Zwróć uwagę np. na porę dnia, nastrój tekstu, bohaterów lirycznych, miejsce, w którym rozgrywa się akcja, kolory, itp.

Sprawdź, czy w swojej odpowiedzi zostały uwzględnione takie różnice jak np.:

• czas rozgrywania się sytuacji lirycznej,

• miejsce rozgrywania się sytuacji lirycznej,

• budowa tekstów,

• obecność bohaterów ożywionych (ludzi, zwierząt),

• wykorzystana kolorystyka,

• nastrój tekstów,

• problematyka tekstów.

Zweryfikuj, czy w udzielonej odpowiedzi zostały uwzględnione takie podobieństwa jak np.:

• bogactwo środków artystycznego wyrazu,

• opis przyrody,

• światłocień jako istotny element tekstu.

Zwróć uwagę na wyraz podstawowy, część mowy, którą jest neologizm oraz kontekst całego fragmentu wiersza.

Policz sylaby w wersach, sprawdź rozłożenie akcentów, zwróć uwagę na to, czy wiersz jest stroficzny czy stychiczny (ciągły), przyjrzyj się rymom, zastanów się, czy występuje refren.

Sprawdź, czy w twojej odpowiedzi znalazły się poniższe wnioski:

• Wieczór to wiersz stychiczny (ciągły), sylabiczny pisany 11‑zgłoskowcem;

• liczne wtrącenia wpływają na rwany rytm tekstu;

• w pierwszej części występują rymy krzyżowe, dokładne, w drugiej - parzyste, dokładne; zmiana sposobu rymowania również wprowadza wrażenie nieciągłości tekstu.

Przypomnij sobie, czym jest ożywienie, metafora, onomatopeja, neologizm, anafora.

Możesz skorzystać ze słownika wyrazów bliskoznacznych.

Sprawdź, czy w twoim opisie znalazły się określenia dotyczące zapadającego wieczoru, zmieniającego się światła, kolorów (zwłaszcza czerwieni), roślin znajdujących się w ogrodzie, wyglądu nieba.

Zwróć uwagę na kontekst całego fragmentu. Zastanów się, które słowo jest kluczowe dla zrozumienia całej metafory.

Zwróć uwagę na sposób oddania kolorystyki w wierszach i związane z nią skojarzenia.

Język wzmaga plastyczność utworu, ważną rolę odgrywają kolory: szkarłatny, purpurowy, różowy; wzbudzają one atmosferę niepokoju, tajemniczości.

Poszukaj w tekście wiersza neologizmów charakterystycznych dla twórczości Bolesława Leśmiana. Jeśli nie masz pewności czy dany leksem jest leśmianizmem, sprawdź, czy funkcjonuje on w słowniku języka polskiego.

• praczerwcowym; prefiks pra-, wyraz podstawowy: czerwiec; podkreślenie odwieczności, stałości, dawności

• bezwinę; prefiks bez-, wyraz podstawowy: wina; podkreślenie niewinności

• na bezwieści; prefiks bez-, wyraz podstawowy: wieści; wykreowanie przestrzeni, w której można się zagubić

• bujniskach; sufiks -iskach, wyraz podstawowy: bujny; wykreowanie przestrzeni, która łączy w sobie cechy bagna (bagniska) i bujnej przyrody

• zawiekować; prefiks za-, sufiks -ować, wyraz podstawowy: -wiek; czasownik oznaczający zamieszkanie (w niebie) na wieczność

Zwracaj uwagę na kontekst całego wiersza.

1. „Co w twych oczach, śpiewaku, ten zachwyt oznacza.”
   „Wiem, ty - głowo w koronie z chwastów niejadalnych, Z byle rośnej pokrzywy, z byle złego zielska!”
   Funkcja: Wskazanie bohatera lirycznego, ukazanie bezpośredniej, emocjonalnej relacji między podmiotem i bohaterem lirycznym.

2. Zachwyt, miłość, szał, niemoc, obłęd, apostrofy, wykrzyknienia, przerzutnie.

3. Żaba, świetlik, chwasty, pokrzywa, zielska, zioła, motyl, biedronka.
   Funkcja: ukazanie natury jest punktem wyjścia do zestawienia jej z cywilizacją oraz przedstawienia koncepcji natchnienia poetyckiego, którego źródłem jest natura.

4. Podmiot liryczny ukazuje proces tworzenia jako natchnienie, które jednak jest „wyćwiczone”. Łączy dwie koncepcje: poety ogarniętego szałem tworzenia i rzemieślnika.

Zwróć uwagę na opis kolejnych etapów zbliżania się przez topielca do natury. Zastanów się, skąd wynikała chęć tak bliskiego jej poznania.

W wierszu Topielec Leśmian pokazał człowieka, który – w przeciwieństwie do bohatera wiersza Do śpiewaka – nie należy już do świata przyrody. Nie jest istotą „pierwotną”, nie zna reguł, które rządzą naturą. Dramat, który ostatecznie kończy się unicestwieniem bohatera przez zieleń, polega na tym, że otaczająca go przestrzeń nęci go, zachwyca roślinnością, barwami, tajemniczością, a równocześnie jest śmiertelnie niebezpieczna. Przyroda sama wytycza granice, poza które człowiek nie jest w stanie przejść, choć z pozoru mogą się one wydawać tak niewinne jak granica polany i leśnych ostępów. Kto raz zrezygnował z życia w naturze, nie ma już do niej powrotu.