Ćwiczenia
Tekst do zadań
Pan Cogito rozmyśla o cierpieniuPan Cogito rozmyśla o cierpieniu
Wszystkie próby oddalenia
tak zwanego kielicha goryczy –
przez refleksję
opętańczą akcję na rzecz bezdomnych kotów
głęboki oddech
religię –
zawiodłynależy zgodzić się
pochylić łagodnie głowę
nie załamywać rąk
posługiwać się cierpieniem w miarę łagodnie
jak protezą
bez fałszywego wstydu
ale także bez pychynie wywijać kikutem
nad głowami innych
nie stukać białą laską
w okna sytychpić wyciąg gorzkich ziół
ale nie do dna
zostawić przezornie
parę łyków na przyszłośćprzyjąć
ale równocześnie
wyodrębnić w sobie
i jeśli to jest możliwe
stworzyć z materii cierpienia
rzecz albo osobęgrać
z nim
oczywiście
graćbawić się z nim
bardzo ostrożnie
jak z chorym dzieckiem
wymuszając w końcu
głupimi sztuczkami
nikły
uśmiechŹródło: Zbigniew Herbert, Pan Cogito rozmyśla o cierpieniu, [w:] tegoż, Wiersze zebrane, oprac. R. Krynicki, Kraków, s. 376–377.
Pan Cogito to człowiek myślący, ponieważ… Możliwe odpowiedzi: 1. ma głębokie poczucie moralności i etycznej odpowiedzialności., 2. reprezentuje świat wartości przestarzałych., 3. ma zawsze rację., 4. intelektualista, który komentuje rzeczywistość., 5. wątpiący, zadaje pytania i szuka odpowiedzi.
Rozważ na podstawie wiersza, jakie działania i postawy ludzkie stanowią namiastkę walki z cierpieniem.
Na podstawie wiersza sformułuj rady, które mogłyby służyć człowiekowi w radzeniu sobie z cierpieniem.
Strofy trzecia i czwarta to poetycka próba przedstawienia protez cierpienia – fizycznych sposobów jego oswajania. Porównaj obrazowanie poetyckie z dziełem Pietera Bruegla Kalecy lub z innym, przedstawiającym cierpienie.
Strofy trzecia i czwarta to poetycka próba przedstawienia protez cierpienia – fizycznych sposobów jego oswajania. Porównaj obrazowanie poetyckie z opisem dzieła Pietera Bruegla Kalecy lub z innym, przedstawiającym cierpienie.

Rozszyfruj metaforę kielich goryczy
. W jakim celu została ona zastosowana w wierszu Zbigniewa Herberta? Porównaj ją z fragmentem pić wyciąg z gorzkich ziół.
Ustal, jak w wierszu zostały ukazane dwie postawy wobec cierpienia: pokora i bunt?
Wybierz jeden z podanych tematów (od 1. do 4.) i napisz rozprawkę, która będzie liczyć minimum 300 słów. Odwołaj się lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego i wybranych kontekstów.
Pycha i wstyd to znaki bezradności, niezgody na to, kim się jest.
Pycha pozornie nas wywyższa, wstyd pozornie poniża.
Wobec cierpienia należy zachować cierpliwość.
W życiu zwyciężają tylko cierpliwi.