Woda jestjedną z bardziej rozpowszechnionych substancji w przyrodzie. Powierzchnia Ziemi jest prawie wpokryta wodą. Z tego ażto woda mórz i oceanów. Pozostała część wody jest uwięziona w lodowcach, trwałej pokrywie śnieżnej i zmarzlinie, tworzy rzeki i zbiorniki wodne, znajduje się w wodach podziemnych, glebie, powietrzu oraz jest składnikiem organizmów żywych.
Rqns8fW02NCgC
Zdjęcie przedstawia Ziemię z kosmosu. W centrum zdjęcia Półwysep Indyjski i Azja Centralna, po lewej stronie Afryka i Europa. Słońce najbardziej intensywnie oświetla Afrykę i Europę, Japonia i Indochiny w cieniu. Całą dolną część globu zajmuje Ocean Indyjski. Morza, oceany i kontynenty częściowo przesłonięte przez warstwę chmur.
Ziemię nazywa się czasami błękitną planetą, ponieważ morza i oceany pokrywają prawie jej powierzchni.
Źródło: NASA, dostępny w internecie: www.pixy.org, domena publiczna.
R19PnOqyue5du1
Ilustracja przedstawia schemat zasobów wodnych Ziemi. W centrum infografiki kula ziemska z widoczną Afryką i Europą, na jej tle napis: Zasoby wody na Ziemi. Od kuli ziemskiej odchodzi sześć koncentrycznie rozmieszczonych niebieskich strzałek prowadzących do sześciu niebieskich prostokątów. Każdy z prostokątów ma zdjęcie i tekst. Kolejno od góry, licząc w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara są to: Zdjęcie morza, napis: Niemal cała woda istniejąca na Ziemi znajduje się w oceanach i morzach. Jest to miliard trzysta trzydzieści osiem milionów kilometrów sześciennych wody. Zdjęcie lodowca, napis: W trwałych lodowcach i nietopniejących pokrywach śnieżnych jest zgromadzone około dwadzieścia cztery miliony sześćdziesiąt cztery tysiące kilometrów sześciennych wody. Zdjęcie jeziora, napis: Jeziora słodkie i słone zawierają w sumie około sto siedemdziesiąt sześć tysięcy kilometrów sześciennych wody. Zdjęcie człowieka i psa na łące, napis: Objętość wody wchodzącej w skład organizmów żywych wynosi około tysiąc sto kilometrów sześciennych. Organizmy te mogą zawierać od dziesięciu procent do nawet dziewięćdziesięciu dziewięciu procent wody. Ciało człowieka składa się z wody w około siedemdziesięciu procentach. Zdjęcie rzeki w lesie, napis: W rzekach płynie około dwa tysiące sto kilometrów sześciennych wody. Zdjęcie mokradła, napis: Na terenach bagiennych znajduje się około jedenaście tysięcy czterysta kilometrów sześciennych wody.
Zasoby wodne Ziemi
Źródło: Tomorrow Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 1
RGmEZnwdwpilx1
Łączenie par. Na podstawie powyższej grafiki, oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz "Prawda", jeśli zdanie jest prawdziwe albo "Fałsz", jeśli jest fałszywe.. Zasoby wodne rzek są dwa razy większe od objętości wody zgromadzonej we wszystkich organizmach żywych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W lodowcach i nietopniejących pokrywach śnieżnych jest zgromadzone mniej wody niż we wszystkich jeziorach i rzekach świata.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Organizm człowieka składa się z wody w około .. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Na podstawie powyższej grafiki, oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz "Prawda", jeśli zdanie jest prawdziwe albo "Fałsz", jeśli jest fałszywe.. Zasoby wodne rzek są dwa razy większe od objętości wody zgromadzonej we wszystkich organizmach żywych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W lodowcach i nietopniejących pokrywach śnieżnych jest zgromadzone mniej wody niż we wszystkich jeziorach i rzekach świata.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Organizm człowieka składa się z wody w około .. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Woda jest jedynym związkiem chemicznym, który występuje naturalnie na Ziemi w trzech stanach skupienia. W wodach powierzchniowych i podziemnych stanowi ciecz, w atmosferze jest gazem, a w niektórych typach opadów (np. śniegu, gradzie) oraz lodowcach i zmarzlinie istnieje w stanie stałym.
Rbh3AqQa9ubEy
Ilustracja przedstawia graficzny opis obiegu wody w przyrodzie. Rysunek wycinka krajobrazu z górami z lewej strony w tle, wzgórzami z rzeką z lewej strony na pierwszym planie, wodami podziemnymi pod wzgórzami i rzeką, pojedynczym wzgórzem w centrum, polaną z prawej strony w tle i brzegiem morza z lewej strony na pierwszym planie. Rzeka i wody podziemne wpływają do morza, co symbolizuje czarna strzałka skierowana w prawo. Woda paruje z morza i trawiastej ziemi, co symbolizują niebieskie pofałdowane strzałki skierowane w górę i zamienia się w chmury przesłaniające tarczę słoneczną. Od jasnych chmur po prawej stronie prowadzi strzałka w lewo do ciemnych, burzowych chmur po lewej stronie. Z burzowych chmur nad górami pada deszcz. Czarna strzałka pokazuje przejście wody deszczowej do rzeki i strumieni.
Obieg wody w przyrodzie Łączna ilość wody na kuli ziemskiej i w jej atmosferze jest stała, choć sama woda jest w ciągłym ruchu. Jej obieg w przyrodzie jest wywoływany przez dwa główne czynniki — Słońce i grawitację naszej planety. Energia słoneczna powoduje parowanie wody, a siła przyciągania ziemskiego — opadanie jej kropel z atmosfery na powierzchnię Ziemi, gdzie przesiąka do gruntu lub spływa do rzek, którymi jest transportowana do większych zbiorników wodnych, w tym mórz i oceanów.
Źródło: Tomorrow Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Woda jest nieodzowna do życia roślin, zwierząt i ludzi. W hierarchii wszystkich potrzeb życiowych organizmów znajduje się na pierwszym miejscu. Istnieją nawet mikroorganizmy, które mogą żyć bez tlenu, ale bez wody nie są w stanie. Jest najważniejszym składnikiem organizmów – stanowi około masy ciała człowieka. Jest niezbędna do naszego prawidłowego funkcjonowania: bierze udział w regulowaniu temperatury ciała, transporcie składników odżywczych, produktów przemiany materii oraz we wszystkich reakcjach biochemicznych zachodzących w organizmie.
Ogrzewanie rozdrobnionego ogórka
Doświadczenie 1
R1CG8KIVR1DW8
Problem badawczy:
Czy ogórek zawiera wodę?. Hipoteza:
Spośród podanych poniżej hipotez wybierz jedną, a następnie ją zweryfikuj.
Hipoteza 1: Ogórek zawiera wodę.
Hipoteza 2: Ogórek nie zawiera wody.
Twój wybór: (Wybierz: Hipoteza 1, Hipoteza 2). Co będzie potrzebne:
surowy ogórek;
probówka;
łapa do probówek;
palnik gazowy. Instrukcja:
1. Rozdrobnij niewielki plasterek ogórka i umieść go w probówce.
2. Chwyć probówkę za pomocą łapy.
3. Umieść probówkę w pobliżu źródła ognia i ogrzewaj ją aż do pojawienia się pierwszych zmian.
4. Zapisz obserwacje.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Celem samodzielnego sprawdzenia, czy rośliny zawierają wodę, wykonano poniższe doświadczenie.
Problem badawczy:
Czy ogórek zawiera wodę?
Hipoteza:
Ogórek zawiera wodę.
Co było potrzebne:
surowy ogórek;
probówka;
łapa do probówek;
palnik gazowy.
Przebieg doświadczenia:
Rozdrobniono niewielki plasterek ogórka i umieszczono go w probówce. Probówkę trzymano za pomocą łapy. Następnie umieszczono probówkę w pobliżu źródła ognia i ogrzewano ją aż do pojawienia się pierwszych zmian.
Obserwacje:
Na ściankach probówki zaczęła skraplać się para wodna. Otrzymano krople bezbarwnej, bezwonnej cieczy.
Wnioski:
Ogórek zawiera wodę.
Podsumowanie:
Po pewnym czasie, od rozpoczęcia ogrzewania, na ścianach probówki zaczyna skraplać się para wodna. Na podstawie tej obserwacji możemy stwierdzić, że ogórek zawiera wodę.
1
Polecenie 2
RrPPWBhn8acIz
Obserwacje: (Uzupełnij). Wnioski: (Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Obserwacje: Czy pod wpływem ogrzewania w probówce zachodzą jakieś zmiany?
Wnioski: Co może odpowiadać za uzyskany wynik doświadczenia?
Obserwacje: Na ściankach probówki zaczyna skraplać się para wodna. Otrzymujemy krople bezbarwnej, bezwonnej cieczy.
Wnioski: Ogórek zawiera wodę.
Podsumowanie: Po pewnym czasie, od rozpoczęcia ogrzewania, na ścianach probówki zaczyna skraplać się para wodna. Na podstawie tej obserwacji możemy stwierdzić, że ogórek zawiera wodę.
1
Polecenie 2
O czym świadczy ulatnianie się pary wodnej podczas ogrzewania ogórka?
REpFofqS6yOXQ
(Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Ogrzewanie prowadzi do zmiany stanu skupienia cząsteczki wody.
Obecność pary wodnej udowadnia, że w ogórku znajduje się woda.
Obejrzyj film pod tytułem „Jakie konsekwencje dla życia na Ziemi ma woda?”. Zwróć uwagę, w jak wielu dziedzinach woda ma znaczenie istotne dla człowieka, zwierząt i roślin.
Film nosi tytuł „Jakie konsekwencje dla życia na Ziemi ma woda?”. Zwróć uwagę, w jak wielu dziedzinach ma ona istotne znaczenie dla człowieka, zwierząt i roślin. Wypowiedź lektora ilustrowana jest różnorodnymi fotografiami. Są to głównie fotografie wody w różnych stanach skupienia (np. wodospad, bryły lodu pływające w rzece, chmury na niebie); fotografie roślin (kaktusy, drzewa); ssaków (w tym wypadku bawiące się w wodzie dzieci), czy fotografie przedstawiające inne organizmy żywe, np. meduzy. Pojawiają się również ilustracje układu krwionośnego czy fotografie kropli wody na płatkach kwiatu. Podczas filmu prezentowane są obrazy wody na Ziemi i w Kosmosie jako wsparcie wypowiedzi lektora. Prezentowane są również obrazy przedstawiające planety Wenus i Mars; obraz Drogi Mlecznej, a także kosmiczny teleskop Keplera.
R18ElsFRuxvAW
Zapoznaj się z audiodeskrypcją filmu.
Zapoznaj się z audiodeskrypcją filmu.
Źródło: Politechnika Warszawska Wydział Fizyki, licencja: CC BY 4.0.
Źródło: Politechnika Warszawska Wydział Fizyki, licencja: CC BY 4.0.
Zapoznaj się z audiodeskrypcją filmu.
Polecenie 3
R1CU2mXuibwCM
Jakie fakty przemawiają za tym, że na Marsie była kiedyś woda w stanie ciekłym? Możliwe odpowiedzi: 1. Obserwuje się tam koryta dawnych rzek., 2. Na tej planecie wykryto lód., 3. Obecnie woda znajduje się w stanie gazowym, wiec kiedyś musiała występować też w stanie ciekłym.
