Zaznacz słowo‑klucz w każdej strofie.

Przykładowe odpowiedzi:
1. głowa
2. mózg
3. krocze
4. flaki
5. szubienica
6. brzuch
7. krew
8. śmierć

Zwróć uwagę na sposób obrazowania śmierci i jej wartościowanie.

Rodzaje przedstawionych śmierci znacznie się od siebie różnią, chociaż za każdym razem stają się drastycznym, przejmującym obrazem. Śmierć jest ukazana jako nieujarzmiona siła, która jak przyroda porasta zniszczone miasto i która się wydaje być naturalną konsekwencją zniszczenia człowieczeństwa. W innym przypadku jest tylko emocją ukazaną poprzez opis cudzych oczu. Śmierć może upokarzać poprzez odarcie z godności zmasakrowanego ciała człowieka, porzuconego na środku ulicy. 

Pod Termopilami (480 r. p.n.e.) rozegrała się bitwa między Persami i Grekami pod dowództwem spartańskiego króla Leonidasa. Bitwa ta stała się symbolem bohaterstwa i męczeństwa tych ostatnich. Spartanie walczyli do końca, mimo że byli świadomi nieuniknionej klęski. Odnieś się do historii bitwy pod Termopilami. Zastanów się, jaka jest analogia między tą bitwą a historią walk Polaków podczas II wojny światowej. W jaki sposób autor przedstawia polskie Termopile?

Przykładowa odpowiedź:
Tytuł Polskie Termopile zestawia ze sobą pamięć o bohaterskich Spartanach z Polakami walczącymi podczas II wojny światowej. Różewicz pokazuje śmierć odartą z bohaterstwa, opisaną przez pryzmat fizjologii (mózgi) i cierpienia. Polskie Termopile nie mają w sobie dumy i siły, lecz strach, ból i cierpienie.

Poeta przywołuje słowa Jezusa pochodzące z Ewangelii św. Mateusza: „U was zaś nawet włosy na głowie wszystkie są policzone. Dlatego nie bójcie się”.

Podmiot liryczny mówi: zbierajcie każdą kroplę krwi która nie będzie policzona. Jezus pragnął przez swoje słowa dodać otuchy wyznawcom, przewidując ich cierpienia i obiecując zbawienie. W wierszu Różewicza przesłanie jest pesymistyczne, ponieważ krople straconej przez naród polski krwi nie zostaną nigdy policzone. Podmiot liryczny twierdzi, że śmierć nie ma żadnego znaczenia i nie daje pewności wyzwolenia.