Komunikowanie społeczne
Zaangażowanie państw na rzecz upowszechniania za granicą korzystnego wizerunku własnej kultury
Zdefiniujesz pojęcie polityka kulturalna.
Scharakteryzujesz cele prowadzenia polityki kulturalnej przez państwo.
Przeanalizujesz rolę polityki kulturalnej w epoce globalizacji.
Ocenisz działania państwa w zakresie polityki kulturalnej.
Politykę kulturalną uprawiasz codziennie, np. twierdząc, że nie powinno się mówić o Niemcach szkopy
czy o Czechach pepiki
. Jak zauważył amerykański filozof Richard Rorty, porzucenie tych praktyk językowych służy celom socjopolitycznym – zwiększeniu stopnia tolerancji pewnych grup wobec innych. Politykę kulturalną, choć ten termin niesie dla wielu negatywne skojarzenia z systemami totalitarnymi i autorytarnymi, uprawia również państwo polskie.
Polityka kulturalna, czyli co?
Termin polityka kulturalna wywołuje często negatywne skojarzenia. Czy w państwie demokratycznym możemy o niej mówić? Kojarzy się ona raczej z reżimami niedemokratycznymi, w których kultura stanowi istotny element wsparcia dla rządzących, promowania określonych treści. Przez cenzorską kontrolę państwo może ograniczać, wykluczać, eliminować ze społecznego obiegu, nie dopuszczać do udostępniania i upowszechniania dzieł, co do których ma zastrzeżenia, a preferować twórczość kulturalną i wspierać artystów, obejmując ich mecenatem państwa z uwagi na pożądaną przez władze treść ich dzieł. Państwo demokratyczne, realizując politykę kulturalną, pozostawia artystom swobodę w zakresie wyboru środków artystycznych i komunikowanych treści, poddając ich twórczość mechanizmom rynku kultury. Koncentruje swoje działania na stwarzaniu warunków społeczno‑ekonomicznych dla szerokiego uprawiania sztuki.
Zgodnie z konwencją UNESCO polityka kulturalna to działania mające na celu zaspokajanie potrzeb kulturalnych społeczeństwa. Odpowiadają za nią zarówno jednostki (przywódcy państw, liderzy społeczności lokalnych), jak i instytucje (UNESCO, kościoły i związki wyznaniowe, państwo). W węższym znaczeniu polityka kulturalna to tylko aktywne ingerowanie władzy państwowej szczebla centralnego.
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnejArt. 1 pkt 2. Państwo sprawuje mecenat nad działalnością kulturalną, polegający na wspieraniu i promocji twórczości, edukacji i oświaty kulturalnej, działań i inicjatyw kulturalnych, a także opieki nad zabytkami i ochrony dziedzictwa narodowego w Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą.
Źródło: Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, dostępny w internecie: prawo.sejm.gov.pl [dostęp 30.03.2020].
Cele polityki kulturalnej
Kultura i polityka kulturalna odgrywają wielką rolę w rozwoju państwa i jego obywateli. Narodowa Strategia Rozwoju Kultury na lata 2004–2020 zakładała, że kultura to wartość sama w sobie, baza dla budowy społeczeństwa wiedzy oraz jeden z najdynamiczniej rozwijających się sektorów gospodarki. Polityka kulturalna państwa to właśnie działanie zgodne z założonymi strategiami.
- Nazwa kategorii: [bold]cele polityki[br] kulturalnej[/]
- Nazwa kategorii: zachowanie [br]tożsamości [br]kulturowej narodu
- Nazwa kategorii: zapewnienie [br]równego dostępu [br]do kultury
- Nazwa kategorii: promocja [br]twórczości [br]i polskiej [br]kultury
- Nazwa kategorii: takie zróżnicowanie [br]oferty kulturalnej, [br]aby każda grupa [br]społeczna mogła [br]w niej uczestniczyć
- Nazwa kategorii: kształtowanie [br]nawyków [br]uczestnictwa [br]w sferze życia [br]artystycznego [br] od najmłodszych [br]lat
- Nazwa kategorii: tworzenie [br]korzystnych warunków [br]dla twórczości
- Nazwa kategorii: zachowanie [br]duchowego [br]i materialnego [br]dorobku dla [br]przyszłych pokoleń
- Nazwa kategorii: przygotowanie [br]nowych pokoleń [br]do dziedziczenia [br]tego dorobku Koniec elementów należących do kategorii [bold]cele polityki[br] kulturalnej[/]
- Elementy należące do kategorii [bold]cele polityki[br] kulturalnej[/]
Organy prowadzące politykę kulturalną w Polsce
Minister kultury
Podlegają mu narodowe instytucje kultury (np. Filmoteka Narodowa), ale też teatry i muzea o szczególnym znaczeniu: Teatr Stary w Krakowie, Muzeum Narodowe w Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu i Krakowie).
Jednostki samorządu terytorialnego
Gminy, powiaty i województwa, które realizują konstytucyjne obowiązki państwa w sferze kultury i prowadzą instytucje kultury oraz współfinansują działalność organizacji kulturalnych: lokalnych muzeów, teatrów itp.
Zapoznaj się z grafiką i wykonaj polecenie.
Zapoznaj się z opisem grafiki i wykonaj polecenie.
Minister spraw zagranicznych
Minister spraw zagranicznych prowadzi Instytuty Kultury Polskiej promujące naszą kulturę za granicą.
Zadania instytucji kultury i wybrane przykłady
Przegląd polskich państwowych instytucji kultury można znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, gdzie podaje się informację o inicjatywach kulturalnych podejmowanych przez Ministerstwo, ogłasza i rozstrzyga ważne konkursy artystyczne i decyzje o nagrodach i dofinansowaniach. Organizacje związane z kulturą stawiają sobie różne cele i obejmują działalność muzeów i edukację kulturalną, naukę, historię, media, film, teatr, taniec oraz sztuki wizualne.
Instytut Adama Mickiewicza
Instytut Adama Mickiewicza powstał 1 marca 2000 roku i zajmuje się popularyzowaniem kultury polskiej na świecie.
Instytut Adama Mickiewicza działa na rzecz upowszechniania współczesnej kultury polskiej wśród międzynarodowych odbiorców. Dotychczas zorganizował blisko 5500 wydarzeń w 70 krajach dla około 52 milionów odbiorców na wszystkich kontynentach m.in. w Wielkiej Brytanii, Rosji, Izraelu, krajach Beneluksu, Hiszpanii, Austrii, Szwecji, Francji, Niemczech, Turcji, USA, na Ukrainie, Litwie, a także w Algierii, Maroku, Indiach, Japonii i Chinach.
Narodowy Instytut Fryderyka Chopina
Narodowy Instytut Fryderyka Chopina zajmuje się badaniami i popularyzacją wiedzy o wybitnym polskim kompozytorze i jego muzyce, organizuje również Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.
Polski Instytut Sztuki Filmowej
Polski Instytut Sztuki Filmowej odpowiada za rozwój polskiej kinematografii oraz za promocję polskiej twórczości filmowej za granicą. Dofinansowuje produkcję, dystrybucję i rozpowszechnianie filmów. Promuje polską kinematografię na świecie i wspiera młodych twórców.
Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.
Polish Days to najważniejsze wydarzenie branżowe MFF Nowe Horyzonty, (...)Przedstawiciele branży filmowej z całego świata na zamkniętych pokazach poznają najnowsze kino polskie na każdym etapie produkcji: oglądają gotowe filmy i fragmenty filmów w fazie post‑produkcji oraz uczestniczą w prezentacjach projektów w developmencie. Co roku na Polish Days jest ok. 200 gości – agentów sprzedaży, dystrybutorów, selekcjonerów festiwali filmowych, producentów.
Źródło: Polish Days to najważniejsze wydarzenie branżowe MFF Nowe Horyzonty, (...), dostępny w internecie: nowehoryzonty.pl [dostęp 16.07.2020].
Desa jako instytucja sztuki
Polska firma Desa, działająca od 1950 roku, jest największym przedsiębiorstwem zajmującym się handlem dziełami sztuki.
Desa jako pierwsza w Polsce wprowadziła Aukcje Młodej Sztuki, które cieszą się rosnącą popularnością. Firma współpracuje z muzeami, uniwersytetami i domami aukcyjnymi na całym świecie, promując zdolnych artystów polskich.
Polityka Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie kształtowania za granicą wizerunku własnej kultury
Rosnąca pozycja ekonomiczna Chińskiej Republiki Ludowej w coraz większym stopniu przekłada się na politykę zagraniczną tego kraju.
Władze Chin, prowadząc politykę zagraniczną, wykorzystują liczne atuty swojego kraju, zwłaszcza stałe miejsce w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, a także ogromne możliwości inwestycyjne, pozwalające na budowanie sieci wpływów w różnych regionach świata (Chiny uzyskały w ten sposób duże wpływy np. w Afryce). Chińska Republika Ludowa jest dziś potęgą handlową, największym źródłem pożyczek oraz drugą gospodarką świata (szacuje się, że do 2030 r. wyprzedzi USA i zajmie pierwsze miejsce).
Rządy ChRL dbają jednocześnie o wizerunek swojego kraju na świecie. Wykorzystują w tym celu elementy tzw. soft power. Należą do nich Instytuty Konfucjusza – zakładane na uczelniach całego świata placówki edukacyjne zajmujące się nauczaniem języka mandaryńskiego oraz popularyzacją kultury chińskiej. Ponieważ są one podporządkowane władzom ChRL, w swojej ofercie edukacyjnej prezentują obraz korzystny dla reżimu (cenzurując niewygodne treści). Niekiedy wręcz uzyskują wpływ na politykę uczelni, na których funkcjonują.
Podsumowanie
Państwa angażują się w upowszechnianie swojej kultury za granicą poprzez programy rządowe wspierające prezentację artystyczną i intelektualną. Celem tych działań jest budowanie pozytywnego wizerunku kraju, promowanie jego dziedzictwa i ukazywanie go jako nowoczesnego, otwartego na dialog międzypokoleniowy oraz świadomego swojego wkładu w kulturę europejską. Kluczowe jest prezentowanie kultury w różnorodnej formie, poprzez wspieranie udziału artystów w prestiżowych wydarzeniach zagranicznych.
Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.
Promocja polskiej kultury za granicą a marka PolskiWizerunek Polski jest niezwykle cennym kapitałem wspomagającym realizację naszych aspiracji politycznych i gospodarczych oraz przyczyniającym się do sukcesu rynkowego polskich produktów, napływu kapitału zagranicznego, rozwoju turystyki. Kultura obok gospodarki musi stać się elementem wpływającym na skuteczne budowanie tego wizerunku – Polski jako kraju nowoczesnego, szanującego tradycję i kreatywnie wybiegającego w przyszłość. To właśnie kultura pozwala zagranicznemu odbiorcy lepiej zrozumieć Polskę, zbudować do niej zaufanie i skojarzyć ją z pozytywnymi wartościami, a już dziś jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych poza granicami kraju elementów marki narodowej. Niestety w Polsce ta rola kultury nie jest jeszcze w pełni doceniana. Bardzo często projekty kulturalne traktuje się jedynie jako tzw. oprawę, element towarzyszący wydarzeniom o charakterze politycznym czy gospodarczym, a nie główny cel działania
Źródło: Monika Smoleń, Promocja polskiej kultury za granicą a marka Polski, 03.2012, dostępny w internecie: magazynterazpolska.pl [dostęp 16.07.2020].
Słownik
nazwa przedsiębiorstwa (Przedsiębiorstwo Państwowe Desa - Dzieła Sztuki i Antyki) działającego od 1950 roku, zajmującego się skupem i sprzedażą dzieł sztuki.
tworzenie, upowszechnianie i ochrona kultury (art. 1.1 Ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej)
żyjący na przełomie VI i V w. p.n.e. chiński filozof; jego koncepcje – rozwijane przez innych myślicieli – miały ogromny wpływ na kulturę Azji Wschodniej
system czynności i wytworów, których podstawową cechą jest obecność znaków posiadających społeczną wartość i akceptację; kultura to także, w rozumieniu historycznym, dziedzictwo narodowe – wytwory i czynności danego narodu, należące do kategorii kultury symbolicznej, mające wyjątkową powszechną wartość szczególnie dla danego narodu – dającą poczucie identyfikacji oraz budującą więzi
najważniejszy organ decyzyjny ONZ, odpowiedzialny za pokój i bezpieczeństwo na świecie; składa się z pięciu stałych członków (USA, Wielka Brytania, Francja, Rosja, ChRL) oraz dziesięciu niestałych, wybieranych na dwuletnią kadencję przez Zgromadzenie Ogólne ONZ