M_R_W21_M1 Prosta w układzie współrzędnych
6*. Odległość punktu od prostej (DODATEK)
W tej lekcji poznasz wzór na odległość punktu o danych współrzędnych od prostej o danym równaniu umieszczonych w układzie współrzędnych. Nauczymy się też go stosować w sytuacjach w geometrii analitycznej.
Obliczysz odległość punktu od prostej w układzie współrzędnych.
Wyznaczysz wartości parametrów, aby odległość punktu od prostej była równa zadanej z góry liczbie.
Zastosujesz wzór na odległość punktu od prostej do obliczania pól wielokątów umieszczonych w układzie współrzędnych.
Zastosujesz wzór na odległość punktu od prostej do rozwiązywania zadań z geometrii analitycznej.
Zaczniemy od przykładu.
Obliczymy odległość punktu od prostej o równaniu .

Przypomnijmy, że odległość punktu od prostej jest równa długości odcinka łączącego dany punkt z punktem na prostej, który jest do tej prostej prostopadły.
Zaczniemy od wyznaczenia współrzędnych punktu , który należy do prostej oraz odcinek jest prostopadły do prostej .
Współczynnik kierunkowy prostej prostopadłej do prostej jest równy , zatem równanie prostej prostopadłej do prostej ma postać
Ponieważ prosta ta przechodzi przez punkty , zatem współrzędne punktu spełniają równanie .
Ten fakt pozwala wyznaczyć wartość współczynnika
czyli .
Zatem równanie prostej prostopadłej do prostej przechodzącej przez punkt to .
Aby wyznaczyć współrzędne punktu wspólnego obu prostych wystarczy rozwiązać układ równań:
Wynika z niego równanie
Dla tak wyznaczonej wartości wartość współrzędnej jest równa .
Zatem punkt ma współrzędne .
Teraz wystarczy wyznaczyć długość odcinka . W tym celu możemy skorzystać ze wzoru na długość odcinka o danych współrzędnych jego końców:
Zatem odległość punktu od prostej o równaniu jest równa .
Postępując analogicznie wyznaczymy wzór na odległość punktu od prostej o równaniu kierunkowymwzór na odległość punktu od prostej o równaniu kierunkowym.

Rozważmy punkt o współrzędnych oraz prostą o równaniu .
Wówczas współczynnik kierunkowy prostej prostopadłej do danej jest równy , zatem równanie tej prostej ma postać .
Współczynnik wyznaczymy wstawiając do powyższego równania współrzędne punktu :
co oznacza, że:
Zatem szukane równanie ma postać .
Aby wyznaczyć współrzędne punktu wspólnego obu prostych, wystarczy rozwiązać układ równań
Wynika z niego równanie
, z którego można wyznaczyć :
Po podstawieniu wyznaczonej wartości do równania otrzymujemy
Zatem punkt wspólny obu prostych ma współrzędne
Zatem długość odcinka jest równa
Zatem odległość punktu od prostej o równaniu wyraża się wzorem
Wyznaczymy odległość punktu od prostej o równaniu .
Podstawiając dane z przykładu do powyższego wzoru otrzymujemy
Wyznaczymy wartości parametru tak, aby punkt o współrzędnych był odległy od prostej o równaniu o .
Podstawiając dane z treści zadania do wzoru
otrzymujemy równanie:
, które możemy kolejno przekształcić
lub
lub
Zatem szukane punkty mają współrzędne
lub
Jeśli chcemy wyznaczyć odległość punktu od prostej o równaniu , gdzie , możemy posłużyć się wzorem wyprowadzonym powyżej.
Jeśli współczynnik jest różny od zera, wówczas możemy przekształcić równanie prostej do postaci kierunkowej: oraz wykorzystać wzór na odległość punktu od prostej w postaci kierunkowej otrzymując wzór na odległość punktu od prostej opisanej równaniem ogólnymwzór na odległość punktu od prostej opisanej równaniem ogólnym:
, co po przekształceniu daje wzór:
Jeśli , to prosta ma równanie . Wówczas odległość punktu od prostej jest równa . Zaś wzór sprowadza się do postaci:
Oznacza to, że wzór obejmuje również przypadek prostej równoległej do osi , zatem jest prawdziwy dla dowolnej prostej i dowolnego punktu umieszczonych w układzie współrzędnych.
Obliczymy odległość punktu od prostej o równaniu .
Zgodnie z powyższym wzorem
Aplet przedstawia zastosowanie wzoru na odległość punktu od prostej. Korzystając z suwaków zmieniaj wartości współczynników , , prostej o równaniu oraz położenie punktu i obserwuj, jak zmienia się odległość punktu od prostej .
Zwróć uwagę, że wszystkie liczby podawane są z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.
Mając prostą o równaniu: oraz punkt o zadanych współrzędnych, oblicz odległość punktu od prostej dla podanych wartości. Skorzystaj ze wzrozu na odległość punktu od prostej: .
Odległość punktu od prostej to: Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. dwa, 3. cztery
Odległość punktu od prostej to: Możliwe odpowiedzi: 1. jeden, 2. trzy, 3. trzy pierwiastek kwadratowy z trzy

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D1PQ2MFJN
Rozwiąż test. Możesz wykorzystać aplet. Wskaż wszystkie poprawne odpowiedzi.
Rozwiąż test. Wskaż wszystkie poprawne odpowiedzi.
- Odległość punktu X, równa się, nawias, trzy, przecinek, trzy, zamknięcie nawiasu od prostej o równaniu y, równa się, dwa x, minus, trzy jest równa:
- jeden
- zero
- dwa
- Odległość punktu X, równa się, nawias, cztery, przecinek, zero, zamknięcie nawiasu od prostej o równaniu y, równa się, dwa x, minus, trzy jest równa:
- pięć
- pierwiastek kwadratowy z pięć
- początek ułamka, pięć, mianownik, pierwiastek kwadratowy z pięć, koniec ułamka
- Odległość punktu X, równa się, nawias, minus, dwa, przecinek, cztery, zamknięcie nawiasu od prostej o równaniu dwa x, minus, trzy y, plus, trzy, równa się, zero jest równa:
- trzynaście
- początek ułamka, pierwiastek kwadratowy z trzynaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka
- początek ułamka, trzynaście, mianownik, pierwiastek kwadratowy z trzynaście, koniec ułamka
- Odległość punktu X, równa się, nawias, dziewięć, przecinek, dwa, zamknięcie nawiasu od prostej o równaniu cztery x, plus, pięć y, minus, pięć, równa się, zero jest równa:
- sześć przecinek cztery
- pierwiastek kwadratowy z czterdzieści jeden
- początek ułamka, jeden, mianownik, pierwiastek kwadratowy z czterdzieści jeden, koniec ułamka
Przypomnijmy, że odległość punktu od prostej o równaniu , gdzie wyraża się wzorem:
Obliczymy pole trójkąta o wierzchołkach , , .
Zaczniemy od wyznaczenia równania prostej .
Skorzystamy ze wzoru na równanie prostej przechodzącej przez dwa punkty:
z którego wynika równanie:
czyli:
Wysokość trójkąta poprowadzona z wierzchołka ma długość równą odległości punktu od prostej :
Długość odcinka jest równa:
Zatem pole trójkąta to:
Wyznaczymy równanie prostej przechodzącej przez początek układu współrzędnych odległej od punktu o odcinek długości .

Zauważmy najpierw, że prosta, której równania szukamy, nie jest prostą równoległą do osi . Zatem jej równanie ma postać:
Po podstawieniu danych do wzoru na odległość punktu od prostej otrzymujemy równanie .
Możemy pomnożyć obie jego strony przez otrzymując:
Ponieważ obie strony równania są nieujemne możemy je podnieść do kwadratu otrzymując równanie równoważne , które przekształca się do postaci:
Pierwiastkami równania są liczby:
oraz
Zatem szukane równania to:
oraz
Wyznaczymy równania dwusiecznych kątówdwusiecznych kątów zawartych między prostymi i o równaniach odpowiednio oraz .

Skorzystamy z faktu, że każdy punkt dwusiecznej kąta jest równoodległy od jego ramion.
Wybierzmy dowolny punkt leżący na dwusiecznej jednego z dwóch kątów pomiędzy rozważanymi prostymi.
Oznaczmy jego współrzędne przez .
Wówczas odległość punktu od prostej jest równa
zaś odległość od prostej to:
Ponieważ punkt należy do dwusiecznej kąta między prostymi i , to wyznaczone odległości są równe, skąd wynika równanie:
zatem:
Wartości bezwzględne są równe dokładnie wtedy, gdy ich wnętrza są równe lub przeciwne, zatem:
lub
Po redukcji wyrazów podobnych otrzymujemy równania
oraz
Zatem rozwiązaniem zadania są wszystkie punkty, których współrzędne spełniają równania
lub
Są to jednocześnie równania dwusiecznych kątówdwusiecznych kątów, pod którymi przecinają się proste o równaniach
i
Wyznaczymy równanie krzywej zawierającej wszystkie punkty, których odległość od punktu jest równa odległości od prostej o równaniu .
Niech punkt będzie równoodległy od prostej o równaniu i od punktu .
Wówczas odległość punktu od prostej jest równa , zaś odległość punktu od punktu wynosi:
Ponieważ odległość punktu od punktu ma być równa odległości punktu od prostej , otrzymujemy równanie
Ponieważ obie strony równania są nieujemne, można je podnieść do kwadratu otrzymując równanie równoważne:
, które przekształca się kolejno do
Zatem krzywa będąca zbiorem wszystkich punktów spełniających warunki zadania to parabolaparabola o równaniu:
Uwaga:
Prostą w powyższym przykładzie nazywamy kierownicą otrzymanej paraboli, zaś punkt jej ogniskiem.
W poniższym aplecie możesz prześledzić, jak można wyprowadzić wzór na krzywą będącą zbiorem wszystkich punktów równoodległych od danej prostej i danego punktu. Możesz zmieniać położenie punktu oraz prostej (suwak o nazwie ). Suwakiem o nazwie możesz wyznaczyć kolejne punkty spełniające podaną definicję.
Zapoznaj się z opisem apletu, prześledź jak można wyprowadzić wzór na krzywą będącą zbiorem wszystkich punktów równoodległych od danej prostej i danego punktu.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D1PQ2MFJN
Uporządkuj poniższe wypowiedzi tak, aby otrzymać rozwiązanie tego zadania. Elementy do uszeregowania: 1. Zatem warunki zadania są spełnione dla m, należy do, nawias klamrowy, dwa, plus, zero przecinek pięć pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia jeden koniec pierwiastka, średnik, dwa, minus, zero przecinek pięć pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia jeden koniec pierwiastka, zamknięcie nawiasu klamrowego., 2. Ponieważ obie strony powyższego równania są nieujemne, więc możemy podnieść je do kwadratu otrzymując równanie równoważne:
dwadzieścia m indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, osiem m, plus, cztery, równa się, szesnaście m indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, dwadzieścia cztery m, plus, dziewięć, 3. Po uproszczeniu równanie sprowadza się do postaci:
dwa, równa się, początek ułamka, wartość bezwzględna z, cztery m, plus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, mianownik, pierwiastek kwadratowy z pięć m indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, dwa m, plus, jeden koniec pierwiastka, koniec ułamka, 4. Zaczniemy jego rozwiązywanie od wyznaczenia dziedziny, którą jest zbiór wszystkich liczb rzeczywistych., 5. Po przeniesieniu wszystkich składników na lewą stronę i redukcji wyrazów podobnych otrzymujemy:
cztery m indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, minus, szesnaście m, minus, pięć, równa się, zero, 6. Po podstawieniu danych z treści zadania do wzoru na odległość punktu od prostej otrzymujemy równanie:
dwa, równa się, początek ułamka, wartość bezwzględna z, dwa m, plus, dwa, razy, nawias, m, plus, jeden, zamknięcie nawiasu, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, mianownik, pierwiastek kwadratowy z nawias, dwa m, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, nawias, m, plus, jeden, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego koniec pierwiastka, koniec ułamka, 7. Możemy pomnożyć obie strony równania przez mianownik wyrażenia znajdującego się po prawej jego stronie otrzymując:
dwa pierwiastek kwadratowy z pięć m indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, dwa m, plus, jeden koniec pierwiastka, równa się, wartość bezwzględna z, cztery m, plus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, 8. Pierwiastkami powyższego równania są liczby m indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, równa się, dwa, plus, zero przecinek pięć pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia jeden koniec pierwiastka oraz m indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, równa się, dwa, minus, zero przecinek pięć pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia jeden koniec pierwiastka.
- Odległość punktu A, równa się, nawias, minus, jeden, przecinek, minus, jeden, zamknięcie nawiasu od prostej o równaniu y, równa się, minus, dwa x, plus, trzy jest równa:
- początek ułamka, sześć, mianownik, pierwiastek kwadratowy z pięć, koniec ułamka
- sześć pierwiastek kwadratowy z pięć
- początek ułamka, sześć pierwiastek kwadratowy z pięć, mianownik, pięć, koniec ułamka
- Odległość punktu A, równa się, nawias, jeden, przecinek, minus, cztery, zamknięcie nawiasu od prostej o równaniu dwa x, minus, trzy y, plus, jeden, równa się, zero jest równa:
- piętnaście pierwiastek kwadratowy z trzynaście
- początek ułamka, piętnaście, mianownik, pierwiastek kwadratowy z trzynaście, koniec ułamka
- początek ułamka, pierwiastek kwadratowy z trzynaście, mianownik, piętnaście, koniec ułamka
- Odległość punktu A, równa się, nawias, dwa m, przecinek, m, minus, jeden, zamknięcie nawiasu od prostej o równaniu trzy x, minus, cztery y, plus, dwa, równa się, zero jest równa dwa dla
- m, równa się, minus, dwa
- m, równa się, dwa
- m, równa się, minus, osiem
- Odległość punktu A, równa się, nawias, dwa, przecinek, minus, trzy, zamknięcie nawiasu od prostej m x, plus, dwa y, plus, dwa m, równa się, zero jest równa trzy dla
- m, równa się, zero
- m, równa się, początek ułamka, czterdzieści osiem, mianownik, siedem, koniec ułamka
- m, równa się, siedem
Rozwiąż test.
Uporządkuj poniższe wypowiedzi, aby otrzymać rozwiązanie powyższego zadania. Elementy do uszeregowania: 1. Zauważmy teraz, że wartości bezwzględne są równe dokładnie wtedy, gdy ich wnętrza są równe lub przyjmują wartości przeciwne. Wobec tego powyższe równanie jest równoważne alternatywie równań:
, 2. Po pomnożeniu obu stron powyższego równania przez pierwiastek kwadratowy z czterdzieści koniec pierwiastka otrzymujemy równanie
dwa, razy, wartość bezwzględna z, x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, trzy y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, równa się, wartość bezwzględna z, sześć x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, dwa y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej., 3. Korzystając z własności wartości bezwzględnej możemy przekształcić równanie do postaci
wartość bezwzględna z, dwa x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, sześć y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, wartość bezwzględna z, sześć x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, dwa y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej., 4. Ponieważ odległość punktu X od prostej k jest równa odległości punktu X od prostej l, więc wyznaczone odległości możemy przyrównać otrzymując równanie
początek ułamka, wartość bezwzględna z, x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, trzy y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, mianownik, pierwiastek kwadratowy z dziesięć koniec pierwiastka, koniec ułamka, równa się, początek ułamka, wartość bezwzględna z, sześć x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, dwa y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, mianownik, pierwiastek kwadratowy z czterdzieści koniec pierwiastka, koniec ułamka, 5. cztery x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, osiem y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, trzy, równa się, zero lub osiem x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, cztery y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, jeden, równa się, zero, 6. Niech współrzędne dowolnego punktu X leżącego na którejś z dwusiecznych rozważanych kątów będą równe nawias, x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, przecinek, y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu., 7. Zacznijmy od przypomnienia, że dwusieczna kąta to zbiór wszystkich takich punktów X, które są równoodległe od ramion tego kąta., 8. Zatem równania prostych zawierających dwusieczne kątów wyznaczonych przez proste k i l to cztery x, minus, osiem y, plus, trzy, równa się, zero oraz osiem x, plus, cztery y, minus, jeden, równa się, zero., 9. dwa x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, sześć y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, dwa, równa się, sześć x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, dwa y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, jeden lub dwa x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, sześć y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, dwa, równa się, minus, nawias, sześć x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, dwa y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, jeden, zamknięcie nawiasu, 10. Po redukcji wyrazów podobnych otrzymujemy równania:
, 11. Obliczmy odległości punktu X od prostych k i l:
d nawias, X, przecinek, k, zamknięcie nawiasu, równa się, początek ułamka, wartość bezwzględna z, x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, trzy y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, mianownik, pierwiastek kwadratowy z jeden indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, trzy indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego koniec pierwiastka, koniec ułamka, równa się, początek ułamka, wartość bezwzględna z, x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, trzy y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, mianownik, pierwiastek kwadratowy z dziesięć koniec pierwiastka, koniec ułamka
d nawias, X, przecinek, l, zamknięcie nawiasu, równa się, początek ułamka, wartość bezwzględna z, sześć x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, dwa y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, mianownik, pierwiastek kwadratowy z sześć indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego koniec pierwiastka, koniec ułamka, równa się, początek ułamka, wartość bezwzględna z, sześć x indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, minus, dwa y indeks dolny, zero, koniec indeksu dolnego, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, mianownik, pierwiastek kwadratowy z czterdzieści koniec pierwiastka, koniec ułamka
Uporządkuj poniższe wypowiedzi tak, aby otrzymać rozwiązanie zadania. Elementy do uszeregowania:
Wyznacz równanie krzywej będącej zbiorem wszystkich punktów równoodległych od prostej o równaniu i punktu .
a) Na osi znajdź punkt równoodległy od prostych oraz .
b) Na osi znajdź punkt równoodległy od prostych oraz .
Słownik
odległość punktu od prostej o równaniu wyraża się wzorem
odległość punktu od prostej o równaniu , gdzie , wyraża się wzorem
zbiór punktów równoodległych od danej prostej zwanej kierownicą i danego punktu zwanego ogniskiem, przy czym ognisko nie może leżeć na kierownicy
zbiór wszystkich punktów zawartych wewnątrz tego kąta, które leżą w równej odległości od jego ramion