U Mieszka i Dobrawy w 966 r.
O początkach państwa polskiego wiemy mało, ponieważ do naszych czasów przetrwało niewiele źródeł historycznych. Naukowcy ustalili, że w IX wieku tereny dzisiejszych ziem polskich zamieszkiwały plemionaplemiona słowiańskiesłowiańskie. Każde z nich zajmowało określone terytorium.
opowiadać o początkach państwa polskiego;
wyjaśniać kim byli Mieszko i Dobrawa;
sytuować w czasie wydarzenia związane z panowaniem Mieszka I.
Polanie
Jednym z najsilniejszych plemion okazali się Polanie, którzy mieli swoje siedziby w Wielkopolsce. W X wieku podbili oni sąsiednie terytoria i utworzyli państwo. Od nazwy ich plemienia pochodzi nazwa Polska (w języku łacińskim – Polonia). Najważniejszym grodem Polan było Gniezno, stąd określenie państwo gnieźnieńskie. Pierwszym historycznym władcą w państwie gnieźnieńskim był książę Mieszko I, według legendy potomek Piasta.
Państwo Mieszka I
W skład państwa Mieszka I wchodziły ziemie Polan w Wielkopolsce (z głównymi ośrodkami w Gnieźnie, Poznaniu, Gieczu, na Ostrowie Lednickim), a także Mazowsze i Pomorze Wschodnie. Później Mieszko przyłączył Pomorze Zachodnie, Śląsk i ziemię Wiślan w Małopolsce.
Wymień nazwy plemion, których terytoria weszły w skład państwa Mieszka I.
Chrzest Mieszka I
Gdy w X wieku większość państw europejskich – a wśród nich również Czechy – była chrześcijańska, książę Mieszko i jego poddani wciąż czcili wielu słowiańskich bogów. Jedną z najważniejszych decyzji, które wówczas podjął Mieszko, było wprowadzenie nowej religii – chrześcijaństwa. W tym celu poślubił czeską księżniczkę DobrawęDobrawę
i za pośrednictwem jej kraju w 966 roku przyjął chrzest. Tym samym książę zrównał się z innymi władcami Europy, którzy przed nim zdecydowali się na takie posunięcie.
Przypatrz się uważnie wizerunkom Mieszka I i Dobrawy, namalowanym przez Jana Matejkę w XIX wieku. Podaj, na co malarz chciał zwrócić szczególną uwagę oglądających. Wyjaśnij dlaczego wybrał te elementy.
Na podstawie opisów wizerunków Mieszka I i Dobrawy, namalowanych przez Jana Matejkę w XIX wieku, podaj, na co malarz chciał zwrócić szczególną uwagę oglądających. Wyjaśnij dlaczego wybrał te elementy.
W Poznaniu ustanowiono pierwsze biskupstwo, na którego czele stanął biskup Jordan. Biskupstwo podlegało bezpośrednio papieżowi - w ten sposób Mieszko uniezależnił się do niemieckiego arcybiskupstwa w Magdeburgu. Zaczęto także budować pierwsze kościoły i klasztory.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/RarNz8vY9JVD1
Film: Jak mieszkał Mieszko I?
Na dwór Mieszka przybyli duchowni i zakonnicy, którzy umieli czytać i pisać po łacinie – w języku, którym posługiwała się chrześcijańska Europa. Prowadzili korespondencję z innymi dworami, spisywali dokumenty, kroniki i roczniki. W ten sposób Mieszko wprowadzał powoli Polskę w krąg kultury łacińskiej.
Drużyna książęca
W czasie swojego panowania Mieszko I toczył wiele wojen. Podbijał okoliczne plemiona słowiańskie i walczył z sąsiednimi państwami – Niemcami, Czechami i Rusią. Sukcesy odnosił dzięki licznej i silnej drużynie, która była podstawową siłą zbrojną państwa. To na jej czele książę wyruszał na wojnę. Drużyna towarzyszyła mu w czasie objazdów po kraju i pomagała w obronie grodówgrodów. Władca opłacał swoich wojów i dbał o ich rodziny. W razie najazdu wroga książę powoływał do obrony wszystkich wolnych mężczyzn.
Dzięki odkryciom archeologicznym wiadomo dzisiaj, że w drużynie księcia byli wojownicy pochodzenia normańskiego. Wywodzili się ze Skandynawii i stamtąd wyprawiali się do niemal wszystkich zakątków Europy. Ci, którzy dotarli do Europy Zachodniej, zwani byli wikingami.
Zapoznaj się z opisem kraju Mieszka I, który sporządził żydowski kupiec z Hiszpanii, Ibrahim Ibn Jakub, podczas swojej podróży po Europie.
Relacja Ibrahima Ibn Jakuba z podróży do krajów słowiańskichA co się tyczy kraju Mieszka, to jest on najrozleglejszy z krajów słowiańskich. Obfituje w żywność, mięso, miód i pola uprawne. Pobierane przez Mieszka podatki stanowią odważniki handlowe. Idą na żołd jego mężów. Ma on trzy tysiące pancernych podzielonych na oddziały, a setka ich znaczy tyle, co dziesięć secin innych wojowników. Daje on tym mężom odzież, konie, broń i wszystko, czego tylko potrzebują. A gdy jednemu z nich urodzi się dziecko, Mieszko każe mu wypłacać żołd od chwili urodzenia, czy będzie płci męskiej, czy żeńskiej.
Źródło: Ibrahim Ibn Jakub, Relacja Ibrahima Ibn Jakuba z podróży do krajów słowiańskich, [w:] ,Monumenta Poloniae Historica , seria II, t. I, tłum. Tadeusz Kowalski, Kraków 1946, s. 50., Kraków 1946.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/b/POahQNGcF
Fragment relacji Ibrahima Ibn Jakuba z podróży do krajów słowiańskich czyta Krzysztof Kulesza Fragment relacji Ibrahima Ibn Jakuba z podróży do krajów słowiańskich.
Grody
Na zdobytych terenach Mieszko stawiał grody. Były to osady obronne. Budowano
je w trudno dostępnych miejscach: na bagnach, na wzniesieniach lub brzegach jezior. Grody otaczano potężnymi wałami usypanymi z ziemi i kamieni, a także palisadą, czyli ogrodzeniem z zaostrzonych bali. Ponadto osady te często otaczano fosą.
W ważniejszych grodach znajdowały się rezydencje książęce, w których mieszkał władca z rodziną. Tam także stacjonowali książęcy wojowie. Z kolei na podgrodziu mieszkali kupcy i rzemieślnicy, pracujący na potrzeby księcia i mieszkańców grodu.
Zapoznaj się z ilustracją i wykonaj polecenia.
Podsumowanie
Mieszko I to pierwszy historyczny władca Polski. Poślubił on księżniczkę czeską Dobrawę i za jej pośrednictwem przyjął chrzest w 966 roku. Swoją władzę nad państwem opierał na drużynie książęcej i sieci grodów.
Uzupełnij zdania podanymi niżej wyrazami.
Polan, historycznym, chrzest, drużyna, Mieszko I, plemiona, grody, wojny, Piasta, państwa, Gnieźnie
Pierwszym ........................ władcą plemienia ........................ był książę ......................... Uważano go za potomka ......................... Książę prowadził liczne ......................... Sukcesy zapewniała mu silna ......................... Podbijał okoliczne ........................ i włączał je do swojego ......................... W całym kraju budował potężne ......................... Stolica jego państwa znajdowała się w ......................... W 966 r. Mieszko przyjął ........................ za pośrednictwem Czech.
Słownik
księżniczka czeska, pierwsza żony Mieszka I, jej imię budziło kontrowersje i historycy wahali się między dwiema wersjami: Dąbrówka i Dobrawa, ostatecznie opowiedzieli się za tą drugą
osada otoczona wałem obronnym
wspólnota, która powstała z połączenia sąsiednich rodów
budowla wzniesiona na planie koła
grupa ludności posługujących się językami słowiańskim; zamieszkuje Europę wschodnią, środkową i południową oraz pas północnej Azji