określenie środowiska artystycznego charakteryzującego się niekonwencjonalnym stylem życia, pogardą dla obyczajowości ogółu społeczeństwa, spędzającego czas na tworzeniu sztuki oraz zabawach

(fr. décadence – chylenie się ku upadkowi, łac. decadentia – schyłek) – postawa, która ukształtowała się pod koniec XIX wieku, charakteryzująca się pesymistycznym podejściem do rzeczywistości, przekonaniem o zmierzchu kultury i poszukiwaniem sposobów na zapełnienie odczuwanej pustki. Duży wpływ na rozwój dekadentyzmu miały filozofia Artura Schopenhauera oraz powieść Jorisa‑Karla Huysmansa Na wspak nazywana przez współczesnych „biblią dekadentyzmu”

(ang. folk‑lore – wiedza ludu) – wieloskładnikowa forma ludowej kultury symboliczno‑artystycznej. Wyodrębnia się folklor słowny, muzyczny, taneczny, widowiskowy, a także plastyczny. Przekazy folklorystyczne jako dominujące są znamienne dla społeczności pierwotnych i plemiennych. W społeczeństwach stanowo‑klasowych funkcjonują jako kultury nieoficjalne, środowiskowe; w społeczeństwie masowym stają się reliktowe bądź występują w postaci subkultur. Folklor charakteryzuje się względnie stabilnym modelem świata, który może funkcjonować w kulturze opartej na piśmie i druku, np. w piśmiennictwie ludowym oraz w literaturze brukowej i popularnej. W społeczeństwach organizacyjnych i masowych problematykę folkloru łączy się ze specyfiką światopoglądu potocznego, niewyspecjalizowanego, charakteryzującego się spontanicznością ekspresji, alternatywnością wzorów i norm zachowań

powstanie chłopskie w Galicji w 1846 roku (termin „rabacja”, od niemieckiego rauben ‘grabić’, ‘plądrować’, był używany przez chłopów w okresie napadów na dwory); spowodowane m.in. ciężkim położeniem wsi galicyjskiej; niezadowolenie chłopów władze austriackie skierowały przeciwko szlachcie i głosząc antychłopski charakter przygotowań powstańczych szlachty, wykorzystały rabację do sparaliżowania planowanego trójzaborowego powstania narodowego; agitacja austriacka, brak demokratycznej propagandy na wsi, a także nieudana próba opanowania przez powstańców Tarnowa (18 II) spowodowały, że chłopi w większości nie poparli powstania przeciw zaborcy, lecz uderzyli na dwory, rozbrajali powstańców i za gratyfikacją pieniężną oddawali w ręce Austriaków; powstanie największe rozmiary przybrało w obwodzie tarnowskim, gdzie zniszczono ok. 90% dworów; jednym z przywódców powstania chłopskiego był Jakub Szela, który wzywał chłopów m.in. do grabieży i zaprzestania odrabiania pańszczyzny; powstanie chłopskie zostało stłumione przez austriackie wojska. Wypadki w Galicji odbiły się szerokim echem w Europie i były jednym z pierwszych przejawów fali rewolucyjnej okresu Wiosny Ludów

(ang. spleen – śledziona) – ponury nastrój, stan apatyczny, odczucie nudy i bezsensu egzystencji