RLrf53dTNUS58
Ilustracja przedstawia przegub damskiej dłoni, na którym widoczne są różne bransoletki. Jedna z nich ma nawleczone ozdobne koraliki.

Przydaje blasku rzeczownikowi. Rodzaje przydawek

Bransoletka
Źródło: a.nn., fotografia barwna, domena publiczna.

Warto wiedzieć!

Ćwiczenie 1
RMDxuj5ZQTkuM
Zadanie interaktywne polega na wyróżnieniu kolorem fioletowym określeń wyróżnionych pogrubioną czcionką rzeczowników.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 2

Zadaj pytania do wyrazów zaznaczonych w poprzednim ćwiczeniu.

RQJf9fsM3GkTP
Miejsce na notatkę
R88gROpM8fGf9
Grafika przedstawia głowę dziecka, a po lewej znajduje się dymek z tekstem: Przydawka to każde określenie rzeczownika. Może być wyrażona: przymiotnikiem (np. ładny dom), wyrażeniem przyimkowym (np. dom z cegły), liczebnikiem (np. drugi dom), zaimkiem (np. mój dom). Odpowiada na pytania: jaki?, który?, czyj?, czego? z czego?, ile? itp.
Przydawka
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
R1Y25SCEAtP3a
Ćwiczenie 3
Zadanie interaktywne polega na dopasowaniu rzeczowników i określających je przydawek tak, aby utworzyć związki frazeologiczne.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 4
R1UKMeAHb3AF81
Zadanie interaktywne polega zastąpieniu wyrażeń przyimkowych rzeczownikiem i przymiotnikiem.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 5
R1EmwxlmMLZ991
Zadanie interaktywne polega na wpisaniu właściwych przydawek w puste pola.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
RruGcVnvVLW8U
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 6

Wyjaśnij znaczenie powiedzeń i przysłów z poprzedniego ćwiczenia.

R1OztCngCjeJt
Miejsce na notatkę
Ćwiczenie 7

Uzupełnij tekst właściwymi przydawkami, wybierając je spośród podanych poniżej.

R2DEkjqJ5VSU8
Zadanie interaktywne polega na wstawieniu w tekst odpowiednich przydawek.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
R13WM7sHnVvh0
Ćwiczenie 8
Zadanie interaktywne polega na uzupełnieniu wolnych miejsc odpowiednimi wyrazami.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
RuzJACkoUfSdr
Grafika prezentuje informacje dotyczące przydawki wraz z przykładami. Tekst na grafice: Przydawki to określenia rzeczownika (a więc wyrazy podrzędne wobec niego). Przydawki: kolorowa wstążka (kolorowa jest pogrubione), sałatka z brokułami (z brokułami jest pogrubione, szef zarządu (zarządu jest pogrubione).
Przydawka
Źródło: a. nn., licencja: CC BY 3.0.

Przydawka jest określeniem rzeczownika lub zaimka rzeczownego. Pojawia się głównie w grupie podmiotu, ale także może być określeniem rzeczowników w grupie orzeczenia np. w zdaniu: Nasz bohaterski dziadek, wczoraj godzinami, opowiadał ciekawe historie z dalekiej wyprawy.

Grupa podmiotu

Grupa orzeczenia

Nasz bohaterski dziadek

wczoraj godzinami
opowiadał ciekawe historie
z dalekiej wyprawy.

przydawki w grupie podmiotu

przydawki w grupie orzeczenia

nasz → (czyj?) dziadek
bohaterski → (jaki?) dziadek

ciekawe → (jakie?) historie
z wyprawy (jakiej?) ← dalekiej

Przydawka może być wyrażona przymiotnikiem (lub imiesłowem przymiotnikowym), rzeczownikiem, zaimkiem, liczebnikiem, wyrażeniem przyimkowym.
Jej szczegółowy opis przedstawiono na infografice.

RbU8bEuZBWCv6
Grafika przedstawia schemat prezentujący sposób wyrażania przydawek: Nagłówek: Przydawka określa rzeczownik. Na jakie pytania odpowiada? Jaki? Jaka? Jakie? Czyj? Czyja? Czyje? Który? Która? Które? Ile? Czego? Z czego? Poniżej podział na 5 kolumn: 1. Przymiotnik (+ imiesłów przymiotnikowy); przykłady: biała, strzałka w prawo, kreda (biała jest pogrubione), uczeń, strzałka w lewo, słuchający (słuchający jest pogrubione); 2. Rzeczownik; przykłady: statek, strzałka w lewo, widmo (widmo jest pogrubione), uczeń, strzałka w lewo, gimnazjum (gimnazjum jest pogrubione), brat, strzałka w lewo, mamy (mamy jest pogrubione); 3. Zaimek; przykłady: nasz, strzałka w prawo, dom (nasz jest pogrubione), twój, strzałka w prawo, komputer (twój jest pogrubione), 4. Liczebnik; przykłady: drugi, strzałka w prawo, dzień (drugi jest pogrubione), 5. Wyrażenie przyimkowe; przykłady: bieg , strzałka w lewo, do celu (do celu jest pogrubione), szczotka, strzałka w lewo, do butów (do butów jest pogrubione).
Przydawka określa rzecznownik
Źródło: a. nn., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 9
RXdJxGUPKNccK
Zadanie interaktywne. Uzupełnij tabelę pytaniami o wyraz nadrzędny oraz nazwami części mowy, które pełnią funkcję przydawki. Podane przydawki: wczesny wieczór, chodzenie do szkoły, piąta godzina, pączek z marmoladą, zarządca budynku, prawo spadkowe, moja mama, spacer długi, droga do domu, czwarta lokata.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Sprawdź, czy umiesz!

Ćwiczenie 10
R1aGQ9Uq3ayce
Zadanie interaktywne polega na takim dobraniu wyrazów, aby powstały związki wyrazowe.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 11
R1dAK5761lCxl1
Zadanie interaktywne polega na uzupełnieniu wolnych miejsc odpowiednimi wyrazami.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 12
RsU2mYVShwClq
Zadanie interaktywne. Uzupełnij tabelę pytaniami o wyraz nadrzędny oraz nazwami części mowy, które pełnią funkcję przydawki. Podane przydawki: wczesny wieczór, chodzenie do szkoły, piąta godzina, pączek z marmoladą, zarządca budynku, prawo spadkowe, moja mama, spacer długi, droga do domu, czwarta lokata.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Wypowiedz życzenie, czyli historia pewnego krzesła. Andrzej Maleszka Magiczne drzewo. Czerwone krzesło
Wyśnione cuda Krainy Czarów  - Alicja w Krainie Czarów