RPCAMS2G14H7X
Ilustracja przedstawia kompleks budynków z ogrodem pośrodku w kształcie kwadratu. Ogród otoczony jest linią 2‑3 piętrowych budynków z wejściami pośrodku każdego z boków. Wewnątrz wpuszczone są linie innych zabudowań oraz kilka wież. Całość usytuowana jest pośród równo przystrzyżonej zieleni, drzew i pięknego krajobrazu.

Opowieść o idealnym państwie Thomasa More’a. Utopie i antyutopie w literaturze 

Utopijna osada New Harmony stworzona w stanie Indiana przez Roberta Owena, rys. F. Bate, Londyn 1838
Źródło: domena publiczna.

Poszukiwania idealnego ustroju społecznego towarzyszą ludzkości od wieków. Podejmowali je wielcy filozofowie i politycy, a także pisarze, którzy rozważania nad modelem państwa łączyli z refleksją nad naturą ludzką. Wizje nowego wspaniałego świata zawsze miały charakter utopijny, a próby wprowadzenia ich w życie dały początek systemom totalitarnym. Jednak dążenie do równości i sprawiedliwości to siła napędowa myśli społecznej i politycznej, warunek cywilizacyjnego postępu. Paradoks utopii polega na tym, że każdy projekt systemu idealnego dla wszystkich ludzi niesie ze sobą drastyczne ograniczenia praw jednostki.

Gdzie leży mityczna Atlantyda? Na Atlantyku? Za Cieśniną Gibraltarską? Choć nigdy nie odnaleziono niezwykłej wyspy, wiadomym było, że to kraina pełna bogactw naturalnych, szczęśliwa, a życie na Atlantydzie upływało bez większych trosk. Mieszkańcy mieli do swojej dyspozycji rozliczne parki, łaźnie, tor wyścigów konnych. Do zasilania zbiorników w wodę pitną wykorzystywano zimne i gorące źródła. W Mieście Słońca - Civitas Solis opisanym w XVII wieku przez Tomasza Campanellę panowała wspólnota majątkowa, obywatele potrafili latać, a komfortowe życie zapewniały im najnowocześniejsze wynalazki. Jeden podstawowy element łączy te krainy - żadna z nich nigdy nie istniała. Jak wiele im podobnych, stanowią wytwór ludzkiej wyobraźni, unaocznienie marzeń o idealnym, dobrym i sprawiedliwym świecie, w którym każdy człowiek dostaje tyle dóbr, ile mu potrzeba. Wizje takie określa się w kulturze mianem utopii w nawiązaniu do tytułu dzieła Thomasa More’a, twórcy jednej z najbardziej znanych literackich wizji „krain szczęśliwych”.

Twoje cele
  • Poznasz autorów najsłynniejszych utopii od czasów starożytności, przez renesans, do wieku XX.

  • Poznasz okoliczności powstania Utopii Thomasa More’a.

  • Dowiesz się, w jaki sposób Thomas More wyobrażał sobie państwo idealne, jaką rolę wyznaczał jego obywatelom oraz władcy.

  • Wymienisz zasady obowiązujące na utopijnej wyspie.

  • Wskażesz związki wizji stworzonej przez More’a z ideami głoszonymi w okresie renesansu.

  • Przeanalizujesz fragmenty Utopii Thomasa More’a, zwracając uwagę na prawa obowiązujące na wyspie Utopia.

  • Dokonasz analizy Utopii Wisławy Szymborskiej.