Tekst do ćwiczeń.

Tadeusz Różewicz Opowiadanie o starych kobietach

Lubię stare kobiety
brzydkie kobiety
złe kobiety

solą ziemisól ziemisolą ziemi

nie brzydzą się
ludzkimi odpadkami
znają odwrotną stronę
medalu
miłości
wiary

przychodzą i odchodzą
dyktatorzy błaznują
mają ręce splamione
krwią ludzkich istot

stare kobiety wstają o świcie
kupują mięso owoce chleb
sprzątają gotują
stoją na ulicy z założonymi
rękami

milczą

stare kobiety
są nieśmiertelne

Hamlet miota się w sieci
Faust gra rolę nikczemną i śmieszną
Raskolnikow uderza siekierą
stare kobiety są
niezniszczalne
uśmiechają się pobłażliwie

umiera bóg
stare kobiety wstają jak co dzień
o świcie kupują chleb wino rybę

umiera cywilizacja
stare kobiety wstają o świcie
otwierają okna
usuwają nieczystości

umiera człowiek
stare kobiety
myją zwłoki
grzebią umarłych
sadzą kwiaty
na grobach

lubię stare kobiety
brzydkie kobiety
złe kobiety

wierzą w życie wieczne
są solą ziemi
korą drzewa
są pokornymi oczami zwierząt

tchórzostwo i bohaterstwo
wielkość i małość
widzą w wymiarach właściwych

zbliżonych do wymagań
dnia powszedniego

ich synowie odkrywają Amerykę
giną pod Termopilami

umierają na krzyżach
zdobywają kosmos

stare kobiety wychodzą o świcie
do miasta kupują mleko chleb
mięso przyprawiają zupę
otwierają okna

tylko głupcy śmieją się
ze starych kobiet
brzydkich kobiet
złych kobiet

bo to są piękne kobiety
dobre kobiety
stare kobiety

są jajem
są tajemnicą bez tajemnicy
są kulą która się toczy

stare kobiety
są mumiami
świętych kotów

są małymi
wysychającymi źródłami
pomarszczonymi owocami
albo tłustymi
owalnymi buddami

kiedy umierają
z oka wypływa
łza
i łączy się
na ustach z uśmiechem
młodej dziewczyny

2 Źródło: Tadeusz Różewicz, Opowiadanie o starych kobietach, [w:] tegoż, Poezja, t. 2, Wrocław 2006, s. 374–377.
sól ziemi
11
Ćwiczenie 1

Zgromadź co najmniej dziewięć synonimów wyrazu staruszka. Zapisz je w formie mapy myśli, grupując według określeń, które są nacechowane pozytywnie, negatywnie i neutralnie.

RNMFXLCXADXJT
Mapa myśli. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: Staruszka
    • Elementy należące do kategorii Staruszka
    • Nazwa kategorii: nacechowane pozytywnie
      • Elementy należące do kategorii nacechowane pozytywnie
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Koniec elementów należących do kategorii nacechowane pozytywnie
    • Nazwa kategorii: nacechowane negatywnie
      • Elementy należące do kategorii nacechowane negatywnie
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Koniec elementów należących do kategorii nacechowane negatywnie
    • Nazwa kategorii: nacechowane neutralnie
      • Elementy należące do kategorii nacechowane neutralnie
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Nazwa kategorii:
      • Koniec elementów należących do kategorii nacechowane neutralnie
      Koniec elementów należących do kategorii Staruszka
1
R1DTJPJHBU6CU1
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 2

Wypisz z utworu Tadeusza Różewicza Opowiadanie o starych kobietach wszystkie epitety określające bohaterki liryczne wiersza.

RXO39FQ3XZMHO
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 3

Określ funkcję wypisanych wcześniej epitetów.

R1B7VDTA7LUO3
(Uzupełnij).
R8UKAQZDMXGON
Ćwiczenie 4
Zaznacz odpowiednie określenia tak, żeby w zdaniach 1 i 2 powstały prawdziwe stwierdzenia na temat wiersza Opowiadanie o starych kobietach. 1. W obliczu starości kobiety ukazane są jako istoty piękne / brzydkie, ponieważ z wiekiem zmienia się ich fizyczny wygląd i stają się nieatrakcyjne. / z godnością wykonują wszystkie codzienne czynności.

2. W wierszu Opowiadanie o starych kobietach starość jest deprecjonowana / nobilitowana, ponieważ poeta przedstawia ją w sposób turpistyczny. / poeta podkreśla, że starzy ludzie odgrywają ważną rolę.
1
Ćwiczenie 5

Wyjaśnij znaczenie metafor obrazujących stare kobiety, które pojawiają się w wierszu Tadeusza Różewicza.

R1TSUUDVVTG4F
metafora:. znaczenie:. są solą ziemi korą drzewa są pokornymi oczami zwierząt. (Uzupełnij). są jajem są tajemnicą bez tajemnicy są kulą która się toczy. (Uzupełnij). są mumiami świętych kotów. (Uzupełnij). są małymi wysychającymi źródłami pomarszczonymi owocami albo tłustymi owalnymi buddami. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 6

Wybierz obraz, który – twoim zdaniem – może być ilustracją wiersza Tadeusza Różewicza Opowiadanie o starych kobietach. Uzasadnij swój wybór.

RBJRAJ7TOV9FD
Uzasadnienie: (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 7

Zinterpretuj i określ funkcję odniesień do innych utworów literackich w wierszu Różewicza:

„Hamlet miota się w sieci
Faust gra rolę nikczemną i śmieszną
Raskolnikow uderza siekierą
stare kobiety są
niezniszczalne
uśmiechają się pobłażliwie”

1
Ćwiczenie 8

Porównaj obrazy starości ukazane w wierszach Anny Świrszczyńskiej Łzy, Biegam po plaży oraz Tadeusza Różewicza Opowiadanie o starych kobietach.

RFJFF8C3J3NOB
(Uzupełnij).