R31LRJQTRAOGV
Zdjęcie przedstawia ptaka siedzącego na cienkich, bezlistnych gałęziach na tle zamglonego, pochmurnego nieba. Pierwszy plan jest ostry, podczas gdy tło pozostaje rozmyte. Kolorystyka jest stonowana, dominują zimne odcienie szarości i błękitu.

Odheroizowany obraz klęski powstania styczniowego w Rozdzióbią nas kruki, wrony Stefana Żeromskiego (Kopia)

Ptak siedzący na gałązce
Źródło: Pixabay, domena publiczna.

W pierwszym wydaniu (z 1894 roku) opowiadanie Stefana Żeromskiego Rozdzióbią nas kruki, wrony nosiło podtytuł Bajka. Czy, podążając tropem gatunkowym, powinniśmy w nim szukać morału?

Sławomir Sobieraj Etos powstania styczniowego jako fundament koncepcji odrodzenia państwa i narodu w twórczości Stefana Żeromskiego

Pojawiające się w nim [tytule] słowa „Rozdzióbią nas kruki, wrony…” nie muszą być zatem wyłącznie elegijną pieśnią wajdelotywajdelotawajdeloty opiewającego tragizm dokonanej (dokonującej się) zagłady narodu, można traktować je również jako rodzaj przestrogi, umieszczonej na początku złej bajki, która źle się kończy.

etos Źródło: Sławomir Sobieraj, Etos powstania styczniowego jako fundament koncepcji odrodzenia państwa i narodu w twórczości Stefana Żeromskiego, „Inskrypcje” 2016, nr 2, s. 49–50.

Czy opowiadanie Żeromskiego rzeczywiście „źle się kończy”? A może, jak pisze dalej Sławomir Sobieraj:

Sławomir Sobieraj Etos powstania styczniowego jako fundament koncepcji odrodzenia państwa i narodu w twórczości Stefana Żeromskiego

[...] należałoby odczytywać tytuł inaczej, z przeczeniem: „Nie rozdzióbią nas kruki, wrony…”. „Nie rozdzióbią” nas – jeśli nie poddamy się oportunistomoportunistaoportunistom i zdrajcom, jeśli zadbamy o świadomość narodową chłopów. Albo też można czytać przestrogę wprost: Zatracimy się jako naród, jeśli nie spełnimy wymagań jedności i wiary w swoją niezależną egzystencję.

etos Źródło: Sławomir Sobieraj, Etos powstania styczniowego jako fundament koncepcji odrodzenia państwa i narodu w twórczości Stefana Żeromskiego, „Inskrypcje” 2016, nr 2, s. 49–50.
wajdelota
oportunista
1
2
Twoje cele
  • Poznasz okoliczności powstania opowiadania Rozdzióbią nas kruki, wrony… Stefana Żeromskiego.

  • Wskażesz przejawy zastosowania techniki naturalistycznej w opowiadaniu Rozdzióbią nas kruki, wrony… Stefana Żeromskiego.

  • Przeanalizujesz fragmenty opowiadania Rozdzióbią nas kruki, wrony…, zwracając uwagę na funkcje pojawiających się w nim elementów naturalistycznych.

  • Porównasz utwory poświęcone powstaniu styczniowemu.