Horacy poeta wszech czasów

Tak mógł wyglądać Horacy. W jaki sposób twórca tego wyobrażenia eksponuje postawę poety wobec życia?
Opisz, w jaki sposób rzeźbiarz mógłby poprzez swoje dzieło ukazać postawę poety wobec życia.
Pieśń 30, III księgaPomnik bardziej wieczysty niż ze spiżuspiżu wzniosłem,
Przerównujący miarę królewskich piramid,
Którego ni żarłoczny deszcz nie zniszczy, ani
AkwilonuAkwilonu porywczość, ani niezliczonyLat ciąg, ucieczka czasu. Nie obumrę cały,
Wiele ze mnie uniknie władzy LibitynyLibityny.
W sławie u potomności nie przestanę wzrastać
Zawsze młody, dopóki będzie wchodził kapłanNa stopnie KapitoluKapitolu z milczącą dziewicąmilczącą dziewicą.
I będą mówić o mnie, że tam, gdzie rozgłośny
Strumień AufiduAufidu burzy się i gdzie ubogi
W wodę DaunusDaunus królował wieśniaczym plemionom,Tam, z nieznacznego możny, pierwszy pieśń eolskąeolską
Przywiodłem do italskich rytmów. Przyjmij dumę
Nabytą zasługami i, łaskawa, włosy,
MelpomeneMelpomene, delfickim uwieńcz mi wawrzynemwawrzynem.Źródło: Pomnik (Pieśń 30, III Księga), [w:] Horacy, Dzieła wszystkie, t. 1, tłum. Zygmunt Kubiak, Warszawa 2001.
Na podstawie treści Pieśni 30, Księgi III Horacego uzasadnij tytuł Pomnik nadany przez Zygmunta Kubiaka.
Omów relacje między postacią mówiącą w wierszu a muzą.
Nazwij i wylicz wartości cenne dla postaci mówiącej.
Na podstawie wiersza scharakteryzuj świat, w którym żył Horacy.
Określ temat Pieśni 30, III księgi.
Określ temat Pieśni 30, III księgi.
Zredaguj na podstawie wiersza definicję sławy.
Omów, czy wszystkie przypuszczenia Horacego się sprawdziły. Zapisz poniżej swoją odpowiedź.
Zastanów się nad kwestią: Czy sława twórcy jest równoznaczna z wybitnymi osiągnięciami? Zapisz swoje spostrzeżenia.
Zastanów się nad kwestią: Czy za wielkie osiągnięcia poetyckie powinno się przyznawać takie same nagrody (w tym pieniężne), jak np. wybitnym sportowcom? Zapisz swoje spostrzeżenia.

Porównaj wizerunek Horacego zamieszczony na reliefie rzymskim z jego pomnikiem w Wenuzji. Wylicz różnice w sposobach przedstawiania postaci rzymskiego poety.
Wyjaśnij, w jaki sposób rzeźbiarz mógłby podkreślić, że jego dzieło przedstawia właśnie poetę.
List do PizonówZ ludzką głową kark koński gdyby zechciał malarz
połączyć, rozmaitym pierzem okryć członki
skądkolwiek pozbierane, a pięknej od góry
kobiecie przydać w dolnej części szpetną rybę,
czy moglibyście śmiech powstrzymać, przyjaciele?
Wierzcie mi, Pizonowie, wizerunki takie
podobne są do księgi, co jak sen chorego
roi błędne widziadła, ni z dołu ni z góry
nie formujące kształtu […]
[…]
Bierzcie, wy, co piszecie, temat odpowiedni
do sił i ważcie długo, jaki ciężar barki
uniosą, jaki zrzucą, kto trafnie wybierze,
nie zdradzi go wymowa ni układ przejrzysty.
[…]
Zawsze spieszy do celu i w sam środek rzeczy,
jakby mu były znane, porywa słuchacza
i gdzie nadziei nie ma błysnąć, rzecz pomija,
tak zmyśla, tak udatnie miesza złudę z prawdą,
by z początkiem się zgadzał środek, z środkiem koniec.
[…]
Mądrość jest i początkiem, i źródłem pisania.
Treść mogą ci ukazać sokratyczne księgi
i słowa chętnie pójdą za powziętym planem.
[…]
Nieraz miejscami celna, z dobrym charakterem
fabuła, choć bez wdzięku, wagi i artyzmu,
lepiej ludzi zabawi i silniej zachwyci
niż wiersze w treść ubogie i dźwięczne błazeństwa.
[…]
Są jednak błędy, które wybaczamy chętnie:
bo ni struna nie zawsze wyda dźwięk żądany,
gdy niską ktoś potrąci, nieraz brzmi wysoka,
ni łuk nie zawsze trafia tam, gdzie się mierzyło,
lecz jeśli pieśń ma wiele blasków, mnie nie rażą
nieliczne plamy, które rozlało niedbalstwo
lub nie dość czujna ludzka natura. Cóż zatem?
[…]
Taki sąd miej i rozum, jeśli ci się zdarzy
coś napisać, niech dotrze do uszu MecjuszaMecjusza,
twego ojca i moich, potem na lat dziewięć
pergamin ma być w skrzyni: zawsze można zniszczyć,
czegoś nie wydał, głos uwolniony nie wróci.
[…].Źródło: List do Pizonów, [w:] Horacy, Dzieła wszystkie, Pieśni - Pieśń wieku - Jamby - Gawędy - Listy - Sztuka poetycka, tłum. Andrzej Lam, Warszawa 1996.
Poniżej zamieszczono trzy dzieła plastyczne. Na dwóch przedstawiono Horacego, na trzecim – bezimiennego twórcę. Przyjrzyj się tym dziełom i spróbuj ustalić, co mówią one o źródłach poezji.
Omów, co według ciebie może być źródłem natchnienia poety. Zapisz poniżej swoją odpowiedź.



W utworze Horacego pojawia się zapewnienie Non omnis moriar, tłumaczone najczęściej jako Nie wszystek umrę
. Poszukaj na pobliskim cmentarzu tego napisu. Sprawdź, czy znajduje się on na nagrobku jakiejś znanej postaci.
Słowa Horacego „Non omnis moriar”, w języku polskim brzmiące np.Nie wszystek umrę
odnosimy obecnie nie tylko do artystów, ale również do zmarłych członków rodziny czy znajomych. Wymień cechy charakteru lub zasługi, które mogą sprawić, że ktoś zostanie zapamiętany przez potomnych nawet jeśli nie pozostawi po sobie dorobku artystycznego.
Zredaguj pięć przykazań twórcy, w których zamieścisz zasady pisania dzieła.
Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem Artysta, żeby dziś być sławny, musi wywoływać skandale
? Zredaguj wypowiedź pisemną na ten temat, uzasadnij swoje zdanie.
Do DeliuszaPomnij zachować umysł niezachwiany
Pośród złych przygód i od animuszu
Zbyt zuchwałego wśród pomyślnej zmiany
Chroń się, gdyż umrzesz, DeliuszuDeliuszu.Umrzesz, czy smutny przeżyjesz czas cały,
Czy na trawniku zacisznym zasiędziesz
Na dni świąteczne i z piwnic wystały
Swój FalernFalern zapijać będziesz.Gdzie biała topol z sosną rozrośniętą
Chętnie swe cienie gościnnie zespala,
Gdzie wstrząsać brzegu kotliną wygiętą
Pierzchliwa sili się fala –Tam rozkaż przynieść i wina, i wonie,
I kwiaty róży, tak krótkiej trwałości,
Póki wiek, mienie i trzech prządek dłonie
Tej ci dozwolą radości.Ziem skupowanych ustąpisz – i domu.
I willi, którą żółty Tyber myje –
Ustąpisz: bogactw spiętrzonych ogromu –
Dziedzic twój potem użyje.Czyś bogacz, plemię InachusaInachusa stare,
Czyś biedak, wyszły z warstw najniższych łona,
Nie ma różnicy: pójdziesz na ofiarę
Bezlitosnego Plutona.Wszyscy zdążamy tamże: wszystkim z urny,
Prędzej czy później jeden los wychodzi:
I w kraj wiecznego wygnania pochmurny
Na smutnej wyśle nas łodzi.Źródło: Horacy, Do Deliusza, [w:] tegoż, Wybór poezji, oprac. Jerzy Krókowski, tłum. Adam Asnyk, Wrocław 1971, s. 62–63.
Wyjaśnij, do której grupy tematycznej zaliczysz wiersz Do Deliusza. Uzasadnij odpowiedź.
Poszukaj w utworze informacji, kto, poza tytułowym Deliuszem, jest także adresatem pieśni.
Wypisz z utworu rady kierowane do Deliusza.
Wyjaśnij, do jakich zachowań i cech Deliusza odnosi się podmiot liryczny.
Wskaż adresata utworu.
Do Leukonoe (I 11)Nie pytaj próżno, bo nikt się nie dowie.
Jaki nam koniec gotują bogowie,
I babilońskich nie pytaj wróżbiarzy.
Lepiej tak przyjąć wszystko, jak się zdarzy.
A czy z rozkazu Jowisza ta zima,
Co teraz wichrem wełny morskie wzdyma,
Będzie ostatnia, czy też nam przysporzy
Lat jeszcze kilka tajny wyrok boży,
Nie troszcz się o to i... klaruj swe wina.
Mknie rok za rokiem, jak jedna godzina.
Więc łap dzień każdy, a nie wierz ni trochę
W złudnej przyszłości obietnice płoche.Źródło: Horacy, Do Leukonoe (I 11), [w:] tegoż, Wybór poezji, oprac. Jerzy Krókowski, tłum. Henryk Sienkiewicz, 1971, s. 21.
Wypisz z utworu cytaty, które mogą się stać (a może już są) powszechnie wykorzystywanymi sentencjami. Uzasadnij swój wybór.
Uzasadnij swój wybór dokonany w poprzednim zadaniu.
Zapisz, w jaki sposób w utworze zostało uzasadnione przekonanie, że nie warto wciąż rozmyślać o przyszłości. Uzasadnij swoją odpowiedź.
Przeczytaj definicje dwóch nurtów filozoficznych: epikureizmu i hedonizmu. Wskaż ich cechy wspólne, nazwij różnice.
Zdecyduj, do którego z nurtów filozoficznych należy zaliczyć poglądy wyrażone przez podmiot liryczny w pieśni Do Leukonoe. Uzasadnij swój wybór.
Porównaj rady kierowane do Deliusza z radami adresowanymi do Leukonoe.
Słownik
doktryna, zgodnie z którą przyjemność jest dobrem najwyższym i celem życia; hedonizm propagował Arystyp z Cyreny (V/IV w. p.n.e.), uczeń Sokratesa; jego poglądy z czasem zostały uproszczone i ograniczone do niemal bezrefleksyjnego dążenia do wszelkich rozkoszy
(łac. stawiam sobie pomnik) stały motyw odnoszący się do przekonania o nieśmiertelności artysty i jego twórczości, który swoją genezę bierze od Ody XXX z Księgi III Horacego
(łac. nie wszystek umrę) wyraża przeświadczenie o osiągnięciu nieśmiertelności poprzez poezję, dzieło artysty zapewnia mu nieśmiertelność i pamięć pokoleń