R7XSGZ7TBVNQ6
Ćwiczenie 1
Dokończ podane zdania: Dokończ podane zdania: A. Biblia składa się z ksiąg Starego i Nowego Tu uzupełnij. B. Księga Psalmów należy do ksiąg Tu uzupełnij. C. Tajemnicza, pełna symboli księga Nowego Testamentu, zapowiadająca koniec świata to Tu uzupełnij.
1
Ćwiczenie 2
R25XU2AXPAE8H1
Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz w tabeli Prawda, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub Fałsz – jeśli jest fałszywe. Biblia jest świętą księgą wielu religii. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wyznawcy judaizmu uważają, że Nowy Testament nie zawiera prawdy objawionej. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Kultura, w jakiej były spisywane księgi biblijne, miała wpływ na ich treść. Żydzi pod pojęciem Biblii rozumieją tylko Stary Testament. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Pismo Święte stanowi źródło zasad moralnych. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Rola ksiąg biblijnych jest ograniczona do sfery religijnej. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
11
Ćwiczenie 3

Uzupełnij mapę myśli, wpisując cztery podstawowe ewangelie Nowego Testamentu.

ROGKQO5TMMTJE
Mapa myśli. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: Księgi Nowego Testamentu
    • Elementy należące do kategorii Księgi Nowego TestamentuKoniec elementów należących do kategorii Księgi Nowego Testamentu
RAQ2NVJ9DNESE
(Uzupełnij).
RA61CDQQAG3F3
Ćwiczenie 4
Co to jest motyw i czym różni się od toposu? Uzupełnij definicje. Motyw to najmniejszy i niepodzielny (tu wybierz) 1. utworze, 2. zmiennym, 3. dziełach, 4. kompozycyjny, 5. literaturze, 6. przedmiotach, 7. wątek, 8. temat, 9. element, 10. motywem, 11. stałym świata przedstawionego w (tu wybierz) 1. utworze, 2. zmiennym, 3. dziełach, 4. kompozycyjny, 5. literaturze, 6. przedmiotach, 7. wątek, 8. temat, 9. element, 10. motywem, 11. stałym. To również idea, (tu wybierz) 1. utworze, 2. zmiennym, 3. dziełach, 4. kompozycyjny, 5. literaturze, 6. przedmiotach, 7. wątek, 8. temat, 9. element, 10. motywem, 11. stałym lub postać utrwalone w kulturze, element (tu wybierz) 1. utworze, 2. zmiennym, 3. dziełach, 4. kompozycyjny, 5. literaturze, 6. przedmiotach, 7. wątek, 8. temat, 9. element, 10. motywem, 11. stałym lub zdobniczy powtarzające się w (tu wybierz) 1. utworze, 2. zmiennym, 3. dziełach, 4. kompozycyjny, 5. literaturze, 6. przedmiotach, 7. wątek, 8. temat, 9. element, 10. motywem, 11. stałym artystycznych różnych epok.
Topos jest elementem kultury, (tu wybierz) 1. utworze, 2. zmiennym, 3. dziełach, 4. kompozycyjny, 5. literaturze, 6. przedmiotach, 7. wątek, 8. temat, 9. element, 10. motywem, 11. stałym o (tu wybierz) 1. utworze, 2. zmiennym, 3. dziełach, 4. kompozycyjny, 5. literaturze, 6. przedmiotach, 7. wątek, 8. temat, 9. element, 10. motywem, 11. stałym charakterze, tematem utrwalonym w dziełach sztuki.
R14K6XFTJ62Z4
Ćwiczenie 5
Które motywy pochodzą z ksiąg Starego, a które z Nowego Testamentu? Przyporządkuj je do odpowiednich grup. Stary Testament Możliwe odpowiedzi: 1. wygnanie z Raju, 2. ukrzyżowanie, 3. budowa wieży Babel, 4. gody w Kanie Galilejskiej, 5. Sąd Ostateczny, 6. potop, 7. stworzenie świata, 8. walka Dawida z Goliatem, 9. pokłon Trzech Króli, 10. cudowny połów ryb, 11. Ostatnia Wieczerza, 12. zwiastowanie Marii Nowy Testament Możliwe odpowiedzi: 1. wygnanie z Raju, 2. ukrzyżowanie, 3. budowa wieży Babel, 4. gody w Kanie Galilejskiej, 5. Sąd Ostateczny, 6. potop, 7. stworzenie świata, 8. walka Dawida z Goliatem, 9. pokłon Trzech Króli, 10. cudowny połów ryb, 11. Ostatnia Wieczerza, 12. zwiastowanie Marii
1
Ćwiczenie 6

Wymień, jak nazywali się czterej jeźdźcy Apokalipsy.

R1OLBZXPTQGD2
(Uzupełnij) (Uzupełnij) (Uzupełnij) (Uzupełnij).
R1V1HO4BCU43K
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 7
Zapoznaj się z cytatami i wyjaśnij znaczenie występującego w nich frazeologizmu „hiobowa wieść”, a następnie przypomnij, do jakiej historii biblijnej nawiązuje ten związek. Oceń, które użycie jest – twoim zdaniem – poprawne. Uzasadnij swoją odpowiedź.
Zapoznaj się z cytatami i wyjaśnij znaczenie występującego w nich frazeologizmu „hiobowa wieść”, a następnie przypomnij, do jakiej historii biblijnej nawiązuje ten związek. Oceń, które użycie jest – twoim zdaniem – poprawne. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Najpierw obowiązki, później hiobowe wieści

Zawodnicy Cobden, australijskiego klubu futbolowego, zataili przed swoim kluczowym graczem, że właśnie spłonął jego dom, by ten w spokoju mógł dograć ważny mecz ligowy. (...) Gdy mecz się zaczął, w szeregach Cobden rozeszła się wieść, że dom Morrisa właśnie doszczętnie spłonął. Drużyna postanowiła wstrzymać się z hiobową wieścią do czasu, aż mecz się skończy.

4 Źródło: dostępny w internecie: www.z czuba.pl [dostęp 16.09.2008].
R197D7N1NE5CK
(Uzupełnij).

Nadchodziły z zagranicy coraz bardziej hiobowe wieści, w które nikt nie chciał uwierzyć. Nikt nie był w stanie zrozumieć, co się stało. Łudzono się, że w każdej chwili sytuacja się odmieni, że Niemcom nie może się udać, że świat nie może się pogrążyć w mroczną głębię.

5 Źródło: dostępny w internecie: www.warszawa.getto.pl [dostęp 19.08.2021].
R9SLG2RGT3PQP
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 8

Zapoznaj się z poniższym tekstem i odpowiedz na pytanie: w jakim celu dziennikarz odwołuje się w swoim tekście do Biblii? Jakie to odwołanie ma znaczenie?

Witold Orłowski Cień globalnej recesji, czyli nadjeżdża czwarty jeździec

Media niemal co dzień donoszą o straszliwych plagach, które niczym biblijni jeźdźcy Apokalipsy gnębią dziś świat, zmieniając amerykański kryzys finansowy w gigantyczne globalne zawirowanie. Są to: rozprzestrzenianie się zarazy na światowych rynkach finansowych, załamanie stabilności kursów walutowych oraz niestabilność rynków surowcowych (częściowo wynikająca z fali spekulacji). Obecnie jednak nadciąga ostatni, najgroźniejszy z czterech jeźdźców: groźba światowej recesji.

6 Źródło: Witold Orłowski, Cień globalnej recesji, czyli nadjeżdża czwarty jeździec, „Gazeta Wyborcza” 3.11.2008.
R1EEU2849Q9HE
(Uzupełnij).
1
R1PAO1XDBCD651
Cytaty za: Jan Hojnowski SCJ, Aforyzmy biblijne, Kraków 1993.

Mapa myśli.

Elementy należące do kategorii Sentencje i aforyzmy biblijne

·        Nazwa kategorii: O Bogu

·        Nazwa kategorii: Jezus o sobie

·        Nazwa kategorii: O człowieku

·        Nazwa kategorii: Nakazy moralne

Koniec elementów należących do kategorii Sentencje i aforyzmy biblijne

Elementy należące do kategorii O Bogu

·        Nazwa kategorii: Miłosierny jest Pan i łaskawy, nieskory do gniewu i bardzo łagodny. Ps 103,8

·        Nazwa kategorii: Pan jest sprawiedliwy na wszystkich swych drogach i łaskawy we wszystkich swoich dziełach. Ps 145,17

Koniec elementów należących do kategorii O Bogu

Elementy należące do kategorii Jezus o sobie

·        Nazwa kategorii: Niebo i ziemia przeminą, ale moje słowa nie przeminą. Mt 24,35

·        Nazwa kategorii: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: kto we mnie wierzy, ma życie wieczne. J 6,47

·        Nazwa kategorii: Jam jest chleb życia, kto do mnie przychodzi, nie będzie łaknął, a kto we mnie wierzy, nigdy pragnąć nie będzie. J 6,35

Koniec elementów należących do kategorii Jezus o sobie

Elementy należące do kategorii O człowieku

·        Nazwa kategorii: Czyż nie do bojowania podobny byt człowieka? Hi 7,1

·        Nazwa kategorii: Nic bowiem nie przynieśliśmy na ten świat; nic też nie możemy z niego wynieść. 1 Tm 6,7

·        Nazwa kategorii: Rozumny swą wiedzę ukrywa, serce niemądrych głosi głupotę. Prz 12,23

Koniec elementów należących do kategorii O człowieku

Elementy należące do kategorii Nakazy moralne

·        Nazwa kategorii: Kto szanuje ojca, długo żyć będzie. Syr 3,6

·        Nazwa kategorii: Łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igielna, niż bogatemu wejść do królestwa Bożego. Łk 18,25

·        Nazwa kategorii: Przykazanie nowe daję wam, abyście się wzajemnie miłowali tak, jak ja was umiłowałem; żebyście i wy tak się miłowali wzajemnie. J 13,34

·        Nazwa kategorii: Kto nie nosi swego krzyża, a idzie za mną, ten nie może być moim uczniem. Łk 14,27

·        Nazwa kategorii: Każdy, kto popełnia grzech, jest niewolnikiem grzechu. J 8,34

Koniec elementów należących do kategorii Nakazy moralne

Polecenie 1

Uzupełnij mapę myśli o inne biblijne aforyzmy lub sentencje zawierające nakazy moralne.

Na podstawie mapy myśli stwórz wypunktowanie i uzupełnij je o biblijne aforyzmy lub sentencje zawierające nakazy moralne.

RM2FVE7G42RU9
(Uzupełnij).
Polecenie 2
Zapoznaj się z informacjami zawartymi w mapie myśli, na której znalazły się wybrane cytaty biblijne. Określ, które z wypowiedzi są sentencjami, a które można uznać za aforyzmy.
Zapoznaj się z informacjami zawartymi w mapie myśli, na której znalazły się wybrane cytaty biblijne. Określ, które z wypowiedzi są sentencjami, a które można uznać za aforyzmy.
RPCG52ORUZXLC
(Uzupełnij).
RL2NQJFFT32S81
Ilustracja interaktywna przedstawia Wieżę Babel w trakcie budowy. Bruegelowska wieża Babel przypomina kształtem rzymskie Koloseum. Na każdym poziomie ma liczne okna — łuki. W tle jest miasto wraz z jego murami połączonymi z wieżą systemem podziemnych korytarzy. W prawym dolnym rogu znajduje się port ze statkami dostarczającymi materiały potrzebne do budowy. W lewym dolnym rogu została uwieczniona scena, której centralną postacią jest król, który przybył, aby sprawdzić postępy w budowie. Opis punktów znajdujących się na ilustracji: 1. Pieter Bruegel był niderlandzkim malarzem i rysownikiem. Tworzył w latach 1559–1569. W jego twórczości można wyróżnić kilka etapów. Jeden z nich jest reprezentowany przez tzw. nurt moralizatorski, obrazujący zagadnienia ludzkiej egzystencji, utrzymany w poetyce bliskiej Boschowi. Pochodzący z 1563 roku obraz, ilustrujący biblijną przypowieść o budowaniu wieży, wpisuje się właśnie w ten nurt. 2. Motyw budowy wieży jest symbolem powstania człowieka przeciwko Bogu; ludzkiej pychy, dumy i przekonania o własnej wspaniałości równej Stwórcy. 3. Etymologia słowa Babel, z akadyjskiego babel – „brama Boga”, wiąże się z początkową funkcją wieży jako budowli łączącej ziemię z niebem, symbolicznie komunikującej człowieka z Bogiem. Bóg ukarał budowniczych wieży. Motyw pomieszania języków wyjaśniał niemożność osiągnięcia pełnego porozumienia pomiędzy ludźmi i narodami, a idea zbudowania wieży sięgającej nieba interpretowana była jako objaw pychy ludzkiej i chęci dorównania Bogu. 4. Wieża przybiera strukturę koncentrycznych kręgów przypominających sumeryjskie góry‑świątynie, zikkuraty. Zdjęcie przedstawia pustynię i znajdującą się na jej tle skalistą górę z fragmentami murowanej budowli. 5. Wieża przypomina jednocześnie rzymskie Koloseum. Rzym uważany był w czasach Bruegela za „nowy Babilon”, a sytuacja polityczna i społeczna w Antwerpii za niepokojącą – być może artysta chciał w ten sposób skomentować współczesne mu wydarzenia. 6. U stóp budowy znajduje się port pełen statków dostarczających materiały do budowy wieży. Według niektórych badaczy symbolizuje on Antwerpię. Ta w czasach malarza, na skutek odkrycia nowych szlaków morskich rozwijała się jako handlowe miasto zachodniej Europy. 7. Brak spójności elementów architektonicznych, współistnienie klasycznego porządku kolumn z detalami romańskimi i gotyckimi zdaje się podkreślać chaos powstały przez pomieszanie języków osób pracujących przy budowie wieży. 8. Na pierwszym planie obrazu artysta namalował orszak króla prawdopodobnie wizytującego budowę. Uważa się, że pysznym władcą, przed którym klękają poddani, jest legendarny władca Mezopotamii, Nimrod. Według tradycji żydowskiej to on zainicjował budowę wieży. 9. Krajobraz na tym obrazie przedstawiony jest — w kontraście do powstającej budowli — realistycznie. Po lewej stronie możemy dostrzec ciasno zabudowane miasto na tle wiejskiego krajobrazu. Po prawej stronie artysta namalował port – prawdopodobnie jest to Antwerpia.
Pieter Bruegel starszy, Wieża Babel, 1563
Źródło: domena publiczna.
Polecenie 3
Historią biblijną, która doczekała się licznych malarskich interpretacji, jest opowieść o budowie wieży Babel zawarta w Księdze Rodzaju. Za jedną z jej najbardziej znanych plastycznych interpretacji należy uznać obraz autorstwa starszego Wieża Babel z 1563 roku, namalowany w Antwerpii. Zapoznaj się z informacjami na temat tego dzieła, a następnie opisz motywy występujące na obrazie.
Historią biblijną, która doczekała się licznych malarskich interpretacji, jest opowieść o budowie wieży Babel zawarta w Księdze Rodzaju. Za jedną z jej najbardziej znanych plastycznych interpretacji należy uznać obraz autorstwa starszego Wieża Babel z 1563 roku, namalowany w Antwerpii. Zapoznaj się z informacjami na temat tego dzieła, a następnie opisz motywy występujące na obrazie.
1
R1BM8CD16EJHP1
(Uzupełnij).
ROLBBH2FXSBPH
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 9

Podaj wyrazy bliskoznaczne do poniższych słów, a następnie sprawdź w Słowniku synonimów, czy w twojej odpowiedzi znalazły się przykłady znajdujące się w słowniku.

R1M9RJ7GQ2T74
Raj (Uzupełnij). Owoc (Uzupełnij). Wieża (Uzupełnij).

Zastanów się, czy któreś z zaproponowanych przez ciebie słów mogłoby zastąpić jeden z wyrazów w zwrotach:

  • rajski ogród,

  • zakazany owoc,

  • wieża Babel.

Czy taka zamiana zmieni sens wyrażenia? Swoją odpowiedź uzasadnij, odwołując się do podstawowego znaczenia poszczególnych wyrazów.

1
Ćwiczenie 10

Spośród podanych zwrotów i wyrażeń wywodzących się z Biblii wybierz 5 i podaj ich przenośne znaczenie. Następnie ułóż spójny tekst, w którym zastosujesz te frazeologizmy.

  • „Zakazany owoc”

  • „Plagi egipskie”

  • „Manna z nieba”

  • „Grzech pierworodny”

  • „Wieża Babel”

  • „Judaszowe srebrniki”

  • „Jabłko Adama”

  • „Zamienić się w słup soli”

  • „Alfa i omega”

  • „Rzeź niewiniątek”

  • „Trąba jerychońska”

  • „Egipskie ciemności”

  • „Korona cierniowa”

  • „Niewierny Tomasz”

R1J6UBBFK9D7Q
Zwrot/wyrażenie (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). Znaczenie przenośne (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij).
R1FC1KLUN5Z8S
(Uzupełnij).
R1ZG8VGJ3O6HS
Ćwiczenie 11
Niepoprawne użycie. Poprawne użycie. Wdowie pieniądze (Uzupełnij). Zmienić się w skalny słup (Uzupełnij). Wyrwać się z pazurów śmierci (Uzupełnij). Wyrzucać perły przed wieprze (Uzupełnij). Wilk w skórze owcy (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 12
R12XFN9RL1O4N
Dzieło sztuki (Uzupełnij). Artysta (Uzupełnij). Motyw biblijny (Uzupełnij). Sposób realizacji (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 13

Napisz krótkie opowiadanie pt. Dobra nowina. Wykorzystaj podane biblizmy (stałe związki frazeologiczne) pochodzące z polskich przekładów Biblii:

  • Alfa i Omega – pierwsza i ostatnia litera alfabetu greckiego; w znaczeniu przenośnym; absolutny autorytet, początek i koniec.

  • Bóg dał, Bóg wziął – sentencja z Księgi Hioba. Tak mówi Hiob, gdy jego potomstwo ginie pod ruinami domu.

  • Być dla kogoś kamieniem u szyi – być dla kogoś ciężarem, częsty zwrot w ewangeliach.

  • Hiobowa wieść – wiadomość o nieszczęściu.

  • Mieć miedziane czoło – być cynicznym, bez honoru (z Księgi Izajasza).

  • Nie rzucać pereł przed wieprze – dawać coś, czego wartości nikt nie rozumie (z Nowego Testamentu).

  • Stać się kozłem ofiarnym – odpowiadać za coś, czego się nie zrobiło; w dniu przebłagania Żydzi losowali dwa kozły: jeden miał być ofiarowany Bogu i zabity, drugiego, na którego składano przewinienia całej społeczności, wypędzano na pustynię; tego nazywano kozłem ofiarnym.

R1C4FZB7S3CRM
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 14

Napisz wypowiedź argumentacyjną, w której odniesiesz się do słów Anny Kamieńskiej. Wyjaśnij, czy zgadzasz się z autorką poniższego tekstu.

Anna Kamieńska Książka nad książkami

Biblia weszła tak głęboko w kulturę całego naszego świata, naszej cywilizacji, że trudno jest jej nie znać i nie szanować. Jej treść przenika naszą kulturę, naszą literaturę, nasze dzieła sztuki. Imiona biblijnych bohaterów są dla nas ciągle wspólnymi znakami, jak imiona rodziców i dziadków, jak nazwiska narodowych bohaterów. O tej jednej książce napisano niezliczenie wiele ksiąg tworzących całe biblioteki. W słowie: biblioteka zawarte jest to samo słowo: Biblia.

CART3 Źródło: Anna Kamieńska, Książka nad książkami, Warszawa 2000, s. 8–9.
R1QL6P5V9MDXR
(Uzupełnij).
Dla zainteresowanych

Więcej materiałów powtórkowych na temat Biblii znajdziesz na stronie https://zpe.gov.pl/

Tematy lekcji:

Znaczenie Biblii w religii, nauce i kulturze.

Różnorodność gatunkowa i stylistyczna Biblii.

Biblia - niewyczerpane źródło inspiracji.

Kto ma uszy do słuchania, niechaj słucha! Prawdy o człowieku i świecie we frazeologii i aforystyce biblijnej.