Przypomnij sobie, o jakim uczuciu mówi podmiot liryczny. Zwróć uwagę na tytuł.

Utwór mówi o uczuciach, których doświadcza człowiek zakochany. 

Zwróć uwagę, do kogo odnosi się głód, w jaki sposób jest opisywany.

Głód odczuwany przez podmiot liryczny wynika z nieodwzajemnionej przez ukochaną miłości.

Przypomnij sobie, w jaki sposób została przedstawiona miłość, jakie ma cechy.

Miłość w wierszu Morsztyna została przedstawiona w sposób negatywny, jako siła destrukcyjna. Podmiot liryczny wylicza zmartwienia, jakie przynosi mu to uczucie. Wszystkie negatywne konsekwencje miłości łączą się ze sobą. Źródłem kłopotów jest rozmarzenie i zagubienie z powodu nieodwzajemnionej miłości. Uczucie to prowadzi zakochanego mężczyznę do szaleństwa. Paradoks miłości polega na tym, że podmiot liryczny ma ochotę na nowo rozpalić ogień miłości do swej wybranki, a tymczasem sam się w nim spala. Mężczyzna chce obudzić w niej pragnienie, ale to on zaczyna odczuwać głód. Ukochana jest niedostępna, dlatego zakochany pozostaje sam z uczuciem, które go niszczy.

Zwróć uwagę na sformułowania zawierające myśl wewnętrznie sprzeczną.

Przykłady paradoksów z wiersza:

Kto kiedy słyszał o takowej sprawie,
Że i z tym o głód cudzy się staraniem
Sam przy tej wszytkiej głód ponoszę strawę.

Karmię frasunkiem miłość i myśleniem.

Karmię frasunek płaczem i wzdychaniem,
Wzdychanie ogniem, ogień wiatrem prawie,
Wiatr zasię cieniem, a cień oszukaniem.

Paradoksy pokazują, że podmiot liryczny marzy o miłości, mimo że przynosi ona cierpienie. Jest on w stanie poświęcić swoje szczęście, gdyż uczucie jest dla niego najważniejszym celem w życiu.

Odszukaj w słowniku języka polskiego definicję wyrazu cud.

Tytułowe „cuda” to zmartwienia, jakie przynosi miłość podmiotowi lirycznemu. Mają więc negatywny wydźwięk.

Koncept to inaczej ciekawy pomysł, zastosowany, by zwrócić uwagę czytelnika i go zadziwić.

Koncept wiersza polega na wyliczeniu zjawisk niemożliwych, które są jednak bardziej prawdopodobne według podmiotu lirycznego niż stateczność kobiety.

Zwróć uwagę na wyraz „prędzej” rozpoczynający niemalże każdy wers.

Poeta użył w tym wierszu anafory, aby wprowadzić napięcie. Wyraz „prędzej”
to hiperbolizacja, która została wprowadzona jako podkreślenie niemożliwości przez kobietę pozostania stałą w swoich uczuciach i zachowaniu.

Antyteza polega na zestawieniu dwóch elementów znaczeniowo przeciwstawnych w jedną całość dla uzyskania większej ekspresji. Nagromadzenie antytez podkreśla paradoks.

Przykłady antytez: „niemy zaśpiewa”, „płacząc nad Etną łzami ją zaleje”, „zamknie w garść świat”, „w więzieniu będzie pokój”. Podmiot liryczny stwierdza, że prędzej zaleje łzami Etnę, niż znajdzie stałą kobietę w uczuciach. Jest w stanie uwierzyć,
że niemy zaśpiewa piosenkę, a nie wierzy w zmianę natury kobiety.

Przypomnij sobie, czym charakteryzuje się puenta.

W ostatnich dwóch wersach pojawia się puenta, która mówi, że kobieta nigdy nie będzie stała w uczuciach, ponieważ jest to sprzeczne z jej naturą.

Zwróć uwagę na opis kobiety w czasie zgody i kłótni.

Kobieta jest piękna, gdy zgadza się z mężczyzną. W czasie kłótni wygląd kobiety zmienia się diametralnie na niekorzyść.

Zwróć uwagę na epitety charakteryzujące kobietę.

Kobieta w czasie zgody jest piękna, ponieważ ma złote włosy, perłowe zęby,  jasną cerę i koralowe usta. Rumieńce zabarwiają jej śliczną twarz, która zmienia się w czasie kłótni, staje się brzydka oraz blada. Z twarzy znikają czerwone wypieki, czoło wypełniają zmarszczki, pojawiające się pod wpływem złości. Oczy tracą swój dawny blask, zęby nie są już tak piękne, a włosy przypominają pajęczynę.

Zwróć uwagę na pierwszą część utworu skontrastowaną z drugą.

Kobieta jest piękna w czasie zgody, a brzydka podczas kłótni.

Przypomnij sobie, co ulega zmianie w kobiecie.

Tytułowy niestatek dotyczy bohaterki wiersza, kobiety, która ma zmienną urodę. Inaczej wygląda w czasie zgody z mężczyzną, a zupełnie inaczej podczas kłótni. Definicja słownikowa przywołuje niestateczność jako lekkomyślność i płochość, które są według podmiotu lirycznego cechami kobiety.

Zwróć uwagę, że wiersz wyraźnie dzieli się na dwie części.

Sprawdź, czy twoja odpowiedź wskazuje na to, że w pierwszej części wiersza jego adresatka przedstawiona jest jako piękna kobieta, w drugiej – jako straszna postać podobna do śmierci. Kontrast służy do ukazania emocji podmiotu lirycznego w dwóch różnych sytuacjach: gdy jest w zgodzie z kobietą, adresatką wiersza, i gdy się z nią pokłóci.

Przypomnij sobie właściwości gatunkowe utworów Francesco Petrarki oraz znaczenie wyrazu erotyka.

W wierszu są dwie części (narracyjno − opisowa i refleksyjna), występuje podział na strofy (dwie czterowersowe i dwie tercyny), czyli jak każdy sonet włoski składa się z dwóch zwrotek 4‑wersowych i dwóch 3‑wersowych.

Utwór ten można zaliczyć do erotyków, jego głównym tematem jest miłość fizyczna. Erotyki zawierają wyidealizowany obraz kochanki, piękna zewnętrznego, które wydobywa zastosowanie licznych epitetów i metafor.

Skorzystaj z informacji zgromadzonych przez ciebie na początku tej lekcji.

Środek stylistyczny: oksymoron
Definicja środka stylistycznego: zestawienie słów o przeciwstawnym znaczeniu 
Przykłady użycia: „Płomień czyli mróz”
Źródło (tytuł utworu): W kwartanie
Funkcja w utworze: podkreślenie cierpienia podmiotu lirycznego

Środek stylistyczny: paradoks
Definicja środka stylistycznego: twierdzenie prowadzące do sprzecznych lub zaskakujących wniosków 
Przykłady użycia: 
„Kto kiedy słyszał o takowej sprawie,
Że i z tym o głód cudzy się staraniem
Sam przy tej wszytkiej głód ponoszę strawę”.
Źródło (tytuł utworu): Cuda miłości
Funkcja w utworze: ukazanie rozdarcia podmiotu lirycznego

Środek stylistyczny: anafora
Definicja środka stylistycznego: celowe powtórzenie słowa lub wyrażenia na początku wersów wiersza
Przykłady użycia: „Prędzej”
Źródło (tytuł utworu): Niestatek
Funkcja w utworze: wprowadzenie napięcia

Środek stylistyczny: hiperbola
Definicja środka stylistycznego: zamierzona przesada w opisie zjawiska lub przedmiotu
Przykłady użycia: „Prędzej”
Źródło (tytuł utworu): Niestatek
Funkcja w utworze: ukazanie niemożności zmiany natury kobiecej

Środek stylistyczny: paralelizm
Definicja środka stylistycznego: podobieństwo w treści, kompozycji lub składni kilku wersów lub zdań w wierszu
Przykłady użycia: 
„Ty – strzałą śmierci, ja – strzałą miłości,
Ty krwie, ja w sobie nie mam rumianości,
Ty jawne świece, ja mam płomień skryty”.
Źródło (tytuł utworu): Do trupa
Funkcja w utworze: porównanie sytuacji człowieka zakochanego i trupa

Środek stylistyczny: antyteza
Definicja środka stylistycznego: zestawienie dwóch elementów przeciwstawnych znaczeniowo w jedną całość treściową
Przykłady użycia: 
„Prędzej kto wiatr w wór zamknie, prędzej i promieni
Słonecznych drobne kąski wżenie do kieszeni”.
Źródło (tytuł utworu): Niestatek
Funkcja w utworze: zobrazowanie niemożliwości zmiany kobiety