Ćwiczenia
Wypisz z wiersza motywy związane z przyrodą typowe dla poezji Poświatowskiej.
Właśnie tutajtrzymam w ustach pasmo słońca
jak pasmo włosów
gryzęczasem przyfruwa pszczoła
ubrana w krótkie futro
rozmawiam z niągwiazdy pociągnięte woskiem modlitw gasną
wiatr nie przegarnia włosów
słońce nie dotyka ust
tylko pszczoła
przynosi wieści o świciemówi: elementy czerwieni i złota
związane doskonale
dojrzewają
pod łagodnym skrzydłem jesienipotrącam gałąź
wolno
brunatniejąc
opadają liścieelementy czerwieni i złota
rozsypaneŹródło: Halina Poświatowska, Właśnie tutaj , [w:] tejże, Wiersze wybrane, Kraków 1993, s. 100.
Zinterpretuj wiersz Poświatowskiej. Odpowiedz na pytanie: Jak rozumiesz ostatnią zwrotkę utworu?
*** Liryczniejmyliryczniejemy sobie
tak na przekór
po odrobinie
zachodzimy w wieczorne nieborozstrzelone palce
nagle kwitną
delikatnym fioletem u nóg płotupijani zapachem
krążymy od gwiazdy do gwiazdymrugające niespokojnie
świadome przyszłości
grożą nam gwiazdy
apokaliptycznym palcemŹródło: Halina Poświatowska, *** Liryczniejmy, [w:] tejże, Wiersze wybrane, Kraków 1993, s. 84.
Klucz do domu liryki Haliny PoświatowskiejW poezji Poświatowskiej spotykamy całą galerię kotów, występujących w różnych rolach i prezentujących kilka typów osobowości.
Czasami są przyjaznymi towarzyszami oczekującymi pieszczoty i odwzajemniającymi ją, dając człowiekowi poczucie bezpieczeństwa, kiedy indziej okazują swą drapieżną naturę.
Źródło: Agnieszka Pantuchowicz, Klucz do domu liryki Haliny Poświatowskiej, „„Język Artystyczny”” 1995, nr 9.
Kotja mam pana boga w futrze
kiedy się przeciągam wzdłuż
czuję jego palce
wyprężone na grzbiecieon – w mięśniach moich nóg
kroczy ciszej
niż okrągły księżyc
po przyczajonym niebienie płoszmy gałęzi
wiatr
trzepocze nam w pysku
skrzydłem głupiego wróblaoblizuje wąs
z ciepłej krwi
zmrużony – śpiewam hymn
– o dobrym boguŹródło: Halina Poświatowska, Kot, [w:] tejże, Wiersze wybrane, Kraków 1993, s. 51.
Na podstawie powyższego fragmentu opracowania Agnieszki Pantuchowicz zinterpretuj wiersz Poświatowskiej Kot. Powołując się na znaczenie terminu panteizm (słownik), rozpoznaj elementy tej filozofii w utworze.
Przeczytaj dwa wiersze zawierające motyw ptaka – Haliny Poświatowskiej oraz Marii Pawlikowskiej‑Jasnorzewskiej (1891‑1945). Zinterpretuj obydwa utwory. Uzupełnij tabelę, wskazując na podobieństwa i różnice pomiędzy nimi w zakresie:
Zapoznaj się z dwoma wierszami zawierającymi motyw ptaka – Haliny Poświatowskiej oraz Marii Pawlikowskiej‑Jasnorzewskiej (1891‑1945). Zinterpretuj obydwa utwory. Uzupełnij tabelę, zwracając uwagę na podobieństwa i różnice pomiędzy nimi w zakresie:
formy wersyfikacyjnej;
treści wiersza;
nastroju.
Odpowiedz na pytanie: Który utwór bardziej ci się podoba? Odpowiedź uzasadnij.
SłowikiSłowiki są dziś nieswoje
Bzy są jak chmury krzyżyków
Chcesz zabić serce moje?
Przecież się nie zabija słowików?Źródło: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Słowiki, [w:] tejże, Poezje zebrane, t. 1, Toruń 1993.
*** Po moją lewą pachąpod moją lewą pachą
w ciepłym gnieździe
żyje ptak serca
bije ptak serca
zdławionymi skrzydłamipierze wydarte
w wietrze mieszkakról lubił chować głowę
w ciepłe pachnące gniazdo
pod moją lewą pachą
bowiem król bał się śmierciona stała na zewnątrz
zgarniała wydarte pióra
zimną ręką
usypiała wiatrŹródło: Halina Poświatowska, *** Po moją lewą pachą, [w:] tejże, Wiersze wybrane, Kraków 1993, s. 97.
Obraz Gustawa Klimta (1862‑1918) jest zatytułowany Życie i śmierć. Spośród wierszy Poświatowskiej zamieszczonych w e‑materiale wybierz te, które twoim zdaniem korespondują z treścią obrazu. Uzasadnij swój wybór.
