I to życie, co pragnie trwać zawsze i wszędzie,
[…]
Wszystko zbladło, zmarniało w wyżynnym wspomnieniu.

2 Źródło: Bolesław Leśmian, Eliasz, [w:] tegoż, Poezje wybrane, oprac. Jacek Trznadel, Wrocław 1991, s. 243.
Bolesław Leśmian Łąka

Przyszły do mnie motyle, utrudzone lotem,
Przyszły pszczoły z kadzidłem i mirrą i złotem,
Przyszła sama Nieskończoność,
By popatrzeć w mą zieloność –
Popatrzyła i odejść nie chciała z powrotem…

3 Źródło: Bolesław Leśmian, Łąka, [w:] tegoż, Poezje wybrane, oprac. Jacek Trznadel, Wrocław 1991, s. 131.
Bolesław Leśmian Łąka

Nie nacicha ta miłość, co nie zna rozłąki!
Usta moje i piersi spragnione są Łąki!
Tam mój obłęd i ostoja,
Gdzie ty szumisz, Łąko moja!
Jakże pachną rozprute według ściegów pąki!

3 Źródło: Bolesław Leśmian, Łąka, [w:] tegoż, Poezje wybrane, oprac. Jacek Trznadel, Wrocław 1991, s. 131.
R199LCZH89VXJ
(Uzupełnij).