Wyjaśnij sens aforyzmów dotyczących miłości. Nazwij cechy miłości, na które wskazują te aforyzmy.
REP4CUJ2BS3UD
Aforyzm: Miłość, która jest gotowa oddać nawet życie, nie zginie (Jan Paweł II). Sens aforyzmu: (Uzupełnij). Cechy miłości: (Uzupełnij).
Aforyzm: Miłość nie jest skarbem, który się posiadło, lecz obowiązkiem (Antoine de Saint‑Exupéry). Sens aforyzmu: (Uzupełnij). Cechy miłości: (Uzupełnij).
Aforyzm: Niestety, miłość, choć niby ponętna, srogie na sercu wypala nam piętna! (William Szekspir). Sens aforyzmu: (Uzupełnij). Cechy miłości: (Uzupełnij).
Aforyzm: Kocha się za nic. Nie istnieje żaden powód do miłości (Paulo Coelho). Sens aforyzmu: (Uzupełnij). Cechy miłości: (Uzupełnij).
Aforyzm: Człowiek, uciekając od miłości, ucieka od samego życia (Jan Twardowski). Sens aforyzmu: (Uzupełnij). Cechy miłości: (Uzupełnij).
Pamiętaj, że niektóre aforyzmy mają znaczenie dosłowne, a inne – metaforyczne.
Przykładowe odpowiedzi:
Miłość gotowa do najwyższego poświęcenia jest wieczna. Cechy miłości: ofiarna, trwała.
Miłość jest cenną wartością, która raz zdobyta wymaga dbałości o nią i troski. Cechy miłości: wymagająca starań.
Miłość, mimo że jest wspaniałym uczuciem, może ranić. Cechy miłości: kusząca, zwodnicza, niebezpieczna.
Ten aforyzm należy rozumieć dosłownie. Cechy miłości: bezinteresowna.
Miłość jest sensem życia, kto jej unika, nie będzie żył prawdziwie. Cechy: prawdziwa, realna.
OblubienicaDantego Gabriela Rossettiego
Zapoznaj się z obrazem OblubienicaDantego Gabriela Rossettiego i wykonaj polecenie.
R1RJF4BNL4SAD
Na obrazie widzimy Oblubienicę w otoczeniu kobiet. Piękna Oblubienica zajmuje centralną część obrazu i patrzy na nas śmiałym wzrokiem. Ma piękną, białą cerę, rude włosy, a jej głowę zdobi czerwono‑złoty diadem. Ubrana jest w zieloną suknię haftowaną w drobne kwiatki i zwieńczoną sporych rozmiarów kapturem, który kobieta właśnie zsuwa z głowy. Oblubienicę otaczają cztery inne kobiety, trzymające w dłoniach ciemnopomarańczowe kwiaty. Przed Oblubienicą stoi skierowany twarzą do nas afrykański chłopiec, który trzyma złoty wazonik z kwiatami. Chłopiec jest bogato przystrojony – ma w uszach okrągłe kolczyki, na szyi egzotyczny naszyjnik, a na czoło zwiesza mu się misterna złota ozdoba. Osoby przedstawione na obrazie stoją blisko siebie, w zwartej grupie, która wypełnia prawie cały obraz. W tle, ponad głowami portretowanych, widać drzewa.
Dante Gabriel RossettiOblubienica
Źródło: Dante Gabriel Rossetti, Oblubienica, 1865, olej na płótnie, Tate Britain [czyt. Tejt Brytyn], Londyn, domena publiczna.
Ćwiczenie 2
Jak podają źródła, obraz angielskiego malarza inspirowany jest tekstem biblijnym. Znajdź na to dowody, porównując obraz z opisem Oblubienicy z Pieśni nad Pieśniami.
RKKFVHZ5LJGAK
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Przeczytaj dokładnie opis Oblubienicy z Pieśni nad Pieśniami.
Oblubienica na obrazie Rossettiego – podobnie jak Oblubienica z Pieśni nad Pieśniami – jest olśniewająco piękną kobietą. Obie mają łagodne spojrzenie, falujące włosy, piękne czerwone usta i długą szyję.
Ćwiczenie 2
Jak podają źródła, obraz angielskiego malarza inspirowany jest tekstem biblijnym. Znajdź na to dowody, porównując opis obrazu Oblubienica z opisem Oblubienicy z Pieśni nad Pieśniami.
R1CPCOCE8F2EX
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Przeczytaj dokładnie opis Oblubienicy z Pieśni nad Pieśniami.
Oblubienica na obrazie Rossettiego – podobnie jak Oblubienica z Pieśni nad Pieśniami – jest olśniewająco piękną kobietą. Obie mają łagodne spojrzenie, falujące włosy, piękne czerwone usta i długą szyję.
Kazanie na GórzeCosima Rosselliego [czyt. Kozima Roselliego]
RE7KDUKNM4UFN
Fresk ukazuje jednocześnie kilka scen. W centrum widzimy Jezusa przemawiającego do zgromadzonych ludzi z niewielkiego skalistego wzniesienia. Tuż przy nim stoi grupa apostołów. U stóp Jezusa, a także po lewej stronie, grupują się jego słuchacze. Sądząc po szatach, są to zarówno bogaci, jak i biedni. Mężczyźni w większości mają płaszcze i wyszukane nakrycia głowy, a zdecydowana większość kobiet ma proste szaty i zwykłe białe welony na głowach. Jeden z mężczyzn, odziany w czarny obfity płaszcz i z białym szalem na głowie, stoi do nas tyłem i sądząc z miny i gestykulacji, rozprawia o czymś zapalczywie ze stojącym obok niego mężczyzną w brązowo‑czerwonym płaszczu. Bardziej na prawo widzimy scenę uzdrowienia trędowatego – otoczony apostołami Jezus wyciąga do niego dłoń, a trędowaty – odziany jedynie w przepaskę na biodrach i z widocznymi na całym ciele śladami trądu – klęczy i wyciąga ręce do Jezusa. Scenie tej przyglądają się siedzący w dwóch rzędach możni słuchacze, jak można sądzić po wyszukanych fryzurach i nakryciach głów kobiet, a także ich biżuterii i strojach. W oddali, za centralną sceną, widać duże, ciemne wzniesienie, z którego schodzi Jezus w otoczeniu apostołów. W oddali widać wzgórza, kościół na wzgórzu, zabudowania miasta.
Cosimo Rosselli [czyt. Kozimo Roselli] Kazanie na Górze
Przyjrzyj się freskowi Kazanie na GórzeCosima Rosselliego lub przeczytaj jego opis. Wyjaśnij, w jakim stopniu dzieło to oddaje twoje wyobrażenie o kazaniu Jezusa na Górze.
R1Z9S32NA3DOT
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Ćwiczenie 3
Przyjrzyj się słuchaczom Jezusa ukazanym na fresku. Napisz, kim są i jakie grupy społeczne reprezentują.
RPVRTMLKMT51F
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Zwróć uwagę na wygląd słuchaczy.
Słuchacze Jezusa to apostołowie oraz kobiety i mężczyźni pochodzący z różnych warstw społecznych, na co wskazuje ich wygląd. Na podstawie strojów można wnioskować, że w tłumie są zarówno bogaci, jak i biedni.
Ćwiczenie 3
Zapoznaj się z opisem fresku, zwróć szczególną uwagę na opis słuchaczy Jezusa. Napisz, kim są i jakie grupy społeczne reprezentują.
RVXKTLSVC1HC6
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Zwróć uwagę na wygląd słuchaczy.
Słuchacze Jezusa to apostołowie oraz kobiety i mężczyźni pochodzący z różnych warstw społecznych, na co wskazuje ich wygląd. Na podstawie strojów można wnioskować, że w tłumie są zarówno bogaci jak i biedni.
Pieśń o miłości
PieśńHafiz
HafizPieśń
Nie żałuj, wietrze, ciągnij od domu mojej miłości, nie żałuj wieści od niej biednemu zakochanemu.
Z wdzięczności za to, że podziw budzisz w spragnionym sercu, nie żałuj tchnienia zbliżenia ptakowi świtu, o różo!
Patrzyłem w ciebie jak w księżyc, gdy byłaś jeszcze w nowiu, nie żałuj moim oczom teraz, gdy jesteś w pełni.
Świat i wszystko, co na nim, jest mały i krótkotrwały: nie żałuj mi tego, co godne poznania wśród tych marności.
Teraz, gdy źródłem słodyczy jest rubin twój cudowny, nie żałuj cukru papudze, powiedz choć jedno słowo.
Na widnokręgi poeta wyniesie chwałę twoją: Nie żałuj mu zasobów koniecznych w takiej podróży.
Jeżeli żądasz, bym ciebie wspominał z miłością, powiem: Nie żałuj srebra i złota za cenę dobrego słowa.
Rozwieją się dymy smutku, będzie pogoda, Hafizie, nie żałuj powodzi oczu na szlaku tej ciężkiej wędrówki.
CART4 Źródło: Pieśń, [w:] Pieśni miłosne Hafiza, tłum. Władysław Dulęba, Kraków 1973, s. 57–58.
Ćwiczenie 4
Przeczytaj uważnie wiersz HafizaHafizHafiza, XIV‑wiecznego cenionego poety perskiego. Ustal, jaki środek stylistyczny dominuje w tym utworze i jaki ton nadaje całemu wierszowi.
RPB5BXF5C53F5
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Zwróć uwagę na środek stylistyczny występujący w każdej zwrotce wiersza.
W wierszu wiele razy pojawia się powtórzenie 'nie żałuj...', które nadaje całemu utworowi ton błagalny i proszący.
Ćwiczenie 5
Porównaj wiersz Hafiza z Pieśnią nad Pieśniami. Wypisz w punktach podobieństwa i różnice.
R1T8CA97NV8Q3
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Zastanów się nad tym, jakie uczucia kierują podmiotami lirycznymi w obu utworach.
Podobieństwa:
W obu tekstach osoby mówiące wyrażają tęsknotę za ukochaną, mówią o swojej miłości do niej.
W obu tekstach zakochani przywołują do siebie swoje wybranki.
Różnice:
W Pieśni nad Pieśniami osoba mówiąca dużo miejsca poświęca opisowi ukochanej, korzystając w tym z wyszukanych porównań. W wierszu Hafiza nie są szczegółowo wymieniane przymioty wybranki.
Pieśń nad Pieśniami jest utworem podniosłym, w którym poprzez zastosowanie wielu różnych środków stylistycznych ukazano miłość jako uczucie totalne i wszechogarniające, natomiast w wierszu Hafiza nie ma tak podniosłego tonu, o miłości mówi się pięknie i czule, w sposób dużo bardziej prosty i intymny.
W Pieśń nad Pieśniami dominuje pochwała ukochanej i wynoszenie jej na piedestał, a w wierszu Hafiza wielokrotne powtarzanie zwrotu 'nie żałuj...' zwraca uwagę na błagalny ton osoby mówiącej, która prosi ukochaną o względy, o uwagę, o okazanie uczucia.
Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości...
Pieśń nad Pieśniami 8, 7
Pieśń nad Pieśniami 8, 7
(7) Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości, nie zatopią jej rzeki. Jeśliby kto oddał za miłość całe bogactwo swego domu, pogardzą nim tylko.
Napisz wiersz lub opowiadanie o miłości. Swojej pracy nadaj tytuł: 'Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości…'.
RP77BQBHB66TM
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Ćwiczenie 6
R1HSAUNCB67JH
Zadanie interaktywne polegające na układaniu krzyżówki do podanego hasła.
Zadanie interaktywne polegające na układaniu krzyżówki do podanego hasła.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 6
Ułóż pytania do krzyżówki, tak aby po jej rozwiązaniu powstało hasło 'miłość'.
RP4BCJ857RP56
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Zbierz wyrazy, z których można ułożyć hasło 'miłość', a potem ułóż do nich odpowiednie pytania.
Przykładowe pytania do krzyżówki, po rozwiązaniu której można ułożyć hasło 'miłość':
Samochód campingowy (kamper).
Orzeszki ziemne to inaczej... (fistaszki)
Młody, kilkunastoletni las (młodnik)
Stan atmosfery w danym miejscu i czasie (pogoda).
Można z nim konie... (kraść).
Motyl nocny (ćma).
Hafiz
Szamsuddin Mohammad Hafez Szirazi (hafiz - dosł. znający Koran) poeta perski żyjący w XIV wieku, uznaje się go za jednego z największych twórców perskiej poezji lirycznej
Najtrudniejsze stronice BibliiZenon Ziółkowski
Zenon ZiółkowskiNajtrudniejsze stronice Biblii
Co by się stało, gdyby do zbioru biblijnego nie została zaliczona Pieśń nad Pieśniami? Dla całych pokoleń uczonych w Piśmie Żydów – a i wielu chrześcijan – byłoby to ulgą. Interpretacja żadnej z ksiąg natchnionych nie sprawiała bowiem tyle kłopotu, co właśnie tej. Żadna też nie doczekała się tylu komentarzy, co ta właśnie. Uczeni żydowscy z I–II wieku […] odmawiali jej miejsca w kanonie biblijnym, nie liczyli się jednak w tym wypadku z tradycją. Napisana po hebrajsku, zawierała tyle dawnych terminów, że tłumacze aleksandryjscy, przekładający Stary Testament na język grecki […] mieli z nią wiele kłopotu. Niektórych słów prawie nie rozumieli. A jednak ją przetłumaczyli, ponieważ uważana była za świętą.
Talmud jerozolimski wprowadza nas w zaskakującą ocenę Pieśni nad Pieśniami. Podając treść dyskusji na jej temat, przytacza wypowiedź rabina Akiby, syna Józefa […]: „Nikt nigdy w Izraelu nie wątpił o Pieśni nad Pieśniami, że […] cały świat nie jest wart dnia, w którym Pieśń nad Pieśniami została dana Izraelowi. Wszystkie Pisma są w rzeczywistości święte, lecz Pieśń nad Pieśniami jest najświętsza”. […]
Pieśń nad Pieśniami ukazuje nierozerwalny związek mężczyzny i kobiety oraz ich wyłączną wierność. W czasach poligamii – która występowała nawet w Izraelu – było to ukazanie prawdy zawartej w stworzeniu człowieka.
CART9 Źródło: Zenon Ziółkowski, Najtrudniejsze stronice Biblii, Warszawa 1989, s. 104–106.
Kobiety w Biblii. Stary TestamentElżbieta Adamiak
Elżbieta AdamiakKobiety w Biblii. Stary Testament
Jeszcze większe zdziwienie może budzić drobiazgowa analiza tekstu, która wykazuje, że w Księdze mamy do czynienia nie tyle z równorzędnością kobiety i mężczyzny we wzajemnej miłości, ile z przewagą kobiety. To ona jest w poemacie główną postacią. Ze 117 wersetów znakomita większość – z wyjątkiem jedynie ośmiu! – wypowiadana jest przez nią, do niej lub o niej. O kobiecej dominacji świadczy też wielokrotne podkreślanie roli matki, przy jednoczesnym całkowitym milczeniu o ojcu […]. Nawet bracia głównej bohaterki określeni zostali jako „synowie matki mojej” (Pnp 1, 6). Analiza treści Pieśni nad pieśniami skłania niektórych komentatorów do opowiedzenia się za kobiecym autorstwem tej Księgi lub przynajmniej jej fragmentów. […]
Kobieta z Pieśni nad pieśniami w sposób wolny działa i wyraża swoje myśli i uczucia. Miłość przynosi radość i cierpienie. Jedno i drugie dzielą ze sobą kobieta i mężczyzna.
CART10 Źródło: Elżbieta Adamiak, Kobiety w Biblii. Stary Testament, Kraków 2006, s. 196–198.
Polecenie 3
Do tekstów Zenona Ziółkowskiego i Elżbiety Adamiak zredaguj po trzy pytania, na które odpowiadają treści tekstów.
R1Z7CEMRGM95K
Miejsce na notatki
Pieśń nad pieśniamiJacek Kowalski
Jacek KowalskiPieśń nad pieśniami
Gdzie się skryłaś, przyjaciółko moja – Twarz ukryłaś, młodą a promienną; Kto mi teraz, przyjaciółko moja Kielich poda i zatańczy ze mną –
Wieniec z Twej głowy pachnący mi daj, Rozmarynowy, i tańcz mi, i graj –
Lilie polne, przyjaciółko moja, Nieprzytomne przy Tobie i więdną – Czemu, wonna przyjaciółko moja, Nie chcesz tańczyć i ucztować ze mną –
Wieniec z Twej głowy pachnący mi rzuć Rozmarynowy i tańcz mi i nuć.
Ćwiczenie 7
Przeredaguj wyróżnione w tekście zdanie w taki sposób, by nie nawiązywało do Pieśni nad Pieśniami.
Moja wina, przyjacielu mój, Że zasnęłam, czekając na Ciebie; Ale miejsce i kielich jest Twój, Ty mnie kochasz, a ja czekam Ciebie;
Tańcz ze mną, tańcz ze mną, wybacz milczenie; Podam Ci wino i podam Ci wieniec –
Czemu zwlekasz, przyjacielu mój? Ciebie czekam w nocy migotliwej; Lampa zgasła, przyjacielu mój – Przyjdź i dolej do ognia oliwy –
Tańcz ze mną, tańcz ze mną, wybacz milczenie; Podam Ci wino i podam Ci wieniec –
– Teraz witaj, przyjaciółko moja! – Teraz witaj, przyjacielu mój! – Góry tańczą, weselą się pola, Więc zatańczmy na polach śród gór –
Tańczmy, ach tańczmy, śpiewajmy z radością – Przed nami wieki zdumione miłością – Tańczmy, ach tańczmy, śpiewajmy z radością – Przed nami wieki zdumione miłością.
CART11 Źródło: dostępny w internecie: http://piosenka,jacek_kowalski,piesn_nad_piesniami.html [dostęp 18.10.2015].
Polecenie 4
Przeczytaj tekst piosenki Jacka Kowalskiego. Napisz notatkę syntetyzującą, w której porównasz ją z Pieśnią nad Pieśniami.
RA2LU58U81GKL
Miejsce na notatki
Notatka syntetyzująca jest krótką formą wypowiedzi, która opiera się na umiejętnościach:
· tworzenia notatki (wybrania z tekstu najważniejszych informacji i zapisania ich w dowolnej formie – graficznej lub tekstowej);
· tworzenia logicznego i spójnego streszczenia (napisania krótkiego tekstu zawierającego najważniejsze informacje dotyczące zagadnienia poruszanego w tekście nieliterackim).
Jest syntezą „streszczenia” i porównania dwóch tekstów nieliterackich, dotyczących tego samego zagadnienia lub poruszających ten sam problem.
Polega na takim przekształceniu dwóch tekstów, że zmniejszona zostaje objętość obu tekstów, przy zachowaniu zasadniczej myśli każdego z nich. Konieczne jest zachowanie odpowiedniego stopnia uogólnienia wypowiedzi, bez zbędnych szczegółów, dygresji, przykładów czy powtórzeń. Każda notatka ma wskazane zagadnienie do porównania. Niezbędne jest zachowanie logicznej spójności tekstu przy użyciu językowych wykładników spójności. Jest ćwiczeniem wyrabiającym kompetencje poznawcze (selekcjonowanie oraz hierarchizowanie informacji), porównawcze i kompozycyjno‑stylistyczne (zwięzłość oraz klarowność stylu).
Podstawowe pytania notatki syntetyzującej:
Co na temat zagadnienia określonego w temacie notatki mówią obaj autorzy?
Jakie stanowiska przyjmują?
Czy ich stanowiska względem zagadnienia określonego w temacie notatki są podobne czy różne? Jakie punkty wspólne i/lub jakie rozbieżności można zauważyć w stanowiskach autorów obu tekstów?
Ważne: Przy pisaniu notatki syntetyzującej pomijamy wstępne pytania, np. O czym jest tekst? Czego dotyczy tekst? Ponieważ zagadnienie zawarte jest w treści zadania.
Napisanie notatki syntetyzującej w zakresie merytorycznym wymaga:
• przeanalizowania tematu notatki
• wyboru – z obu tekstów – informacji kluczowych dla realizacji tematu notatki
• przeprowadzenia syntezy wybranych informacji, tak aby określić stanowisko autora każdego tekstu względem zagadnienia określonego w temacie notatki
• porównania stanowiska autorów obu tekstów pod kątem np. aspektów zagadnienia określonego w temacie notatki, które porusza każdy z autorów, punktów wspólnych i/lub rozbieżnych w stanowiskach obu autorów
• uporządkowania wniosków z powyższych analiz, tak aby notatka: − w syntetyczny sposób przedstawiała stanowiska obu autorów dotyczące zagadnienia określonego w temacie notatki, a przy tym wskazywała – zgodnie z treścią tekstów – na podobieństwa i/lub różnice pomiędzy tymi stanowiskami
• zawarcia ogólnych stwierdzeń na temat tego, w jaki sposób oba teksty odnoszą się do tematu notatki wskazanego w zadaniu.