Najczęściej występujący podział uwarunkowań procesu adaptacji obejmuje czynniki wewnętrzne (endogenne) i zewnętrzne (egzogenne). Do wewnętrznych aspektów przebiegu adaptacji zazwyczaj zalicza się:

• cechy indywidualne, takie jak dojrzałość układu nerwowego, odporność na stres oraz procesy asymilacji i akomodacji, co nie zawsze bywa skorelowane z wiekiem;Indeks górny 1¹cyt1Indeks górny 1¹

• doświadczenia osobiste dziecka oraz jego historie życiowe związane z wcześniejszymi rozstaniami z rodzicami;

• wrażliwość emocjonalną;Indeks górny 2²cyt2Indeks górny 2²

• ogólny poziom rozwoju psychoruchowego, wyrażający się w ogólnym funkcjonowaniu i umiejętnościach dziecka w zakresie motoryki małej, zdolności manualnych, umiejętności społecznych, samodzielności, rozwoju poznawczego czy kontroli zachowania;

• stan zdrowia, gdyż częsta absencja wyłącza dziecko z rytmu życia przedszkolaka i wymaga ponownego adaptowania się do zmian wynikających z nowej roli społecznej;

• ogólne poczucie bezpieczeństwa, zależność od osób bliskich oraz więź z rodzicami, która jest budowana już od pierwszych dni życia dziecka (w tym, czy dziecko zostawało wcześniej z osobami trzecimi, np. dziadkami, nianią, ciocią);

• nastawienie i obraz przedszkola w umyśle dziecka, który jest tworzony poprzez rozmowy z rodzicami i innymi osobami, a także bajki/opowiadania oraz pierwsze doświadczenia związane z nowym miejscem;

• umiejętności komunikacyjne dziecka w zakresie rozumienia i posługiwania się mową.

Natomiast wśród zewnętrznych czynników warunkujących proces adaptacji można wskazać:

• liczbę członków rodziny (co może wpływać na umiejętności społeczne dziecka);

• warunki bytowe rodziny;

• relacje rodzinne oraz sposób komunikacji stosowany w domu (efektywne sposoby wspierania dziecka w radzeniu sobie z nieprzyjemnymi emocjami na wcześniejszych etapach życia, otwartość na rozmowę i nazywanie uczuć);

• warunki lokalowe przedszkola, w tym zabawki, wyposażenie, przyjemna w odbiorze dziecka przestrzeń w pastelowych kolorach i nieprzytłaczająca zbyt dużą liczbą bodźców wzrokowych czy sensorycznych;

• oddziaływania pedagogiczne nauczycieli (np. otwarta postawa, uśmiech, okazane zainteresowanie, spokojny i przyjemny w odbiorze głos) oraz ich cechy osobowościowe (pewność siebie, spokój, ogólna aparycja);

• obecność rodzeństwa w przedszkolu, dzięki któremu dziecko miało okazję bywać wcześniej w placówce i poznawać ją z dystansu;

• znajomość otoczenia i infrastruktury przedszkola (Jankowska i Watoła, 2012; Leżańska i Płóciennik, 2021).