R11F9PSCZKoqJ
Na zdjęciu znajduje się krzak bzu. Widoczne są liczne fioletowe kwiatostany na tle zielonych liści. W prawym dolnym rogu znajduje się prostokątna niebieska skrzynka na listy; włożona jest w nią zwinięta gazeta,

Kropliste, czyli o znaczeniu środków stylistycznych w utworze

Lilak
Źródło: Pixabay, fotografia barwna, domena publiczna.
R137xlLp9g7Nw
Ćwiczenie 1
Zadanie interaktywne polega na ułożeniu elementów tak, aby powstał obraz kwiatostanu bzu.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., domena publiczna.
Ćwiczenie 1

Wyszukaj w dostępnych źródłach informacji, jak wygląda lilak (popularnie zwany bzem).

RthEZowVjSXS3
Miejsce na notatkę
Polecenie 1

W formie mapy myśli zgromadź słownictwo potrzebne do opisu kwiatu bzu.

R1CdXHCC9TRW1
Zadanie polega na uzupełnieniu mapy myśli określeniami dotyczącymi kwiatu bzu.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Polecenie 1

Korzystając z dostępnych źródeł, zgromadź słownictwo i informacje dotyczące kwiatu bzu. Weź pod uwagę: kolor, kształt, wielkość, zapach, okres kwitnienia.

RKO9j26B5QLXs
Miejsce na notatkę

Zapoznaj się z wierszem Juliana Tuwima i wykonaj ćwiczenia.

Rwanie bzuJulian Tuwim
Julian Tuwim Rwanie bzu

Narwali bzu, naszarpali,
Nadarli go, natargali,
Nanieśli świeżego, mokrego,
Białego i tego bzowego.

Liści tam – rwetesj0000008WFB5v22_000tp001rwetes, olśnienie,
Kwiecia – gąszcz, zatrzęsienie,
Pachnie kropliste po uszy
I ptak się gdzieś zawieruszyłj0000008WFB5v22_000tp002zawieruszył.

Jak rwali zacietrzewienij0000008WFB5v22_000tp003zacietrzewieni
W rozgardiaszu zieleni,
To się narwany więzień
Wtrzepotał, wplątał w gałęzie.

Śmiechem się bez zanosi:
A kto cię tutaj prosił?
A on, zieleń śpiewając,
Zarośla ćwierkiem zrosił.

Głowę w bzy – na stracenie,
W szalejące więzienie,
W zapach, w perły i dreszcze!
Rwijcie, nieście mi jeszcze!

j0000008WFB5v22_00000_BIB_001 Źródło: Julian Tuwim, Rwanie bzu, [w:] tegoż, Wiersze zebrane, t. 2, Warszawa 1975, s. 226.
Ćwiczenie 2

Ustal, kto i o kim mówi w wierszu.

RXPwEnrTimGML
Ćwiczenie 3

Określ nastrój wiersza. Zastanów się i odpowiedz, jakie uczucia w tobie wywołuje ten utwór.

R16BMsfVY7fJh
Ćwiczenie 4

Wymień głoski, które zostały nagromadzone w tym utworze i określ ich funkcję w tekście.

RhBHGHZS40QPW
Miejsce na notatkę
Ćwiczenie 5

Wyjaśnij znaczenia słowa narwany. Porównaj wyrażenie narwany beznarwany więzień.

R1biXZkwgY7i3
Miejsce na notatkę
Ćwiczenie 6
RIxKDcuNPzc1c
Zadanie interaktywne polega na przeniesieniu tytułów zwrotek wiersza w odpowiednie miejsce w tabeli.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ważne!

Środki stylistyczne to zabiegi językowe, które pozwalają w plastyczny i oryginalny sposób wyrażać myśli i uczucia  nadawcy. Mogą pełnić w utworze wiele funkcji, np. budować nastrój, wyrażać emocje, wpływać na uczucia i wyobraźnię odbiorcy itp.

Środki stylistyczne są zabiegami artystycznymi stosowanymi na różnych poziomach języka: brzmienia, tworzenia wyrazu, słownictwa, składni zdania, znaczeń wyrazów. Dlatego wszystkie środki stylistyczne dzieli się na środki fonetyczne (np. onomatopeja), słowotwórcze (np. zgrubienia, zdrobnienia), słownikowe  (np. porównanie, epitet, przenośnia), składniowe (np. apostrofa, wykrzyknienie, powtórzenie).

R1dJHwxHuF8DR
Ćwiczenie 7
Zadanie interaktywne polega na uzupełnieniu tabeli nazwami środków stylistycznych użytych w podanych cytatach z wiersza "Rwanie bzu" Juliana Tuwima.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
RSTYeGeryB3JL
Ćwiczenie 8
Zadanie interaktywne polega na przeniesieniu wyrazów pokrewnych do wyrazu "kwiat" do odpowiednich komórek tabeli.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Rn48AmlB9UXQH
Ćwiczenie 9
Zadanie interaktywne polega na znalezieniu wyjaśnienia podanych zwrotów i dopasowaniu ich.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.

Sprawdź, czy umiesz!

R16OvVomnJY8h
Ćwiczenie 10
Zadanie interaktywne polegające na wpisaniu w pola krzyżówki odpowiedzi na pytania dotyczące wiersza "Rwanie bzu" tak, aby powstało hasło "kropliste".
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 11

Wyjaśnij znaczenie wyrazu będącego rozwiązaniem krzyżówki z poprzedniego ćwiczenia. Utwórz z tym wyrazem epitet.

Ru5aax2yrvqph
Miejsce na notatkę
j0000008WFB5v22_000tp001
j0000008WFB5v22_000tp002
j0000008WFB5v22_000tp003
Ćwiczenie 12
RZDaclVcnZfw0
Tabela. Dwie rubryki. 1. rubryka: przykłady, 2. rubryka: nazwa środka stylistycznego. Przykłady do określenia: ręka zaczęła wieść kompletnie samodzielne życie, fantastyczne podróże, święty spokój, przeraźliwa jak ostrze, dziesięć, dwadzieścia, a może i trzydzieści lat, rynek zanurza się w upale, No wała!
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
R1B97RUQdEiab
Ćwiczenie 13
Uzupełnij tabelę. Do podanych cytatów z wiersza przyporządkuj nazwy środków stylistycznych i ich funkcje.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Polecenie 2

Napisz własny wiersz, w którym zastosujesz różnorodne środki stylistyczne.

Rj9QSAz5h8QgE