1
Polecenie 1

Zapoznaj się z mapą myśli. Wpisz w puste pomarańczowe pola cytaty z Trenu XI Jana Kochanowskiego obrazujące podane na mapie myśli informacje.

R1XET89GO457Z
(Uzupełnij).
R1DCMCHSE55JH1
  • Mapa myśli.

  • Elementy należące do kategorii Jan Kochanowski „Tren XI”

    • Nazwa kategorii: Porównanie koncepcji świata, Boga i człowieka z wizją renesansową:

    • Nazwa kategorii: Charakterystyka osoby mówiącej w wierszu:

    • Nazwa kategorii: Koncepcja świata i człowieka przedstawiona w utworze:

    • Nazwa kategorii: Określenie sytuacji lirycznej w utworze:

  • Koniec elementów należących do kategorii Jan Kochanowski „Tren XI”

  • Elementy należące do kategorii Porównanie koncepcji świata, Boga i człowieka z  wizją renesansową:

    • Nazwa kategorii: koncepcja człowieka:

    • Nazwa kategorii: koncepcja Boga:

  • Koniec elementów należących do kategorii Porównanie koncepcji świata, Boga i  człowieka z wizją renesansową:

  • Elementy należące do kategorii Charakterystyka osoby mówiącej w wierszu:

    • Nazwa kategorii: nieszczęśliwy ojciec, przeżywający stratę córeczki Urszulki

  • Koniec elementów należących do kategorii Charakterystyka osoby mówiącej w  wierszu:

  • Elementy należące do kategorii Koncepcja świata i człowieka przedstawiona w  utworze:

    • Nazwa kategorii: zachowanie wartości etycznych i religijnych nie jest gwarancją powodzenia w życiu, nie chroni przed nieszczęściem

    • Nazwa kategorii: zanegowanie najważniejszej dla człowieka renesansu cnoty – virtus

    • Nazwa kategorii: brak oparcia w Bogu, człowiek pozostawiony samemu sobie, bezradny

    • Nazwa kategorii: kierowanie się złudzeniami na temat rzeczywistości

    • Nazwa kategorii: człowiek udaje mędrca, choć niczego nie rozumie:

    • Nazwa kategorii: wszystko jest błahostką, pozbawioną wartości

    • Nazwa kategorii: śmierć dziecka wywołuje bunt, który prowadzi do zanegowania wszystkich wartości

    • Nazwa kategorii: człowiek poddany losowi, ślepej Fortunie

  • Koniec elementów należących do kategorii Koncepcja świata i człowieka przedstawiona w utworze:

  • Elementy należące do kategorii Określenie sytuacji lirycznej w utworze:

    • Nazwa kategorii: zanegowanie boskiej sprawiedliwości

    • Nazwa kategorii: zwątpienie (podkreślone przez pytania retoryczne):

    • Nazwa kategorii: kryzys światopoglądowy powstały pod wpływem osobistej tragedii

  • Koniec elementów należących do kategorii Określenie sytuacji lirycznej w utworze:

  • Elementy należące do kategorii zanegowanie boskiej sprawiedliwości

    • Nazwa kategorii: „Kogo kiedy pobożność jego ratowała?”

  • Koniec elementów należących do kategorii zanegowanie boskiej sprawiedliwości

  • Elementy należące do kategorii zwątpienie (podkreślone przez pytania retoryczne):

    • Nazwa kategorii: w opiekę boską nad światem i człowiekiem

    • Nazwa kategorii: w wartości moralne

    • Nazwa kategorii: w możliwość poznania praw rządzących ludzkim losem, odkrycia tajemnicy życia i śmierci

  • Koniec elementów należących do kategorii zwątpienie (podkreślone przez pytania retoryczne):

  • Elementy należące do kategorii zachowanie wartości etycznych i religijnych nie jest gwarancją powodzenia w życiu, nie chroni przed nieszczęściem

    • Nazwa kategorii: Do uzupełnienia

  • Koniec elementów należących do kategorii zachowanie wartości etycznych i  religijnych nie jest gwarancją powodzenia w życiu, nie chroni przed nieszczęściem

  • Elementy należące do kategorii zanegowanie najważniejszej dla człowieka renesansu cnoty – virtus

    • Nazwa kategorii: Do uzupełnienia

  • Koniec elementów należących do kategorii zanegowanie najważniejszej dla człowieka renesansu cnoty – virtus

  • Elementy należące do kategorii brak oparcia w Bogu, człowiek pozostawiony samemu sobie, bezradny

    • Nazwa kategorii: Koncepcja świata i człowieka przedstawiona w utworze:

  • Koniec elementów należących do kategorii brak oparcia w Bogu, człowiek pozostawiony samemu sobie, bezradny

  • Elementy należące do kategorii kierowanie się złudzeniami na temat rzeczywistości

    • Nazwa kategorii: Do uzupełnienia

  • Koniec elementów należących do kategorii kierowanie się złudzeniami na temat rzeczywistości

  • Elementy należące do kategorii człowiek udaje mędrca, choć niczego nie rozumie:

    • Nazwa kategorii: zanegowanie możliwości poznania, zdobycia mądrości

  • Koniec elementów należących do kategorii człowiek udaje mędrca, choć niczego nie rozumie:

  • Elementy należące do kategorii wszystko jest błahostką, pozbawioną wartości

    • Nazwa kategorii: „Fraszka, kto się przypatrzy, fraszka z każdej strony!”

  • Koniec elementów należących do kategorii wszystko jest błahostką, pozbawioną wartości

  • Elementy należące do kategorii śmierć dziecka wywołuje bunt, który prowadzi do zanegowania wszystkich wartości

    • Nazwa kategorii: tego typu doświadczenie odbiera rozsądek, prowadzi do rozpaczy

  • Koniec elementów należących do kategorii śmierć dziecka wywołuje bunt, który prowadzi do zanegowania wszystkich wartości

  • Elementy należące do kategorii człowiek poddany losowi, ślepej Fortunie

    • Nazwa kategorii: Do uzupełnienia

  • Koniec elementów należących do kategorii człowiek poddany losowi, ślepej Fortunie

  • Elementy należące do kategorii tego typu doświadczenie odbiera rozsądek, prowadzi do rozpaczy

    • Nazwa kategorii: Do uzupełnienia

  • Koniec elementów należących do kategorii tego typu doświadczenie odbiera rozsądek, prowadzi do rozpaczy

  • Elementy należące do kategorii koncepcja człowieka:

    • Nazwa kategorii: Tren XI – nie ma oparcia w żadnych wartościach, neguje sens zachowania cnoty, przeżywa rozpacz w obliczu cierpienia

    • Nazwa kategorii: renesansowa wizja – akceptuje prawa świata, m.in. prawo przemijania, kieruje się cnotą jako najwyższą wartością, zachowuje równowagę duchową w każdej sytuacji

    • Nazwa kategorii: dostrzeżenie, że koncepcja świata i człowieka przedstawiona w  Trenie XI jest opozycyjna wobec renesansowego przekonania o harmonijności i porządku świata

  • Koniec elementów należących do kategorii koncepcja człowieka:

  • Elementy należące do kategorii koncepcja Boga:

    • Nazwa kategorii: renesansowa wizja – dobry, twórca pięknego i logicznego świata

    • Nazwa kategorii: Tren XI – niemożliwy do poznania, jest fraszką, błahostką,

    • Nazwa kategorii: renesansowa wizja – harmonijny i pełen ładu

    • Nazwa kategorii: Tren XI – Bóg nieprzewidywalny, niesprawiedliwy, koncepcja świata

  • Koniec elementów należących do kategorii koncepcja Boga:

  • Elementy należące do kategorii w opiekę boską nad światem i człowiekiem

    • Nazwa kategorii: „Nieznajomy wróg jakiś miesza ludzkie rzeczy”

  • Koniec elementów należących do kategorii w opiekę boską nad światem i człowiekiem

  • Elementy należące do kategorii w wartości moralne

    • Nazwa kategorii: „Kogo dobroć przypadku złego uchowała?”

  • Koniec elementów należących do kategorii w wartości moralne

  • Elementy należące do kategorii w możliwość poznania praw rządzących ludzkim losem, odkrycia tajemnicy życia i śmierci

    • Nazwa kategorii: „Wspinamy się do nieba, Boże tajemnice/Upatrując; ale wzrok śmiertelnej źrzenice/ Tępy na to!”

  • Koniec elementów należących do kategorii w możliwość poznania praw rządzących ludzkim losem, odkrycia tajemnicy życia i śmierci

  • Elementy należące do kategorii zanegowanie możliwości poznania, zdobycia mądrości

    • Nazwa kategorii: Do uzupełnienia

  • Koniec elementów należących do kategorii zanegowanie możliwości poznania, zdobycia mądrości

  • Elementy należące do kategorii „Fraszka, kto się przypatrzy, fraszka z każdej strony!”

    • Nazwa kategorii: Do uzupełnienia

  • Koniec elementów należących do kategorii „Fraszka, kto się przypatrzy, fraszka z  każdej strony!”

Polecenie 2

Bazując na informacjach na mapie myśli, opisz koncepcję świata i człowieka w Trenie XI.

RGCHZH3FNO3MX
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Polecenie 3

Przed rozwiązaniem gry edukacyjnej zapoznaj się uważnie z Trenem XI Jana Kochanowskiego i z informacjami zawartymi w przypisach do tego tekstu.

Opowiedz współczesnym językiem o swoich refleksjach dotyczących Trenu XI Jana Kochanowskiego w kontekście dołączonych do tekstu objaśnień. Nie streszczaj. Możesz cytować.

Tren XI

„Fraszka cnota”, powiedział Brutus porażony.
Fraszka, kto sie przypatrzy, fraszka z każdej strony.
Kogo kiedy pobożność jego ratowała?
Kogo dobroć przypadku złego uchowała?
Nieznajomy wróg jakiś miesza ludzkie rzeczy,
Nie mając ani dobrych, ani złych na pieczy.
Kędy jego duch więnie, żaden nie ulęże:
Praw li, krzyw li, bez braku każdego dosięże.
A my rozumy swoje przedsię udać chcemy,
Hardzi miedzy prostaki, że nic nie umiemy.
Wspinamy sie do nieba, Boże tajemnice
Upatrując, ale wzrok śmiertelnej źrzenice
Tępy na to; sny lekkie, sny płoche nas bawią,
Które sie nam podobno nigdy nie wyjawią.
Żałości, co mi czynisz? Owa już oboje
Mam stracić – i pociechę, i baczenie swoje?

xi Źródło: Tren XI, [w:] Jan Kochanowski, Treny, Wrocław 2019, s. 51.

PRZYPISY W OPRACOWANIU JANUSZA PELCA

Brutus porażony – Brutus pokonany. Zabójca Juliusza Cezara, tyranobójca Marcus Junius Brutus (85 – 42 p. n. e. ) pokonany został pod Filippi (Macedonia) przez mściciela Cezara, Oktawiana Augusta (późniejszego cesarza), po klęsce popełnił samobójstwo, a rzucając się na miecz miał zawołać jak Eurypidesowy Herakles: „O nędzna cnoto, byłaś tedy tylko [czczym] słowem, a ja cię czciłem jako coś rzeczywistego, ty zaś byłaś niewolnicą Losu”.
Fraszka cnota – cnota nic nie znaczy.
Kogo dobroć przypadku złego uchowała – sens: kogo dobroć uchowała od złego przypadku.
Nieznajomy wróg – nieprzewidziany los, fatum.
Nie ulęże – nie skryje się, nie uchowa się.
Krzyw li – czy też winny, nieprawy.
Bez braku – bez wyjątku.
A my rozumy swoje przed się udać chcemy – A my przecież chcemy udawać rozsądnych.
Hardzi miedzy prostaki, że nic nie umiemy – Wynosimy się między prostaczkami rozumem, a w istocie nic nie wiemy.
Miedzy – między.
Boże tajemnice /Upatrując – pragnąc przejrzeć, poznać tajemnice boskie.
Sny lekkie, sny płoche nas bawią, Które się nam podobno nigdy nie wyjawią – rozum ludzki bada pozory rzeczy, ale wbrew własnemu mniemaniu ludzi nie przenika istoty rzeczy.

Jan Kochanowski, Treny, opracował Janusz Pelc, Wrocław 1969, s. 20 – 21.

R8D1CB3X76MD5
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Polecenie 4

Rozwiąż interaktywny quiz i sprawdź, czy dobrze intepretujesz Tren XI Jana Kochanowskiego. Przed tobą 9 pytań o rosnącym poziomie trudności. Na każdą odpowiedź masz 30 sekund.

Rozwiąż interaktywny quiz i sprawdź, czy dobrze intepretujesz Tren XI Jana Kochanowskiego. Przed tobą 9 pytań o rosnącym poziomie trudności.

RQLVCMJ2GTLCG1Zagraj i sprawdź, czy dobrze intepretujesz „Tren XI” Jana Kochanowskiego194,560Gratulacje!Sprawdź, które odpowiedzi są nieprawidłowe i spróbuj jeszcze raz.1
Test

Zagraj i sprawdź, czy dobrze intepretujesz "Tren XI" Jana Kochanowskiego

Liczba pytań:
9
Limit czasu:
4 min
Twój ostatni wynik:
-
1
Ćwiczenie 1

Zanim przystąpisz do analizy i interpretacji Trenu XI Jana Kochanowskiego ustal i uporządkuj niezbędne informacje. Zapisz je w punktach.

R33MHJOKH96KF
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
11
Ćwiczenie 2

Umieść Tren XI Jana Kochanowskiego na schemacie ilustrującym fazy przeżywania żałoby z powodu utraty ważnej osoby.

R1D8RUA6726QO
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
R1N7N4VD7HMZC
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.